Σάββατο 10 Δεκέμβριος 2016 Βρείτε μας στο FacebookΒρείτε μας στο GooglePlus

Το Κυπριακό υπό την πίεση συγκυριών

Του Κώστα Βενιζέλου

BENIZELOS-KOSTAS01Brexit, εκλογές στις ΗΠΑ, αποχώρηση Μπαν,

σχεδιασμοί Τουρκίας επηρεάζουν τη διαδικασία

Η Ε.Ε. θα επικεντρωθεί τα επόμενα δυο χρόνια στις διαπραγματεύσεις για την έξοδο της Βρετανίας ενώ οι εσωτερικές εξελίξεις στο ΗΒ θα προκαλέσουν αναταράξεις στην υπόλοιπη Ευρώπη

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ σημαντικές και πρωτόγνωρες εξελίξεις εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επηρεάζουν εκ των πραγμάτων το Κυπριακό. Είναι σαφές πως διάφορες εξελίξεις και συγκυρίες ενδέχεται να επιβραδύνουν τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων στο Κυπριακό οδηγώντας την σε ατελέσφορες συζητήσεις. Η Λευκωσία, κυρίως μετά την έξοδο της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση, βρίσκεται ενώπιον νέων δεδομένων, που δεν μπορεί παρά να αξιολογήσει έχοντας ως βασικό εργαλείο την αξιοποίηση τους. Πώς επηρεάζουν οι σημερινές συγκυρίες το Κυπριακό;

Πρώτο, τα επόμενα τουλάχιστον δυο χρόνια η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει την προσοχή της επικεντρωμένη στις διαδικασίες εξόδου της Βρετανίας. Αυτό θα χρειαστεί μακρές και επίπονες διαπραγματεύσεις και επειδή πρόκειται για μια πρωτόγνωρη κατάσταση, άλλες προτεραιότητες θα μπουν στο ράφι. Παράλληλα, θα υπάρξουν και εσωτερικές εξελίξεις που θα επηρεάσουν τις δράσεις της ίδιας της Βρετανίας στο Κυπριακό, καθώς το Λονδίνο πρωταγωνιστεί κατά κανόνα στις διεργασίες, είτε εντός της Ε.Ε. είτε στον ΟΗΕ. Αυτό θα αποβεί θετικό, εάν και εφόσον προχωρούν οι εξελίξεις στο Κυπριακό, καθώς η Βρετανία ήταν υπονομευτική των ελληνοκυπριακών θέσεων στις διάφορες προσπάθειες λύσης. Η Βρετανία θα έχει να αντιμετωπίσει εφεξής θέμα εσωτερικής συνοχής με κίνδυνο να φύγει μια για πάντα το «Ηνωμένο» από το «Βασίλειο» και το «Μεγάλη» από το Μεγάλη Βρετανία. Τούτο θα προκαλέσει αναταράξεις και στην υπόλοιπη Ευρώπη και θα ενισχύσει αποσχιστικές τάσεις. Πέραν από τη Σκωτία και τη Βόρειο Ιρλανδία, άμεση ήταν η παρέμβαση της Ισπανίας για συγκυριαρχία στο Γιβραλτάρ.

Δεύτερο, οι εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες, που τοποθετούνται χρονικά το Νοέμβριο, απομακρύνουν την αποτελεσματική εμπλοκή της Ουάσινγκτον, παρά τις εξαγγελίες Μπάιντεν και Κέρι. Η νέα κυβέρνηση θα αναλάβει το Ιανουάριο του 2017 και ως εκ τούτου θα χρειαστεί μια μεταβατική περίοδος προσαρμογής, ακόμη και για τη γραφειοκρατία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ που εκφράζει την πολιτική του βαθέως κράτους.

Τρίτο, η αποχώρηση του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών, Μπαν Κι Μουν στο τέλος του τρέχοντος έτους θα προκαλέσει καθυστερήσεις. Κυρίως εάν ο νέος Γ.Γ. θελήσει να αλλάξει τους συνεργάτες του επηρεάζοντας έτσι και την ομάδα Κυπριακού.

Τέταρτο, οι προθέσεις της Τουρκίας ως προς την επίτευξη συμφωνίας στο Κυπριακό περιορίζονται σε ρητορικές εξάρσεις και μόνο. Επί της ουσίας, το καθεστώς Ερντογάν προωθεί με βάση σχέδιο και πιο ταχείς ρυθμούς την ενσωμάτωση των κατεχομένων στην Τουρκία. Παράλληλα κινούνται και για την αναβάθμιση του ψευδοκράτους.

Πέμπτον, από τις αρχές του 2017, αν όχι και νωρίτερα, θα αρχίσουν στην Κύπρο οι προεκλογικές διεργασίες για τις προεδρικές του 2018. Αυτό, εκ των πραγμάτων θα αλλάξει προτεραιότητες και ατζέντα, κυρίως όσων θα διεκδικήσουν την προεδρία του κράτους.

Είναι πρόδηλο ότι διαφορετικές εξελίξεις και συγκυρίες, επηρεάζουν το Κυπριακό. Επηρεάζουν τις ταχύτητες της εν εξελίξει διαδικασίας αλλά και το στόχο, που είναι η επίτευξη συμφωνίας. Μέσα σε αυτή την αναμπουμπούλα που προκαλούν το brexit και άλλες εξελίξεις, είναι σαφές πως η Τουρκία θα προσπαθήσει να αξιοποιήσει προς όφελος της τα νέα δεδομένα. Γι αυτό και χρειάζεται ένας σχεδιασμός που θα αφορά την αντιμετώπιση των τουρκικών μεθοδεύσεων, την αξιοποίηση των νέων δεδομένων. Παράλληλα, είναι σαφές πως θα πρέπει να προχωρήσει χωρίς αναστολές και καθυστερήσεις η αδειοδοτική διαδικασία στην κυπριακή ΑΟΖ. Αυτό δημιουργεί νέα στρατηγικά κι άλλα πλεονεκτήματα.

Προς αναθεώρηση πολιτικών;

Η ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ στις Βρυξέλλες, η Κομισιόν, μετά την έκρηξη εξόδου της Βρετανίας και το ήδη διαμορφωμένο κλίμα που υπάρχει σε πολλά κράτη-μέλη, δεν μπορούν παρά να αναθεωρήσουν πολιτικές. Όπως σημείωνε στο «Φ» διπλωματική πηγή, η Κομισιόν πρέπει να βρίσκεται πιο κοντά στα κράτη-μέλη και να τα στηρίζει και όχι να στέκεται απέναντι τους. Η Κυπριακή Δημοκρατία, σημείωνε η ίδια πηγή, έχει αισθανθεί πολλές φορές αυτό όταν η Κομισιόν έκανε τοποθετήσεις που δεν εξυπηρετούσαν τη Λευκωσία ή και την έβλαπταν, επιλέγοντας να ικανοποιήσουν μια τρίτη χώρα, όπως είναι η Τουρκία. Συνεπώς, όπως υποδεικνύουν, ο κ. Γιούνκερ και οι συνεργάτες του πρέπει να βρίσκονται μόνιμα δίπλα στα κράτη-μέλη, αλλά και να διαμορφώνουν πολιτικές που θα αποβαίνουν προς όφελος των πολιτών.

Μπορεί να σημάνει το τέλος ενταξιακής πορείας της Τουρκίας

Η ΕΞΟΔΟΣ της Βρετανίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να σημαίνει και το τέλος της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας. Όχι μόνο γιατί η Άγκυρα έχει χάσει ένα σταθερό, μόνιμο, μοναδικό υποστηρικτή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και επειδή είναι σαφές πως μετά το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος στη Βρετανία, πολλά κράτη-μέλη θα αναθεωρήσουν τη στάση τους έναντι της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας, και γενικότερα το ζήτημα της διεύρυνσης. Αυτό θα οφείλεται κατά κύριο λόγο στο γεγονός ότι οι κυβερνήσεις δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αγνοήσουν τις αντιδράσεις των πολιτών τους. Παράλληλα, μετά το δημοψήφισμα στη Βρετανία και το αποτέλεσμα για έξοδο από την Ένωση, διαπιστώνεται μια αυξανόμενη επιθετική ρητορική της Άγκυρας κατά της Ε.Ε. Αξιοποιώντας την ξενοφοβία και την ισλαμοφοβία που υπάρχει σε διάφορες κοινωνίες ευρωπαϊκών χωρών, το καθεστώς Ερντογάν στρέφεται κατά της Ε.Ε. επιχειρώντας να διαμορφώσει μια αρνητική εικόνα μεταξύ των Τούρκων πολιτών. Προσπαθεί εν πολλοίς να κάνει πρώτος το βήμα αποστασιοποίησης πριν το κάνουν οι Ευρωπαίοι.

Εάν, τελικά, η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας επηρεασθεί από τις εξελίξεις, θα πρέπει τόσο η Αθήνα όσο και η Λευκωσία να επανεξετάσουν την τακτική τους, όπως αυτή διαμορφώθηκε τη δεκαετία του ΄90 και αφορούσε τη στήριξη της ευρωπαϊκής προοπτικής της Άγκυρας. Δεν μπορείς να στηρίζεις κάτι που δεν υπάρχει. Είναι σαφές πως θα πρέπει να υπάρξει μια επαναξιολόγηση της πολιτικής, ακόμη και να μην συμβεί αυτό που διαφαίνεται. Δηλαδή, να παγώσει η ενταξιακή πορεία της Τουρκίας και να εξοστρακιστεί η διαδικασία προς την Ε.Ε.

 

Ο Κώστας Βενιζέλος είναι αρχισυντάκτης της εφημερίδας Φιλελεύθερος 
LinkedIn