Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το σχέδιό του για τον τερματισμό του πολέμου στη Γάζα θα μπορούσε να είναι μια από τις σημαντικότερες ημέρες στην ιστορία του πολιτισμού και να φέρει «αιώνια ειρήνη στη Μέση Ανατολή», αλλά τα αγκάθια είναι πολλά.
Αν και ο Τραμπ το παρουσίασε ως συμφωνία, στην πραγματικότητα πρόκειται για ένα πλαίσιο περαιτέρω διαπραγματεύσεων που απέχει πολύ από το είδος ενός λεπτομερούς σχεδίου που θα έπρεπε να συμφωνηθεί για να τερματιστεί ο πόλεμος, εκτιμά το BBC.
Το σχέδιο απαιτεί τερματισμό των εχθροπραξιών, περιορισμένη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων και απελευθέρωση όλων των εναπομεινάντων ομήρων που κρατούνται από τη Χαμάς, καθώς και απελευθέρωση εκατοντάδων Παλαιστίνιων κρατουμένων από το Ισραήλ.
Στη συνέχεια, προβλέπει την εγκαθίδρυση μιας τοπικής, τεχνοκρατικής διοίκησης στη Γάζα για τις καθημερινές υπηρεσίες, υπό την επίβλεψη του «Συμβουλίου Ειρήνης» που θα εδρεύει στην Αίγυπτο.
Τα μέλη της Χαμάς που «δεσμεύονται για ειρηνική συνύπαρξη» και για παράδοση των όπλων τους θα λάβουν αμνηστία, ενώ άλλα θα εξοριστούν. Διεθνής δύναμη «σταθεροποίησης» που θα δημιουργηθεί από τις ΗΠΑ και τις αραβικές χώρες θα αναλάβει την ασφάλεια στη Γάζα, επιβλέποντας την αποστρατιωτικοποίηση των παλαιστινιακών ένοπλων παρατάξεων.
Αναφορά σε παλαιστινιακή κρατική υπόσταση υπάρχει, αλλά αόριστα. Το σχέδιο υποδηλώνει ότι εάν η Παλαιστινιακή Αρχή με έδρα τη Ραμάλα αναμορφωθεί, οι συνθήκες «μπορεί επιτέλους να υπάρχουν για μια αξιόπιστη οδό προς την παλαιστινιακή αυτοδιάθεση και την κρατική υπόσταση».
«Το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα»
Το αμερικανικό σχέδιο αναφέρει ότι «το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα» – αν και δεν υπάρχει παρόμοια δέσμευση για την κατεχόμενη Δυτική Όχθη. Αυτή είναι μια ζωτικής σημασίας ρήτρα για τις αραβικές χώρες, ακόμη και αν έρχεται σε αντίθεση με μια άλλη γραμμή του σχεδίου που αναφέρει ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει τις δυνάμεις του στην «περίμετρο ασφαλείας» της Γάζας.
Από την πλευρά του Ισραήλ, ο Νετανιάχου δηλώνει ότι το σύνολο του πλαισίου είναι σύμφωνο με τους στόχους του για τον τερματισμό του πολέμου. Δηλαδή, να αποστρατιωτικοποιηθεί η Χαμάς, να αποστρατιωτικοποιηθεί η Γάζα και να μην ιδρυθεί μελλοντικό παλαιστινιακό κράτος.
Ωστόσο, δεν είναι ακόμη σαφές εάν οι ρήτρες σχετικά με τον αφοπλισμό και την παλαιστινιακή κρατική υπόσταση θα γίνουν αποδεκτές από τμήματα της κυβέρνησής του ή εάν θα χρησιμοποιήσει αυτή την πίεση για να προσθέσει ή να «εξευγενίσει» ρήτρες.
Λίγες ώρες πριν τη συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου, οι ισραηλινές βομβαρδιστικές επιθέσεις και αεροπορικές επιδρομές εντάθηκαν στην πόλη της Γάζας, όπου ο ισραηλινός στρατός έχει αναπτύξει μια τρίτη τεθωρακισμένη μεραρχία. Η επέκταση των ισραηλινών επιθέσεων αποτελεί μέρος του αυτοανακηρυγμένου σχεδίου του Ισραήλ να ασκήσει πίεση στη Χαμάς, αλλά έχει προκαλέσει περαιτέρω καταστροφές στους αμάχους.
Εν τω μεταξύ, ο διοικητής που είναι υπεύθυνος για τη Χαμάς στη Γάζα, Εζ αλ-Ντιν αλ-Χαντάντ, προετοιμάζεται για αυτό που διοικητής πεδίου της Χαμάς περιέγραψε στο BBC ως μια «τελική αποφασιστική μάχη», στην οποία συμμετέχουν περίπου 5.000 μαχητές της ισλαμιστικής παλαιστινιακής οργάνωσης.
Η Γάζα θα διοικείται από κυβέρνηση τεχνοκρατών υπό την εποπτεία του Τραμπ
Η ανθρωπιστική βοήθεια και η ανοικοδόμηση θα πραγματοποιηθούν υπό την εποπτεία του ΟΗΕ και της διεθνούς κοινότητας, ενώ η Γάζα θα διοικείται από μια προσωρινή τεχνοκρατική παλαιστινιακή επιτροπή υπό την εποπτεία ενός διεθνούς «Συμβουλίου Ειρήνης», υπό την εποπτεία του Ντόναλντ Τραμπ και με τη «συμμετοχή παγκόσμιων ηγετών», όπως ο Τόνι Μπλερ.
Ο οργανισμός αυτός θα εποπτεύει τη διακυβέρνηση, την ανασυγκρότηση και θα προσελκύει επενδύσεις έως ότου η Παλαιστινιακή Αρχή αναμορφωθεί και είναι σε θέση να αναλάβει την διοίκηση της Γάζας. Θα δημιουργηθεί μια ειδική οικονομική ζώνη, με κίνητρα για την τόνωση της ανάπτυξης.
Κανείς δεν θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει τη Γάζα, αν και όσοι το επιθυμούν θα μπορούν να το κάνουν ελεύθερα, με έμφαση στην προσφορά ελπίδας, θέσεων εργασίας και ευκαιριών εντός της Γάζας.
Ο συνημμένος χάρτης δείχνει τα εδαφικά όρια που θα τεθούν σε ισχύ μετά την ολοκλήρωση των φάσεων της συμφωνίας. Το Ισραήλ θα παραμείνει εντός της Γάζας, αλλά σε μια περιορισμένη ζώνη ασφαλείας.
Η αντίδραση της Παλαιστινιακής Ισλαμικής Τζιχάντ
Η Ισλαμική Τζιχάντ μέσω του Γενικού Γραμματέα του κινήματος στην Παλαιστίνη, Διοικητής Ζιάντ Αλ-Ναχάλα προέβη σε ανακοίνωσε σχετικά με την συνέντευξη Τύπου και το σχέδιο ανάμεσα στους Ντόναλντ Τραμπ και Μπενιαμίν Νετανιάχου για την ειρήνη στη Γάζα.
«Αυτό που ανακοινώθηκε στην συνέντευξη Τύπου μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου είναι καθαρά μια αμερικανο-ισραηλινή συμφωνία, που αντικατοπτρίζει την πλήρη στάση του Ισραήλ» ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αλ Ναχάλα για την συνέντευξη Τύπου.
«Είναι μια φόρμουλα για τη συνέχιση της επιθετικότητας εναντίον του παλαιστινιακού λαού. Μέσω αυτής, το Ισραήλ επιδιώκει να επιβάλει μέσω των Ηνωμένων Πολιτειών αυτό που δεν μπόρεσε να επιτύχει μέσω του πολέμου. Ως εκ τούτου, θεωρούμε την αμερικανο-ισραηλινή ανακοίνωση ως συνταγή για την ανάφλεξη της περιοχής».
Ο Τραμπ το ξεκαθάρισε στον Νετανιάχου, λέγοντάς του χθες ότι αν η Χαμάς δεν συμφωνήσει με την πρόταση, τότε θα έχει την «πλήρη υποστήριξη της Αμερικής για να κάνει ό,τι θα έπρεπε να κάνει».
Η Γάζα θα κυβερνηθεί από την προσωρινή μεταβατική διακυβέρνηση
Το σχέδιο των ΗΠΑ αναφέρει ότι «το Ισραήλ δεν θα καταλάβει ούτε θα προσαρτήσει τη Γάζα», αν και δεν υπάρχει παρόμοια δέσμευση για την κατεχόμενη Δυτική Οχθη.
Η Παλαιστινιακή Αρχή αναφέρεται σε «έναν οδικό χάρτη για την επίτευξη δίκαιης ειρήνης στη βάση της λύσης των δύο κρατών», ενώ ο Παλαιστινιακός Ισλαμικός Τζιχάντ, σύμμαχος της Χαμάς, ανακοίνωσε πως το σχέδιο ισοδυναμεί με «συνταγή για τη συνέχιση της επιθετικότητας εναντίον του παλαιστινιακού λαού και για την ανάφλεξη της περιοχής».
Η Γάζα θα κυβερνηθεί από την προσωρινή μεταβατική διακυβέρνηση μιας τεχνοκρατικής, ακομμάτιστης παλαιστινιακής επιτροπής, υπεύθυνης για την καθημερινή λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών και των δήμων για τον λαό της Γάζας. Η επιτροπή αυτή θα αποτελείται από καταρτισμένους Παλαιστίνιους και διεθνείς εμπειρογνώμονες, υπό την εποπτεία ενός νέου διεθνούς μεταβατικού σώματος, της «Επιτροπής Ειρήνης», το οποίο θα ηγείται ο Ντόναλντ Τραμπ, με άλλα μέλη και αρχηγούς κρατών να ανακοινώνονται, συμπεριλαμβανομένου του πρώην πρωθυπουργού, Τόνι Μπλερ.
Το όργανο αυτό θα καθορίσει το πλαίσιο και θα διαχειριστεί τη χρηματοδότηση για την ανασυγκρότηση της Γάζας μέχρι η Παλαιστινιακή Αρχή ολοκληρώσει το πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων της, όπως περιγράφεται σε διάφορες προτάσεις, συμπεριλαμβανομένου του ειρηνικού σχεδίου του Τραμπ το 2020 και της πρότασης Σαουδικής Αραβίας – Γαλλίας, και να μπορέσει να ανακτήσει ασφαλώς και αποτελεσματικά τον έλεγχο της Γάζας. Το όργανο αυτό θα προσφύγει στα βέλτιστα διεθνή πρότυπα για τη δημιουργία μιας σύγχρονης και αποτελεσματικής διακυβέρνησης που θα εξυπηρετεί τον λαό της Γάζας και θα ευνοεί την προσέλκυση επενδύσεων.
Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε εκ νέου ότι το Ισραήλ απορρίπτει κάθε συζήτηση για δημιουργία παλαιστινιακού κράτους, τονίζοντας ότι ο ισραηλινός στρατός «θα παραμείνει στο μεγαλύτερο μέρος της Λωρίδας της Γάζας».