Γράφει ο Απόστολος Αποστόλου
«Τα άγραφα περιθώρια των σελίδων της ιστορίας είναι απείρως πιο πλατειά από τα κείμενα» έγραφε ο Φρανσουά-Ρενέ ντε Σατωμπριάν. Στιγμές και αφηγήσεις πότε γραμμένες και πότε μυθολογημένες από στόμα σε στόμα μας δίνουν τις ακρώρειες της ιστορίας, τις αιχμηρές λήψεις του γίγνεσθαι.
Ο Ναπολέων Βοναπάρτης ένα χρόνο μετά τη μάχη στο Βατερλώ την 1 Μάιου του 1816 σ’ ένα δείπνο με τον Λα Κόζ σκεφτόμενος την υστεροφημία του, ή δικαιολογώντας στιγμές της πολιτικής και στρατιωτικής δράσης του θα πει στον Λα Κόζ: «…ένας Γάλλος ιστορικός αν έχει καρδιά θα μου αποδώσει κάτι θετικό, θα με υπερασπιστεί και αυτό δε θα είναι δύσκολο γιατί τα γεγονότα μιλούν, λάμπουν σαν τον ήλιο. Κατεδάφισα το βάραθρο της αναρχίας και διέλυσα το χάος. Αποκατέστησα την Επανάσταση και εξευγένισα τους λαούς ενισχύοντας τους βασιλείς. Υποκίνησα όλες τις φιλοτιμίες και αντάμειψα όλες τις αξίες επεκτείνοντας τα όρια της δόξας ! Όλα αυτά κάτι δεν είναι; Και έπειτα σε τι θα μπορούσαν να με κρίνουν αυστηρά που να μη μπορεί να με υπερασπιστεί ένας ιστορικός; Μήπως στις προθέσεις μου; Δεν υπάρχουν άραγε περιθώρια που να μπορεί να με αθωώσει ένας ιστορικός; Μήπως στο δεσποτισμό μου; Και εδώ θα μπορούσε να αποδείξει ο ιστορικός ότι η δικτατορία ήταν απολύτως αναγκαία. Θα ισχυριστούν ότι παρακώλυσα την ελευθερία; Αλλά επίσης εδώ θα ισχυριζόταν ένας ιστορικός ότι η αναρχία ήταν πάντα στο κατώφλι της πόρτας. Ή μήπως θα πουν ότι αγάπησα υπερβολικά τον πόλεμο; Αλλά ένας ιστορικός να μπορούσε εύκολα να αποδείξει ότι πάντα δεχόμουν επιθέσεις και ήμουν σε άμυνα. Ή ακόμη θα ισχυριστούν ότι πόθησα την παγκόσμια μοναρχία; Ακόμη και εδώ μπορεί να πει ο ιστορικός ότι αυτό αποτελεί τυχαίο έργο των περιστάσεων, ότι οι ίδιοι οι εχθροί μας με οδήγησαν εκεί βήμα προς βήμα. Θα βρουν να πουν τέλος ότι ήμουν υπερ-φιλόδοξος; Αλλά δίχως φιλοδοξία μπορείς να εγκαθιδρύσεις ένα κράτος του ορθού λόγου (l’ empire de la raison) και να ρυθμίσεις την κρατική ισορροπία; Θα ισχυριζόταν και σ’ αυτό ο ιστορικός! Με πολύ λίγες λέξεις αυτή είναι η Αυτοκρατορία μου».
«Ιστορία τελειωμένη, ιστορία ατελείωτη» έλεγε ο Λουί Αλτουσέρ. Ξέρουμε πια καλά ότι στο ατελιέ της πολιτικής ιστορίας σ’ όλους τους ιστορικούς χρόνους χρόνια κάνει υπερωρίες η υποκρισία, ενώ η δικαιολόγηση των πολιτικών πράξεων γίνεται η βαθύτερη κλίση της εξουσιομανίας. Το ζούμε, το βλέπουμε, ακόμη και σήμερα, σε όλα τα μήκη και πλάτη του πλανήτη.
Βλέπετε η επανάληψη απολαμβάνει ασυλία έρχεται πάντα και ψάχνει μια θέση στα στασίδια της ιστορίας και με τις όποιες διαφορές στη χρονική πορεία πάντα οι εξουσιαστικές επιθυμίες επιστρέφουν με πυρετικό παραλήρημα.
Ο αρχολίπαρος πολιτικός σήμερα κάτω από το ντοπάρισμα της κατασκευασμένης εικόνας του, από τα ΜΜΕ είναι ακόμη πιο νάρκισσος από τον Ναπολέοντα. Και αυτό γιατί ζει κάτω από τη φροντίδα της προσωπολατρίας του, που σκηνοθετείται σε ημερήσια διάταξη από τα μέσα. Με τα μέσα επικοινωνίας γίνεται στα πολιτικά πρόσωπα ταρίχευση. Δικαιώνεται πλέον η σκέψη ότι χρονικά επιστρέφουμε πίσω και φθάνουμε στην Αίγυπτο και στην τέχνη της ταρίχευσης. Φαίνεται πως η ιστορία δεν είναι πάντα ένα άλμα προς τα εμπρός, αλλά κάποιες φορές γίνεται και ένα ξαναγράψιμο από την ανάποδη.
Στις μέρες μας οι πολιτικές εξουσίες δεν είναι τίποτε άλλο από κάποιες σκιές της λειτουργίας τους. Ο πολιτικός δεν απελευθερώνεται ποτέ από τον καθρέφτη της προσποίησης . Μόνο ο καθρέφτης για τους ναρκισσιστές πολιτικούς σχηματίζει νησίδες νοήματος. Γι’ αυτό δεν δικαιολογεί ποτέ την απουσία του από τον καθρέφτη, κοιτάζεται για να υπάρξει. Κάθε αναβολή του αρχολίπαρου πολιτικού με τα ναρκισσιστικά χαρακτηριστικά από τη εικονιζόμενη σκηνή της πολιτικής δράσης γίνεται απελπισία και τραύμα.
Όπως είδαμε στο παραπάνω απόσπασμα του Ναπολέοντα οι αυτοκράτορες ζητούσαν μια πίστωση χρόνου, γιατί ως Θεοί (αφού έτσι τους λογάριαζαν) έπρεπε να δικαιολογήσουν τις αποφάσεις τους και τις πράξεις τους. Σήμερα οι τηλεαυτοκράτορες της πολιτικής αξιώνουν την επανάληψη τους για να προωθήσουν τα συμφέροντα των λόμπι που εκπροσωπούν.
Τώρα στα καθ’ ημάς οι τελευταίες δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι η αυτοκρατορική οικογένεια Καραμανλή θα σταθεί δίπλα στο γόνο της αυτοκρατορικής οικογένειας και πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, όπως επίσης και η ανερχόμενη αυτοκρατορική οικογένεια Σαμαρά (γιατί και αυτή η οικογένεια για αυτοκρατορικά σκήπτρα πάει). Απ’ ότι λένε τα δημοσιογραφικά νέα ο Κώστας Καραμανλής θα αναλάβει ρόλο γεφυροποιού των απογοητευμένων ψηφοφόρων της ΝΔ στη βόρεια Ελλάδα και ο κ. Σαμαράς θα αναλάβει το ρόλο να επαναπατριστούν οι ζητωπάτριδες που έφυγαν από τη ΝΔ. Τα αυτοκρατορικά πολιτικά τζάκια της ΝΔ σε πλήρη συνεργασία για να σώσουν τα κάστρα της παράταξης τους.
Το ίδιο έργο της μάζωξης γηγενών αυτοκρατόρων το έχουμε δει και το 2015. Όμως ο πολιτικός επιχειρησιακός εξαναγκασμός της επανάληψης αποτελεί έναν πανικό που σχεδόν πάντα διασταυρώνεται με μια αποτυχία.
Καθηγητής πολιτικής και κοινωνικής φιλοσοφίας.