Ο Ψυχρός Πόλεμος μπορεί να έχει τελειώσει όπως διακήρυξε ο Βλαντιμίορ Πούτιν μετά την χθεσινή του συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ, εκείνος ωστόσο που δεν δείχνει να τελειώνει είναι ο ακήρυχτος «πόλεμος των κατασκόπων» στα Βαλκάνια για την διαμόρφωση των νέων ζωνών γεωπολιτικής και ενεργειακής επιρροής.

Είναι ο «πόλεμος» που αποκαλύφθηκε πίσω από τις απελάσεις των ρώσων διπλωματών από την Ελλάδα, κατέρριψε τις μάσκες του «άδολου πατριωτισμού» πίσω από τις αντιδράσεις των «μακεδονομάχων» κατά της συμφωνίας των Πρεσπών, και μετά τις χθεσινές καταγγελίες Ζάεφ αποκτά νέα διάσταση και ως προς την δράση φιλορωσικών συμφερόντων τόσο στη βόρεια Ελλάδα όσο και στα Σκόπια.

Ο Ζάεφ και η εμπλοκή Σαββίδη

Ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ στη συνέντευξή του στο BuzzFeed News δήλωσε ότι η κυβέρνησή του έχει στοιχεία σύμφωνα με τα οποία «Έλληνες επιχειρηματίες που διάκεινται ευνοϊκά προς τις ρωσικές θέσεις» κατέβαλαν σε πολίτες της ΠΓΔΜ ποσά από 13.000 δολάρια έως 21.000 δολάρια για να «διαπράξουν βίαιες ενέργειες» ενόψει του κρίσιμου δημοψηφίσματος για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ – ήτοι, για να σαμποτάρουν και να προκαλέσουν προβοκάτσιες που θα απέτρεπαν την εφαρμογή της συμφωνίας για τη λύση του μακεδονικού.

Το BuzzFeed, παρ’ ότι ο Ζάεφ δεν κατονόμασε τους έλληνες επιχειρηματίες, «έδειξε» τον Ιβάν Σαββίδη ως τον άνθρωπο που βρίσκεται πίσω από την υπονόμευση του δημοψηφίσματος και επικαλούμενο μάλιστα στοιχεία έρευνας του OCCRP (Organized Crime and Corruption Reporting Project) έγραψε πως ο ελληνορώσος επιχειρηματίας έχει δώσει περισσότερα από 350.000 δολάρια για να “εκτροχιάσει” το κρίσιμο δημοψήφισμα. Ο ίδιος ο Ιβάν Σαββίδης διαψεύδει κατηγορηματικά το δημοσίευμα και προανήγγειλε μηνύσεις, ωστόσο υπόνοιες για τον ρόλο του επιχειρηματία είχαν διατυπωθεί και από ελληνικές κυβερνητικές πηγές όταν οι αποχωρήσεις βουλευτών των ΑΝΕΛ μετά τη συμφωνία των Πρεσπών οδήγησαν το Μαξίμου να καταγγείλει σχέδιο αποστασίας. «Συγκεκριμένα επιχειρηματικά συμφέροντα στον Πειραιά και στη Θεσσαλονίκη, λειτουργώντας για λογαριασμό Μητσοτάκη, απεργάζονται εδώ και καιρό σχέδιο νέας αποστασίας», τόνιζαν  τότε πηγές του Μαξίμου «φωτογραφίζοντας» τον Βαγγέλη Μαρινάκη και τον Ιβάν Σαββίδη».

Σε κάθε περίπτωση, οι καταγγελίες του Ζόραν Ζάεφ ανοίγουν σε νέο επίπεδο το σκοτεινό πόκερ κατασκοπίας που παίζεται στην περιοχή, με διπλωματικούς κύκλους στην Αθήνα να βλέπουν πιθανές διασυνδέσεις και «συγκοινωνούντα δοχεία» των φιλορωσικών δικτύων που δρούσαν στην Ελλάδα υπονομεύοντας τη συμφωνία για το μακεδονικό με εκείνα που καταγγέλλονται για στήσιμο προβοκάτσιας και στην πΓΔΜ.

Η ρωσική αντικατασκοπεία στα Βαλκάνια

Οι ίδιες πηγές επιβεβαιώνουν πως στην Ελλάδα κεντρικό ρόλο στις επιχειρήσεις χρηματισμού τοπικών, κρατικών και θρησκευτικών παραγόντων προς υπονόμευση της συμφωνίας για το μακεδονικό είχε ο πρώην γενικός πρόξενος του ρωσικού προξενείου στη Θεσσαλονίκη Αλεξέι Ποπόφ, ο οποίος διατηρούσε στενή σχέση και με τον πρώην επικεφαλής της ρωσικής αντικατασκοπείας (FSK) Σεργκέι Στεπάσιν.

Η FSK έχει, κατά καιρούς, κατηγορηθεί για υποκίνηση κινημάτων και ενεργειών αποσταθεροποίησης στα δυτικά Βαλκάνια, με χώρες βασικής εστίασης τη Βοσνία, το Μαυροβούνιο και την πΓΔΜ και με βασικούς στόχους να κρατηθούν οι χώρες της περιοχής έξω από την επιρροή του ΝΑΤΟ και της ΕΕ και να διασφαλιστεί η πλήρης ενεργειακή τους εξάρτηση από τη Ρωσία. Η ένταξη του Μαυροβουνίου στο ΝΑΤΟ και το άνοιγμα της ενταξιακής προοπτικής και της πΓΔΜ ανατρέπει ντε φάκτο αυτήν την στόχευση και φαίνεται πως οδηγεί σε πιο «επιθετικές» κινήσεις τα φιλορωσικά δίκτυα που δρούσαν εδώ και χρόνια στην περιοχή.

Οι πράκτορες της Μόσχας και το αποτυχημένο πραξικόπημα

Μόλις πριν από έναν χρόνο, άλλωστε, ο Guardian είχε αποκαλύψει πως ρώσοι πράκτορες «συμμετείχαν σε μια σχεδόν δεκαετή επιχείρησης προπαγάνδας και πρόκλησης εθνικιστικών διχασμών στην πΓΔΜ» στηρίζοντας «μαφιόζικου τύπου πολιτικές» και «ενθαρρύνοντας τη βία», ενώ τον Οκτώβριο του 2016 δύο ρώσοι πράκτορες είχαν κατηγορηθεί ότι βρίσκονταν πίσω από σχέδιο πραξικοπήματος και πιθανής δολοφονίας του τότε πρωθυπουργού του Μαυροβουνίου Μίλο Ντζουκάνοβιτς. Ο στόχος τότε φέρετο να είναι η ανάληψη της εξουσίας από τη  φιλορωσική, εθνικιστική αντιπολίτευση που θα εμπόδιζε την ένταξη του Μαυροβουνίου στο ΝΑΤΟ και σύμφωνα με τον ειδικό εισαγγελέα του Μαυροβουνίου ο «εγκέφαλος» πίσω από το αποτυχημένο πραξικόπημα ήταν ο πρώην αναπληρωτής στρατιωτικός ακόλουθος της Ρωσίας στην Πολωνία Εντουάρντ Σισμακόφ.

Επίσης, πριν από περίπου έναν χρόνο, τον Νοέμβριο του 2017, και πάλι ο Ζόραν Ζάεφ είχε δηλώσει σε τηλεοπτική του συνέντευξη ότι αναμένει «έντονη αντίδραση της Ρωσίας» για την ένταξη της χώρας του στο ΝΑΤΟ, ενώ ο πρέσβης της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ Νάνο Ρουζίν προειδοποιούσε ότι «θα δημιουργηθεί ένα επεισόδιο που θα λήξει μέσα σε λίγους μήνες».

Το έγγραφο Ατανασόφσκι

Σ’ αυτό το σκηνικό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά και έγγραφο του 2017, με την υπογραφή του διευθυντή της υπηρεσίας Εθνικής Ασφαλείας και Αντικατασκοπίας (UBK) της ΠΓΔΜ Βλαντίμιρ Ατανασόφσκι, που δημοσιοποίησε την περασμένη εβδομάδα το protagon.gr, επικαλούμενο επίσης την έρευνα του OCCRP .  Το έγγραφο αναφέρει ότι ρώσοι πράκτορες αποπειράθηκαν να στρατολογήσουν πρώην και νυν μέλη των ενόπλων δυνάμεων και του υπουργείου Εσωτερικών της ΠΓΔΜ προκειμένου να δημιουργήσουν μια «κρίσιμη μάζα εκπαιδευμένων σε στρατιωτικά ζητήματα οι οποίοι σε συγκεκριμένη πολιτική στιγμή ή κατάσταση θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν για τα ρωσικά συμφέροντα». Ως στόχος της επιχείρησης περιγράφεται «η απομόνωση της πΓΔΜ από την επιρροή της Δύσης».