Δήλωση της “Όμάδας των 406”: Η αξιοπιστία της Ευρώπης ως δύναμη ειρήνης δοκιμάζεται στη Γάζα

 

Άνευ προηγουμένου κοινή παρέμβαση πρώην Υπουργών, Επιτρόπων και Πρέσβεων καλεί την ΕΕ να περάσει από τις δηλώσεις στην πράξη

Η Δήλωση συνυπογράφεται από πρώην Υπουργούς κρατών-μελών, πρώην Ευρωπαίους Επιτρόπους, πρώην Γενικούς Διευθυντές των θεσμικών οργάνων της ΕΕ, Πρέσβεις και ανώτερους αξιωματούχους, και αποτελεί μια άνευ προηγουμένου συλλογική πρωτοβουλία πρώην ανώτατων Ευρωπαίων αξιωματούχων με κοινή εμπειρία στη διπλωματία, τη χάραξη πολιτικής και τη διαχείριση κρίσεων.

Αυτή η δημόσια παρέμβαση  αναδεικνύει τον καίριο ρόλο που οφείλουν να διαδραματίσουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της, ώστε να συμβάλουν έγκαιρα και αποτελεσματικά:

  • στην ειρήνη στη Γάζα,
  • στη βελτίωση των συνθηκών επί του εδάφους,
  • και στη διαμόρφωση μιας βιώσιμης πολιτικής λύσης για την Παλαιστίνη, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα σχετικά ψηφίσματα των Ηνωμένων Εθνών.

Η Δήλωση έχει κοινοποιηθεί επίσης στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στην Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στον Ύπατο Εκπρόσωπο της ΕΕ για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής, καθώς και στους αρχηγούς κρατών των 27 κρατών μελών.

Η ΔΗΛΩΣΗ

Σε μια περίοδο κατά την οποία η διεθνής τάξη αντιμετωπίζει πρωτοφανείς προκλήσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της έχουν ιδιαίτερη ευθύνη να συμβάλουν ενεργά στην προώθηση της ειρήνης μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστίνης, στη βάση των αρχών των Ηνωμένων Εθνών, των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και του διεθνούς δικαίου.

Η Δήλωση που δημοσιοποιείται σήμερα αποτελεί μια άνευ προηγουμένου συλλογική πρωτοβουλία πρώην Ευρωπαίων Υπουργών, Επιτρόπων, Πρέσβεων και ανώτερων αξιωματούχων — ανθρώπων με μακρά εμπειρία στη διπλωματία, τη χάραξη πολιτικής και τη διαχείριση διεθνών κρίσεων, πολλοί εκ των οποίων είναι γνωστά και αναγνωρίσιμα ονόματα στον ευρωπαϊκό δημόσιο χώρο. Το μήνυμα είναι σαφές: η Ευρώπη δεν μπορεί να συνεχίσει να περιορίζεται σε δηλώσεις χωρίς ουσιαστικό αντίκρισμα.

Παρά τις επανειλημμένες καταδίκες, η κατάσταση στη Γάζα επιδεινώνεται δραματικά. Κατά την αρχική φάση της κατάπαυσης του πυρός στο πλαίσιο του τρέχοντος σχεδίου, οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν, με περίπου 500 Παλαιστίνιους νεκρούς, ανάμεσά τους περισσότερα από 100 παιδιά. Ο συνολικός αριθμός των θυμάτων από την έναρξη των στρατιωτικών επιχειρήσεων πλησιάζει πλέον τις 71.700, στη συντριπτική τους πλειονότητα αμάχους. Αυτή η αιματοχυσία πρέπει να σταματήσει άμεσα.

Την ίδια ώρα, η ανθρωπιστική πρόσβαση παραμένει σοβαρά περιορισμένη. Η παροχή βασικής βοήθειας — τρόφιμα, στέγαση, ιατρική και χειμερινή υποστήριξη — παρεμποδίζεται συστηματικά, ενώ η αυστηρή εφαρμογή της πολιτικής περί «διπλής χρήσης» στερεί από τον άμαχο πληθυσμό κρίσιμα εφόδια. Το πέρασμα της Ράφα πρέπει να ανοίξει πλήρως, μόνιμα και χωρίς εμπόδια, με ενεργό ρόλο της Αποστολής Συνοριακής Βοήθειας της ΕΕ.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η στοχοποίηση διεθνών ΜΚΟ και η συνεχιζόμενη υπονόμευση της UNRWA στη Γάζα, τη Δυτική Όχθη και την Ανατολική Ιερουσαλήμ, παρά τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης της 22ας Οκτωβρίου 2025. Οι ενέργειες αυτές απειλούν την εκπαίδευση και την επιβίωση εκατοντάδων χιλιάδων Παλαιστίνιων παιδιών.

Παράλληλα, η εποικιστική δραστηριότητα στη Δυτική Όχθη έχει ενταθεί δραματικά, σε κατάφωρη παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ενώ η βία των εποίκων κλιμακώνεται υπό την ανοχή — και συχνά την προστασία — των ισραηλινών δυνάμεων. Οι πρακτικές αυτές υπονομεύουν ευθέως τη λύση των δύο κρατών.

Σχεδόν 28 μήνες μετά την 7η Οκτωβρίου, τα διεθνή μέσα ενημέρωσης εξακολουθούν να αποκλείονται από τη Γάζα. Εκατοντάδες δημοσιογράφοι, υγειονομικοί και εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές οργανώσεις έχουν χάσει τη ζωή τους. Ο αποκλεισμός αυτός είναι απαράδεκτος και πρέπει να τερματιστεί.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα δηλώσει τη δέσμευσή της στο διεθνές δίκαιο και στη λογοδοσία. Όμως η καταδίκη χωρίς συνέπειες δεν αλλάζει τις πραγματικότητες επί του εδάφους. Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία, η ΕΕ οφείλει να απόσχει από συμμετοχή στο λεγόμενο «Συμβούλιο για την Ειρήνη» και από κάθε πρωτοβουλία που υπονομεύει τον ρόλο των Ηνωμένων Εθνών.

Απαιτείται άμεσος, χρονικά δεσμευμένος διάλογος με το Ισραήλ για τη συμμόρφωση με τη Συμφωνία Σύνδεσης ΕΕ–Ισραήλ. Ελλείψει ουσιαστικών αποτελεσμάτων, πρέπει να ληφθούν μέτρα, περιλαμβανομένης της αναστολής της Συμφωνίας. Παράλληλα, σύμφωνα με τις αποφάσεις και γνωμοδοτήσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, κάθε στρατιωτική υποστήριξη προς το Ισραήλ πρέπει να ανασταλεί και το εμπόριο με παράνομους οικισμούς να απαγορευτεί αποτελεσματικά.

Για χώρες όπως η Κύπρος και η Ελλάδα, που βασίζονται στο διεθνές δίκαιο για την ασφάλεια και τη σταθερότητά τους, η συνέπεια λόγων και πράξεων δεν είναι αφηρημένη αρχή αλλά στρατηγική αναγκαιότητα. Η Ευρώπη είτε θα υπερασπιστεί έμπρακτα τις αξίες της είτε θα διακινδυνεύσει την ίδια της την αξιοπιστία ως δύναμη ειρήνης.

Υπογράφουν πέραν από 400: πρώην Υπουργοί κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρώην Ευρωπαίοι Επίτροποι, πρώην Ευρωπαίοι Πρέσβεις και ανώτεροι αξιωματούχοι των ευρωπαϊκών θεσμών