Του Μελέτη Ρεντούμη
Ένα ισχυρό κύμα πολιτικής και οικονομικής αναταραχής πλήττει το τελευταίο διάστημα την Γαλλία, καθώς ο Πρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού έχει ζητήσει ψηφοφορία εμπιστοσύνης στο Κοινοβούλιο για την κυβέρνηση του. Η ψηφοφορία έχει προγραμματιστεί για τις 8 Σεπτεμβρίου και αφορά την κρίσιμη μεταρρύθμιση του προϋπολογισμού και την οικονομική κατάσταση της χώρας, με στόχο τη μείωση του ελλείμματος από περίπου 5,8 % του ΑΕΠ στο 4,6 % .
Ωστόσο, το φιλόδοξο σχέδιο του Μπαϊρού, το οποίο προβλέπει περικοπές ύψους περίπου 44 δισεκατομμυρίων ευρώ, την κατάργηση δύο εθνικών αργιών και την επιβολή φόρων, έχει προκαλέσει σφοδρή αντίδραση. Το 86 % του πληθυσμού το αντιτίθεται, ενώ η πιθανότητα γενικής απεργίας και ευρεία κοινωνική αναταραχή σε όλη τη χώρα εντείνεται .
Πιο συγκεκριμένα, η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από το γεγονός ότι και η Αριστερά (France Unbowed), αλλά και η Ακροδεξιά (National Rally), καθώς και οι Σοσιαλιστές, έχουν ήδη δηλώσει ότι δεν προτίθενται να στηρίξουν την κυβέρνησή του. Αυτό υποδηλώνει ότι η πλειοψηφία μάλλον θα αρνηθεί την εμπιστοσύνη, οδηγώντας πιθανώς σε κατάρρευση της κυβέρνησης.
Οι αγορές ανταποκρίνονται με έντονη ανησυχία. Ο δείκτης CAC 40 υποχώρησε κατά περίπου 2 %, ενώ οι μετοχές μεγάλων τραπεζών όπως η BNP Paribas και η Société Générale σημείωσαν απώλειες έως και 6 % . Τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων ανέβηκαν σε υψηλό επίπεδο, ενώ το spread των γαλλικών ομολόγων έναντι των γερμανικών αυξήθηκε στο μεγαλύτερο επίπεδο από τον Απρίλιο .
Μάλιστα ο Υπουργός Οικονομικών, Éric Lombard, προειδοποίησε ξεκάθαρα ότι, αν η κυβέρνηση καταρρεύσει και οι μεταρρυθμίσεις παγώσουν, η Γαλλία ενδέχεται να αναγκαστεί να ζητήσει βοήθεια από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ένα σενάριο που θα αποτελούσε εθνική ταπείνωση, συγκρίσιμη με την κρίση της Βρετανίας το 1976.
Η πολιτική αστάθεια, οι απεργίες, η απουσία κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας και το ενδεχόμενο για παρέμβαση του ΔΝΤ δεν έχουν επιπτώσεις μόνο στη Γαλλία. Ως η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όποια αποσταθεροποίηση στη Γαλλία διαταράσσει και την ευρύτερη ευρωπαϊκή οικονομική σταθερότητα, ειδικά σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη πασχίζει να θέσει υπό έλεγχο τα δημόσια χρέη, να ολοκληρώσει κρίσιμες ενεργειακές και αμυντικές πολιτικές, και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στις χρηματοπιστωτικές αγορές .
Με βάση τα παραπάνω, αν η ψηφοφορία καταλήξει σε ήττα που φαίνεται πολύ πιθανό δεδομένων των συσχετισμών και της αντίδρασης των πολιτικών δυνάμεων, ο Πρόεδρος Μακρόν θα μπορούσε είτε να διορίσει νέο Πρωθυπουργό είτε να διαλύσει το Κοινοβούλιο και να προκηρύξει πρόωρες εκλογές, επιλογές που, ωστόσο, θα μπορούσαν να παρατείνουν την κρίση και να ενισχύσουν πολιτικά τα άκρα.
Είναι προφανές πως η Γαλλία αντιμετωπίζει μια κρίσιμη στιγμή, όπου το ρίσκο της οικονομικής διόρθωσης συγκρούεται με την κοινωνική και πολιτική δυσαρέσκεια. Αν η κυβέρνηση καταρρεύσει, οι επιπτώσεις θα είναι βαριές, όχι μόνο για το Παρίσι, αλλά για ολόκληρη την Ευρώπη, σε μια στιγμή που χρειάζεται σταθερότητα, δημοσιονομική πειθαρχία και πολιτική συνοχή.
Συμπερασματικά θα λέγαμε πως η σημερινή πολιτική κρίση στη Γαλλία με τη δυναμική της ψηφοφορίας εμπιστοσύνης και το ενδεχόμενο προσφυγής στο ΔΝΤ συνθέτει ένα μείγμα κρίσιμης πολιτικής και οικονομικής έκρυθμης κατάστασης, με πιθανές συνέπειες που υπερβαίνουν τα σύνορα της χώρας, που σημαίνει πως η Ευρώπη πρέπει τώρα να παρακολουθεί και να προετοιμάζεται ενεργά για τις συνέπειες αυτής της αστάθειας.
Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός