Στο ΠΑΣΟΚ δεν υπάρχει εσωστρέφεια αλλά Ανδρουλάκης

Toυ Κώστα Βαξεβάνη

Στο πιο ασφαλές γι’ αυτόν σενάριο, θα συναινέσει σε μια κυβέρνηση συμμαχίας, θέτοντας όρο να μην είναι πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης.

Το ΠΑΣΟΚ δεν είναι πια το κόμμα του Αντρέα Παπανδρέου. Δεν θα μπορούσε να είναι, ούτε θα ήταν καλό να είναι. Τα κόμματα εξελίσσονται, αλλάζουν αλλά και μεταλλάσσονται, προσπαθώντας να εκφράσουν είτε τις σύγχρονες απαιτήσεις είτε τα ιδιοτελή συμφέροντα όσων είναι συνδεδεμένοι μαζί τους. Το ΠΑΣΟΚ δεν βίωσε απλώς τη φθορά του χρόνου. Καταδικάστηκε να εκπέσει σε ένα κόμμα που διοίκησε ο Κώστας Σημίτης, ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Βαγγέλης Βενιζέλος, για να καταλήξει παραμάγαζο του Νίκου Ανδρουλάκη. Ο προσδιορισμός του παραμάγαζου, δεν είναι η κρίση του γράφοντα αλλά η πρακτική του ίδιου του προέδρου του. Ο Ανδρουλάκης μεταφράζει την κατ απονομή και από καραμπόλα ανάδειξή του ως Αξιωματική Αντιπολίτευση μετά την Κοινοβουλευτική διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, ως πολιτικό μέγεθος που δεν έχει, ενώ αντιλαμβάνεται το κόμμα του και την ηγεσία ως παιχνίδι συσχετισμών των μηχανισμών. Απόδειξη είναι η πρωτοφανής οργανωτική επιβολή του κανόνα που προβλέπει ότι οι ο αριθμός των συνέδρων ανά νομό θα βγαίνει με βάση το εκλογικό ποσοστό του κόμματος και όχι τον αριθμό των μελών του!

Παρά τον κατακερματισμό της Αριστεράς, ο Ανδρουλάκης δεν μπορεί να εισπράξει τα δέοντα. Οι δημοσκοπήσεις φέρουν το ιστορικό κόμμα υπό την ηγεσία του σε απελπιστικά ποσοστά, αλλά η απάντηση στο ερώτημα πόσοι θα ψήφιζαν το ΠΑΣΟΚ με άλλη ηγεσία (όχι με Ανδρουλάκη δηλαδή) το εκτοξεύει κοντά στο 18%. Πολλοί υα ψήφιζαν ΠΑΣΟΚ αλλά χωρίς Ανδρουλάκη στο τιμόνι.

Τα τελευταία δύο χρόνια, ο Νίκος Ανδρουλάκης, αποφεύγει να αναλύσει και να διορθώσει τους λόγους που φέρουν το ΠΑΣΟΚ σε αδυναμία. Είναι απολύτως λογικό, αφού θα έπρεπε να θέσει ενδεχομένως αυτοβούλως των εαυτό του «εκτός κινήματος», για να θυμηθούμε και μια ιστορική φράση του Αντρέα.

Η αδυναμία του να πράξει και να οργανώσει πολιτικά (έξω από το πλαίσιο των μηχανισμών) έχει μεταφραστεί σχεδόν ωραιοποιητικά σε «πρόβλημα εσωστρέφειας που πρέπει να λυθεί για να ξεκολλήσει το ΠΑΣΟΚ». Το ΠΑΣΟΚ όμως δεν έχει καμία εσωστρέφεια. Είναι ένα άκρως εξωστρεφές κόμμα. Ό,τι το απασχολεί και το μαστίζει, είναι ορατό από όλους.

Βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πολιτικές τάσεις που εκφράζονται προς τα έξω. Η μία θέλει να ανοίξει ο δρόμος προς τη ΝΔ ή έστω προς τη συμμαχία μαζί της και η άλλη, να αποτελέσει το ΠΑΣΟΚ μέρος μιας Κεντροαριστεράς. Ωστόσο και οι δύο «τάσεις», υποτάσσονται στους τακτικισμούς που σχετίζονται με την ιδιοτέλεια και τη φιλοδοξία όσων τις εκπροσωπούν. Για την ακρίβεια (όπως συμβαίνει άλλωστε και στην άλλη πλευρά της Κεντροαριστεράς), πρώτα εξετάζεται και ανιχνεύεται το προσωπικό συμφέρον και στη συνέχεια αποκτά δήθεν την μορφή πολιτικής απαίτησης «για το καλό του κόμματος και της χώρας» πάντα. Είναι η συνταγή της απόλυτης επικράτησης του Ανδρουλάκη, ο οποίος παρά το πολιτικό του έλλειμμα και την εικόνα του «ανθρωποδιώκτη», καταφέρνει να κινεί τα νήματα μέσω των μηχανισμών.

Ακόμη και οι επικριτές του μέσα στο κόμμα (Γερουλάνος, Διαμαντοπούλου, Δούκας) έχοντας μπροστά τους το ενδεχόμενο άμεσων εκλογών, τον αναγνώρισαν πρόσφατα και λεκτικά πάντα, ως αδιαμφισβήτητο αρχηγό. Ευελπιστούν ότι στο τέλος θα ξυρίσουν τον «αρχηγό» και όπως του αρμόζει.

Τα προβλήματα στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι αποτέλεσμα κάποιας εξωστρέφειας, ακόμη και αν γίνει η παραδοχή ότι υπάρχει πραγματική εσωστρέφεια. Αυτό που ο Ανδρουλάκης αποκαλεί εσωστρέφεια, είναι το αποτέλεσμα της δράσης του και της πολιτικής του και όχι η αιτία. Η αιτία είναι ο ίδιος και το πώς πολιτεύεται.

Η πιθανότητα να γίνουν σύντομα οι εκλογές ή ακόμη και τα διλήμματα που θέτει ο Μητσοτάκης για να συσπειρώσει το κομματικό ακροατήριο, είναι οι μοναδικοί λόγοι που κρατούν τον Ανδρουλάκη στην ηγεσία. Κανένας εσωκομματικός αντίπαλος δεν θα τον απειλήσει αυτή τη στιγμή για να χρεωθεί οποιαδήποτε ήττα ή ακόμη και προδοσία. Όλοι επιχειρούν να κερδίσουν χρόνο και πρώτος απ’ όλους ο Ανδρουλάκης. Θεωρεί πως την επόμενη των εκλογών, θα μπορεί να διαδραματίσει κεντρικό πολιτικό ρόλο, όχι απαραίτητα λόγω υψηλών ποσοστών. Μέσω αυτού του ρόλου θεωρεί πως θα επιβληθεί ως σημαντικός πολιτικός παράγοντας.

Στο πιο ασφαλές γι’ αυτόν σενάριο, θα συναινέσει σε μια κυβέρνηση συμμαχίας, θέτοντας όρο να μην είναι πρωθυπουργός ο Μητσοτάκης. Σε αυτή την κυβέρνηση (υπό τον Δένδια για παράδειγμα) μπορεί να έχει θέση και ένα κόμμα Τσίπρα που θα κάνει την ανάγκη φιλοτιμία και το rebranding «εθνικό συμφέρον». Υπάρχουν βέβαια και άλλα σενάρια που μπορούν να ενεργοποιηθούν από φόβους του Ανδρουλάκη. Έναν φόβο είχε εκφράσει δημόσια το 2023, όταν αναρωτιόταν αν βρισκόταν υπό παρακολούθηση με σκοπό να εκβιαστεί. Οι ηγέτες φυσικά δεν λειτουργούν έτσι. Σε κάθε περίπτωση, η γενική αναμονή είναι να αποδείξει ο Ανδρουλάκης ότι είναι ηγέτης. Τώρα είναι πρόεδρος σε ένα κόμμα που περιμένει τα χειρότερα ελπίζοντας πως θα διασωθεί για ιστορικούς λόγους.

AΠΟ ΤO DOCUMENTO