Η πολιτική της «ψυχραιμίας»: Η Τουρκία ξεκίνησε τη γεώτρηση, αλλά ευτυχώς «αποφύγαμε το θερμό επεισόδιο»

Του Νίκου Λακόπουλου

Οι πληροφορίες της κυπριακής κυβέρνησης για τον «Πορθητή» επιβεβαιώθηκαν κι ένα δεύτερο γεωτρύπανο πιάνει δουλειά στις αρχές Ιουλίου, αλλά στην Αθήνα υπάρχει ένα πολύ σοβαρό θέμα. Μήπως η ελληνική κυβέρνηση συγκάλεσε το ΚΥΣΕΑ για λόγους εντυπωσιασμού -για να αναβάλλει ίσως και τις εκλογές;

Φαίνεται πως για τη Νέα Δημοκρατία όλα γίνονται για τις εκλογές και η κυβέρνηση «δραματοποιεί» τα γεγονότα, ίσως και οι απειλές της Τουρκίας να είναι ένα επικοινωνιακό παιχνίδι για να μη γίνει πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης- που εκτιμά ότι δεν θα υπάρξει θερμό επεισόδιο στο Αιγαίο ξεσκεπάζει την …κυβέρνηση:

«Σύγκληση κυβερνητικών οργάνων εντός του Σαββατοκύριακου, του Αγίου Πνεύματος, δεν ωφελεί την εθνική στάση και την εθνική γραμμή, την οποία πρέπει όλοι να τηρήσουμε». Προφανώς θα έπρεπε να γίνει μια καθημερινή, μια Τετάρτη- Πέμπτη, ίσως όχι σε προεκλογική περίοδο ή να μη γίνει και καθόλου.

Από την άλλη ζητά να συγκληθεί συμβούλιο αρχηγών και ζητά εθνική ενότητα παρασύροντας την κυβέρνηση να στείλει τον υπουργό ‘Αμυνας για …ψάρια- καθησυχάζοντας τον λαό, τουριστική περίοδος που είναι. Η κατάσταση παρά είναι όμως ψύχραιμη, αν η Τουρκία έχει εισβάλλει στην κυπριακή ΑΟΖ και η κυπριακή κυβέρνηση ζητά συλλήψεις. Μήπως να ζητήσουμε από τον Ερντογάν να περιμένει να τελειώσουν οι εκλογές και μετά να εισβάλλει;

H Kύπρος φαίνεται πως ζήτησε η αναβάθμιση της Τελωνειακής Ένωσης και το ζήτημα των θεωρήσεων διαβατηρίων να διασυνδεθούν με τον τερματισμό των «έκνομων» δραστηριοτήτων της Άγκυρας στη κυπριακή ΑΟΖ. Μαζί Αθήνα και Άγκυρα ζητάνε κυρώσεις από τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή «έμπρακτη αλληλεγγύη» κι όχι απλώς μια φραστική καταδίκη.
Προφανώς οι συμμαχίες της Ελλάδας και της Κύπρου με άλλες χώρες υπάρχουν όσο εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα και ήδη οι ΗΠΑ έσπευσαν να προτείνουν διάλογο κι όχι προκλήσεις: η Ελλάδα θα πρέπει -μαζί με την πιο τολμηρή Κύπρο- να εξετάσουν το ενδεχόμενο να βρεθούν σε μια σύγκρουση με λιγότερους συμμάχους από όσους υπολογίζουν.

Οι Τούρκοι από καιρό προειδοποιούν ότι θα αναλάβουν δράση για να προστατεύσουν τα δικαιώματά τους και έχουν προαναγγείλει έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο με πιθανή περιοχή γύρω από το Καστελόριζο. Η Άγκυρα δεν συμπεριφέρεται καν ως συνιδιοκτήτης, αλλά ως  ιδιοκτήτης και κουρσάρος της Ανατολικής Μεσογείου και κατηγορεί μάλιστα την Κύπρο για «μονομερή» δράση. Το οικόπεδο 7 επικάθεται στην τουρκική υφαλοκρηπίδα που φτάνει ως εκεί παρακάμπτοντας το Καστελόριζο και αξιοποιώντας το ότι η Ελλάδα δεν έχει ανακηρύξει τη δική της Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

«Η χώρα μας δεν θα επιτρέψει σε κανένα ξένο κράτος, εταιρία, ή πλοίο να διεξαγάγει ερευνητικές δραστηριότητες για την αξιοποίηση υδρογονανθράκων, χωρίς άδεια» έχει δηλώσει και καλό είναι να θυμίσουμε εδώ τον διάλογο του καπετάνιου τούρκικου πολεμικού με τον ιταλικό γεωτρύπανο Sapem -πριν το βάλει στα πόδια: «Φύγετε γιατί θα σας βουλιάξουμε».

Η Ιταλία έστειλε μια φρεγάτα που βρισκόταν στην Μεσόγειο  για να προστατεύσει το Saipem 12000 να φτάσει στον στόχο «Σουπιά», αλλά έφυγε και κείνο. Τώρα ο Ερντογάν λέει ότι ότι δεν έχει καμιά δουλειά ο «ατζαμής» Μακρόν και ίσως σε μια στροφή να τα βρει με τους Αμερικάνους που έχουν σπεύσει στην περιοχή με τον Έκτο Στόλο όπου θα πραγματοποιήσει γεωτρήσεις η ExxonMobil.

«Ό,τι είναι για την Τουρκία το Αφρίν, το ίδιο είναι και το Αιγαίο και η Κύπρος» είχε πει ο Ταγίπ Ερντογάν. «Η  δική τους παλικαριά είναι μέχρι να δουν τον τον τουρκικό στρατό.  Όπως χαλάσαμε με την Επιχείριση Ασπίδα του Ευφράτη και τώρα με την Επιχείρηση Κλάδος Ελαίας τα σχέδια εκείνων που κάνουν λάθος λογαριασμούς στα νότια σύνορά μας θα χαλάσουμε και τα σχέδια εκείνων. Συνιστούμε στις ξένες εταιρείες που κάνουν δραστηριότητες στα ανοιχτά της Κύπρου να μην γίνονται εργαλείο της σε υποθέσεις που ξεπερνούν τα όρια και τη δύναμή τους».

Η μακαριότητα που πολλές φορές ονομάζεται «ψυχραιμία» συνυπάρχει με την ψευδαίσθηση ότι «το θέμα της ΑΟΖ κλείνει και με την Αλβανία και με άλλες χώρες της ανακήρυξης της ΑΟΖ και υπάρχει και το θέμα της επέκτασης των χωρικών υδάτων βάσει του Δικαίου της Θάλασσας» όπως είχε δηλώσει ο Νίκος Κοτζιάς.

Η Τουρκία έχει προειδοποιήσει την Ελλάδα ότι η αύξηση των χωρικών της υδάτων στο Αιγαίο αποτελεί casus belli και η Ελλάδα διστάζει να ανακηρύξει ΑΟΖ, όπως έκανε η Κύπρος. Η Ελλάδα υπερασπίζεται την ΑΟΖ της Κύπρου, ενώ δεν έχει δική της.

To κλειδί για την ανακήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ  είναι το Καστελόριζο, που για να πραγματοποιήσει τις ασκήσεις του το Πολεμικό Ναυτικό της Τουρκία διέγραψε από το χάρτη, καθώς έτσι μπορεί να διεκδικεί μερίδιο στα κοιτάσματα και νότια της Κύπρου  και να «εισβάλλει» στην Κυπριακή ΑΟΖ -όχι αυτή τη φορά ως εκπρόσωπος του ψευδοκράτους, αλλά για λογαριασμό της.

Η Ανατολική Μεσόγειος έχει γίνει πολύ επικίνδυνη περιοχή και τα τρισεκατομμύρια κυβικά μέτρα φυσικού αερίου θα είναι παιχνίδι ανταγωνισμού, ενός πολέμου όχι μόνο με γεωτρύπανα καθώς όπως έγραψε μια τουρκική εφημερίδα, η  Yeni Safak, «το νησί της Κύπρου βρίσκεται στο επίκεντρο των πετρελαϊκών και εμπορικών δρόμων, ελέγχει το κανάλι του Σουέζ, το οποίο συνδέει τη Μεσόγειο με τον Ινδικό Ωκεανό. Η Κύπρος βρίσκεται στη θαλάσσια εμπορική διαδρομή μεταξύ Ανατολής και Δύσης και ελέγχει τις οδούς μεταφοράς του πετρελαίου της Μέσης Ανατολής και της Κεντρικής Ασίας, το οποίο αποτελεί περισσότερο από το μισό του παγκόσμιου πετρελαίου».

 Ο τότε υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς είχε πει το 2017 ότι «η Ελλάδα πρώτα θα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 μίλια και μετά θα ανακηρύξει την ΑΟΖ. Η επέκταση αυτή των 12 μιλίων, θα γίνει μάλιστα τμηματικά, δηλαδή θα αρχίσει από περιοχές που δεν μπορεί να θεωρήσει «αιτία πολέμου» η Τουρκία, όπως είναι το Ιόνιο, όπου εκκρεμεί η οριοθέτηση της ΑΟΖ με Αλβανία.
Στο μεταξύ ο υπουργός έφυγε και η στην κυβέρνηση επικράτησαν ωριμότερες σκέψεις. Η βεβαιότητα του νυν υπουργού Άμυνας ότι δεν θα υπάρξει θερμό επεισόδιο «αυτή τη στιγμή» μπορεί να εδράζεται στο ότι αυτές τις μέρες στην Άγκυρα βρίσκεται ελληνικό κλιμάκιο για τα «μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης».

Η ονομασία «Πορθητής» και «Γιαβούζ» -δηλαδή «Αποφασισμένος»/ Σκληρός δηλώνουν τις προθέσεις της Άγκυρας που προφανώς γνωρίζει ότι η γεώτρηση παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και σημαίνει πολεμική κατοχή. Προφανώς βρίσκεται ένα στάδιο μετά το 1987 όταν η Ελλάδα -ο Ανδρέας Παπανδρέου- είχε θεωρήσει αιτία πολέμου την έξοδο τουρκικών ερευνητικών πλοίων στο Αιγαίο που θα έκαναν απλώς σεισμογραφικές έρευνες στην ελληνική υφαλοκρηπίδα.

Αυτή τη φορά -πριν μερικούς μήνες- ο νυν υπουργός Άμυνας είπε ότι, σε περίπτωση που οι Τούρκοι επιχειρήσουν απόβαση σε βραχονησίδα, αυτή θα ισοπεδωθεί.  ««Η χώρα μας ακολουθεί παγίως εξωτερική πολιτική που βασίζεται στον σεβασμό της διεθνούς νομιμότητας. Προφανώς, αυτό δεν σημαίνει ενδοτικότητα. Αποκρούουμε σταθερά κάθε απόπειρα αναθεωρητισμού και επιμένουμε στην επίλυση των διαφορών μέσω του διαλόγου» θα πει ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Κατρούγκαλος.

Η ιδέα ότι «τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου στην ΑΟΖ της, αποτελούν και κυριαρχικά δικαιώματα της ΕΕ» θα δοκιμαστεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στο τέλος της εβδομάδας, όπου οι κυρώσεις που ζητά η Ελλάδα δεν αναμένεται να υιοθετηθούν από όλες τις άλλες χώρες.

Επιπλέον θα πρέπει όχι μόνο να αναμένουμε και τις κυρώσεις της Τουρκίας απέναντι στην Ελλάδα, αλλά να εξηγήσουμε αν οι κυρώσεις αφορούν την ένταξη της Τουρκίας στην Ελλάδα ποια είναι τελικά η εθνική μας γραμμή. Θέλουμε μια Τουρκία κοντά ή μακρυά από την Ευρώπη;

Kατά τα άλλα ο γνωστός μας από άλλα επεισόδια Βέμπερ -που δεν θέλει την Τουρκία στην Ευρώπη το είπε καθαρά πως «δεν μπορεί να επιτρέπεται στην Τουρκία να παραβιάζει την κυριαρχία ενός κράτους μέλους της ΕΕ. Η Τουρκία πρέπει να σταματήσει οποιαδήποτε παράνομη δραστηριότητα στην ΑΟΖ της Κύπρου». Πρέπει, αλλά μάλλον αυτή δεν …σταματά.

Ο υπουργός Άμυνας της Ελλάδας όταν ερωτάται πώς θα αντιδράσει η Ελλάδα αν η Τουρκία προσπαθήσει να παραβιάσει την Ελληνική ΑΟΖ θα πει πως δεν θα την αφήσει να φτάσει σε αυτό το σημείο και ότι θα γίνουν οι απαραίτητες ενέργειες για να μην γίνει κάτι τέτοιο.

«Είναι παραβίαση κυριαρχικού δικαιώματος και δεν πρέπει να το ανεχθούμε. Υπάρχουν σχέδια, έχουν γίνει πολλές συζητήσεις για αυτό το ενδεχόμενο, υπάρχει ετοιμότητα για να γίνει αυτό που πρέπει» και προσθέτει πως «η ευχή είναι να μην προκύψει και όλες οι προσπάθειες που γίνονται είναι για να μην φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Γιατί τότε τα πράγματα γίνονται πάρα πολύ δύσκολα».

Μόνο που με ευχές δεν γίνεται εξωτερική πολιτική. Ούτε με την αντιπολίτευση τύπου Μητσοτάκη. Aν η κυβέρνηση τολμήσει να κάνει κάτι θα είναι ένα επικοινωνιακό παιχνίδι για τις εκλογές. Αν δεν κάνει πάλι θα είναι ένα επικοινωνιακό παιχνίδι όπως αυτό που έκανε η  Νέα Δημοκρατία με την Συμφωνία των Πρεσπών: την κατήγγειλε με την ελπίδα να την υπογράψει η κυβέρνηση και τώρα δηλώνει ότι θα την σεβαστεί.

Η Τουρκία άρχισε την γεώτρηση και ετοιμάζει μια δεύτερη, αλλά ο Κυριάκος Μητσοτάκης λέει «δεν πιστεύω ότι θα έχουμε κάποιο επεισόδιο». Έχω διάθεση να οικοδομήσω μια νέα σχέση με τον πρόεδρο Ερντογάν. Βεβαίως και θα γίνει συνάντηση με τον κ. Ερντογάν, αλλά θα είναι καλά προετοιμασμένη». Τόσο απλά.