Του Νίκου Λακόπουλου
Πενήντα δύο από την Μεταπολίτευση η εκκωφαντική αποχή στις εκλογές αποκάλυψε μια κρίση του πολιτικού συστήματος καθώς όλοι οι ιδρυτικοί μύθοι της Μεταπολίτευσης κατέρρευσαν με τη βασική διαπίστωση πως η πολιτική δεν μπορεί να αλλάξει τον κόσμο και ο ρομαντισμός μπορεί να είναι επικίνδυνος γιατί οδηγεί στην διάψευση, την ήττα και την προδοσία.
Σαράντα χρόνια μετά την Αλλαγή η Δεξιά είναι εδώ, η Αριστερά βρίσκεται σε υποχώρηση ηττημένη αυτή τη φορά όχι μόνο οργανωτικά και πολιτικά, αλλά ιδεολογικά -μετά την αποτυχημένη προσπάθεια να κυβερνήσει. Ο χιμαιρικός κόσμος των κινημάτων -που συχνά έμοιαζαν με τυχοδιώκτες- τις δεκατίες ΄60 και ΄70 θρυμματίστηκε από τον ρεαλισμό και τον “πραγματισμό”.
Η κοινή λογική πλέον μοιάζει να είναι η βάση ενός συντηρητισμού που από την ελευθερία προτιμά την ασφάλεια και από την αλλαγή την σταθερότητα. Το νέο μοιάζει έτσι με απειλή, το μέλλον τρομάζει και η επιστροφή σε ένα κόσμο “αξιών που χάνονται” αποτελεί το πολιτικό όραμα “νέων” κομμάτων με λέξεις όπως αναγέννηση να περιγράφουν τον φόβο για το μέλλον.
Αν και ιστορικά η Αριστερά ήταν αυτή που ειδικευόταν στην παραγωγή κομμάτων, κομματιδίων και οργανώσεων, τα τελευταία χρόνια ζούμε την παραγωγή ακροδεξιών γκρουπούσκουλων, πατριωτικών και “εθνικών κομμάτων”. Κοινό χαρακτηριστικό των “εθνικών κομμάτων” είναι η αγωνία για την πατρίδα, η απέχθεια για τα κόμματα, ο ρατσισμός και η ξενοφοβία μαζί με ομοφοβικές αγωνίες για την εθνική “κατρακύλα” και την απειλή των αξιών.
Με την είσοδό τους στη Βουλή τα “πατριωτικά” – εθνικιστικά κόμματα αλλάζουν τον πολιτικό χάρτη με τη δυναμική ενός μπλοκ μιας νέας αντιπολίτευσης την ώρα που τα κόμματα της Αριστεράς μειώνουν τα ποσοστά τους αθροιστικά ή βγαίνουν εκτός Βουλής με το ερώτημα τι θα συμβεί αν ένας ηγέτης ενώσει την κατακερματισμένη και αλληλοσπαρασσόμενη “πατριωτική δεξιά”.
Το “παλιό“ “και το “νέο”
Aυτά τα πενήντα χρόνια η χώρα βρέθηκε από την άκρη του δυτικού κόσμου στο κέντρο του κόσμου για να χρεοκοπήσει όταν η Ισχυρή Ελλάδα του Κώστα Σημίτη κατέρρευσε για να έρθει ο αντιμνημονιακός συρφετός του δοξασμένου Όχι που σώρευε παλαιολιθικές δυνάμεις αντιευρωπαϊκές, εθνικιστές, χριστιανούς κατά του …666, ευρωσκεπτικιστές και Χρυσαυγίτες.
Τώρα πια τα κόμματα είναι μεσοαστικά, τα προγράμματα είναι ομοιόμορφα, κοστολογημένα, στα μέτρα του “μέσου πολίτη” και υπόσχονται όχι ένα μέλλον που κοστίζει, αλλά ένα καλύτερο παρελθόν. Ξέρουμε πια πως όχι μόνο δεν υπάρχει τρίτος ή τέταρτος δρόμος για τον σοσιαλισμό, αλλά ούτε πρώτος ή δεύτερος. Η Αριστερά έχει πεθάνει και κάποιος άλλος χρησιμοποιεί το προφίλ της.
Ο νέος αιώνας επαναφέρει το ερώτημα ‘Τι είναι η Αριστερά;”. Στην Ελλάδα δεν μπορείς να είσαι «αριστερός», αν δεν έχεις ακίνητα. Kαθώς ανεβαίνεις την Κηφισίας η Αθήνα είναι μητρόπολη. Όταν την κατεβαίνεις προς Πειραιά βλέπεις πως είναι χώρα τριτοκοσμική. Η κοινωνική βάση της Αριστεράς είναι οι μικροαστοί, που νομίζουν ότι είναι μεσοαστοί, μια τάξη διχασμένη που εξηγεί θαυμάσια γιατί την Ελλάδα την κυβερνάνε διχασμένες προσωπικότητες.
Η αλήθεια είναι περίπλοκη από την εποχή που ο Τρικούπης δημιουργεί ένα αστικό κόμμα σε μια χώρα χωρίς αστούς και η Αριστερά επαγγέλεται την προλεταριακή επανάσταση σε μια χώρα χωρίς προλεταραιάτο. Τα σημερινά κόμματα που θέλουν να κυβερνήσουν κατεβάζουν τον πήχη ώστε να συμπεριλάβουν στη “μεσαία τάξη” και χαμηλόμισθα στρώματα που καθορίζουν το αποτέλεσμα των εκλογών.
Οι αγρότες δεν κόβουν τη χώρα στα δύο και δεν πάνε για «νέο Κιλελέρ» και οι ηγέτες της αντιπολίτευσης αποφεύγουν να ανέβουν οργισμένοι πάνω στα τρακτέρ, οι ηγέτες της Δεξιάς διαβάζουν Λένιν, η μεγάλη επανάσταση είναι η πολιτική χωρίς γραβάτα και έχουμε καιρό να δούμε οπαδούς να υποδέχονται τον ηγέτη με κεριά σε συγκεντρώσεις- λιτανείες, ούτε καν συγκεντρώσεις με ακτίνες λέιζερ.
Μια χώρα που πιστεύει σε αγίους και θαύματα
Η Ελλάδα έχει ένα ιδιόμορφο πολιτικό σύστημα, -«κληρονομικής δημοκρατίας»- που διαμορφώθηκε αφού κυβέρνησαν την χώρα εφτά βασιλιάδες. Ένα εκλογικό σύστημα, που αλλάζει κάθε φορά, επιτρέπει να ξέρουμε από πριν ποιος και πότε θα εκλεγεί. Η χώρα διαθέτει ακόμα πρίγκηπες χωρίς θρόνο και ευγενείς χωρίς τίτλους. Οι στρατιωτικοί δεν θέλουν να σώσουν τη χώρα, όσο να πάρουν την -πρόωρη- σύνταξη τους, αυτοί οι άγαμες θυγατέρες τους και οι μητέρες τους. Οι βουλευτές, – κατά κανόνα δικηγόροι- κληρονομούν τις έδρες τους.
Σε κάθε σπίτι υπάρχει ένα εικόνισμα. Στο βάθος της εικόνας της Παναγίας φαίνεται θαμπά μια αρχαία ελληνίδα θεά. O Άγιος Γεώργιος, είναι ένας παράξενος χριστιανός, αρματωμένος και πολιτικοποιημένος άγιος που μοιάζει με τον Άρη, τον Απόλλωνα και τον Μεγα-Αλέξανδρο. Αλλά και η Παναγία στην Ελλάδα είναι μια γειτόνισσα. Δεν ξέρουμε από που αρχίζει και ως πού φτάνει η Eλλάδα, αλλά αυτός ο λαός ακόμα πιστεύει σε προφητείες, αγίους και σε θαύματα.
Για να γίνεις πωρθυπουργός πρέπει να σε δουν να ανάβεις ένα κεράκι στην εκκλησία, ακόμα και ο άθεος Αλέξης Τσίπρας πήγε στο Άγιο Όρος να προσευχηθεί, ο μαρξιστής Ανδρέας Παπανδρέου στην Παναγία Σουμελά και η μεγάλη στιγμή της επαναστατικής κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ- ΑΝΕΛ ήταν όταν υποδέχτηκε το Άγιο Φως με τιμές αρχηγού κράτους.
Αυτά τα πενήντα και πάνω χρόνια η Ιστορία κινήθηκε ανάμεσα στην ελπίδα και την διάψευση, τα μεγάλα κόμματα έγιναν μικρότερα ή μικρά και πολλά κόμματα εξαφανίσθηκαν για να δώσουν την θέση τους σε νέα που θα εξαφανισθούν κι αυτά.
«Ο κόσμος έχει κουραστεί, έχει αηδιάσει απ’ όλο αυτό τον συρφετό που βγαίνει στην τηλεόραση” είχε πει ο νεαρός Αλέξης Τσίπρας όταν εμφανίσθηκε ως εντολοδόχος της Ιστορίας να εκφράσει τους “Απέξω” σε ένα ραντεβού μαζί της που έκλεισε ο ίδιος.
Ο κόσμος από τότε κουράστηκε και από τον ίδιο, που έγινε μέρος του “συρφετού”, οι ιστορικοί του μέλλοντος θα πρέπει να ερευνήσουν πώς έγινε πρωθυπουργός ο αναπάντεχος Κυριάκος Μητσοτάκης και μάλιστα δυο φορές και τι συνέβη αυτά τα χρόνια.
Κάπου μέσα στην έρημο η Ιστορία μάλλον περιμένει μόνη.
