Του Θεόδωρου Καρυώτη
Μας κλέβουν την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και εμείς κοιμόμαστε. Το φάντασμα της ΑΟΖ θα στοιχειώσει, εάν δεν ξυπνήσουμε σύντομα. Ακούγεται μονότονα ότι η παγκόσμια κοινότητα ασχολείται, με αυξανόμενο ενδιαφέρον, με το θέμα της ΑΟΖ, ενώ εμείς συνεχίζουμε να κοιμόμαστε τον “ύπνο του δικαίου”.
Η ιστορία του Ελληνισμού είναι συνυφασμένη με τη θάλασσα. Μας έχουν περικυκλώσει οι υδρογονάνθρακες στην Ανατολική Μεσόγειο και εμείς χαζεύουμε τους Κύπριους, τους Αιγύπτιους και τους Ισραηλινούς που τους εκμεταλλεύονται και τους Τούρκους που τους ονειρεύονται. Η Αγκυρα ανακήρυξε θαλάσσια πάρκα στην Ανατολική Μεσόγειο γύρω από το Καστελλόριζο και στο Βόρειο Αιγαίο μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου.
- Δεν θα ξεχάσω ποτέ την τελευταία ημέρα της UNLOS, την Παρασκευή 30 Απριλίου 1982, όταν πραγματοποιήθηκε η ψηφοφορία για το νέο Σύνταγμα των Θαλασσών και Ωκεανών, ύστερα από διαπραγματεύσεις εννέα ετών και έντεκα συνόδων.
Παρακολουθούσα με ιδιαίτερη συγκίνηση στην έδρα του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη την ψηφοφορία και όταν είδα το αποτέλεσμα κατάλαβα ότι η πατρίδα μου είχε θριαμβεύσει. Ο μεγάλος πίνακας έγραφε: ΥΠΕΡ: 130, ΚΑΤΑ: 4, ΑΠΟΧΕΣ: 17.
Μια από τις τέσσερις αρνητικές ψήφους ανήκε στην Τουρκία. Ασυναίσθητα, γύρισα το βλέμμα μου προς την Τουρκική αντιπροσωπεία και είδα ένα φόβο στα μάτια τους.
Την επόμενη ημέρα πήρα το τραίνο για να επιστρέψω στην Ουάσιγκτον και τις τρεις ώρες του ταξιδιού είχα συνέχεια στο μυαλό μου τον χάρτη της ΑΟΖ, που αφορούσε την πατρίδα μου.
- Πέρασαν ήδη 43 ολόκληρα χρόνια πό την ημέρα που επέστρεψα στην καταπράσινη πρωτεύουσα των ΗΠΑ και αντιλαμβανόμενος την αξία της ΑΟΖ αποφάσισα να αφιερώσω ένα μέρος της ακαδημαϊκής μου καριέρας στο θέμα της ΑΟΖ πιστεύοντας ότι η ΑΟΖ είναι ένα κρίσιμο θέμα και το πιστοποίησα όταν είδα την αντίδραση της Τουρκίας.
Προσπαθώ από την δεκαετία του 1980, να αναδείξω την αξία και την σημασία του συμπλέγματος του Καστελλόριζου (Ρω, Στρογγύλη, Μεγίστη), διότι με το νέο Σύνταγμα των Θαλασσών (UNCLOS 1982) η ΑΟΖ της Ελλάδας εφάπτεται με την ΑΟΖ της Κύπρου και έτσι η Τουρκία δεν διαθέτει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο!
Όπως γράφτηκε «Στις 15 Αυγούστου 2026 ο Ταγίπ Ερντογάν υπέγραψε δύο Προεδρικά Διατάγματα με τα οποία η Τουρκία θέσπισε μονομερώς δύο “εθνικά θαλάσσια πάρκα”:
Ένα στο Βόρειο Αιγαίο, ανάμεσα σε Λήμνο και Σαμοθράκη, και ένα στην Ανατολική Μεσόγειο, το οποίο αποκόπτει ουσιαστικά το Καστελλόριζο από τη Ρόδο. Και τα δύο “πάρκα” εκτείνονται πολύ πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων, πάνω σε περιοχές που η ίδια η Αθήνα θεωρεί τμήμα της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ»
Οι επόμενοι αμερικανικοί χάρτες δείχνουν την αξία της ΑΟΖ για την Ελλάδα και το μεγάλο πρόβλημα της Τουρκίας.
H ΑΟΖ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ
Πηγή: Global Marine Boundaries Database, General Dynamics, Herndon, Virginia, USA
H ΑΟΖ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ
Πηγή: Global Marine Boundaries Data Base, General Dynamics, Reston, Virginia, USA
Αυτοί οι αμερικανικοί χάρτες καταδεικνύουν το μεγάλο πρόβλημα της Τουρκίας, που ο Ταγίπ Ερντογάν δεν μπορεί να σκεπάσει προβάλλοντας την θεωρία της «Γαλάζιας Πατρίδας», που ουσιαστικά είναι η «Κόκκινη Πατρίδα» του, μια και η «Γαλάζια Πατρίδα» είναι δικιά μας για τουλάχιστον τέσσερις χιλιάδες χρόνια.
Από το 1995 οι Τούρκοι μας είχαν προειδοποιήσει ότι ενδεχόμενη επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης μας στο 12 ν.μ. θα αποτελούσε αιτία πολέμου (casus belli). Εκείνο που δεν είναι γνωστό είναι ότι οι Αμερικανοί, τότε, μας διαβεβαίωσαν ότι οι προθέσεις της Τουρκίας είναι απολύτως σοβαρές και μας συνέστησαν να ξεχάσουμε την επέκταση στα 12 ν.μ., παρότι αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα μας, που θεμελιώνεται στο διεθνές δίκαιο.
- Οι Αμερικανοί μας έχουν ζητήσει, για δεκαετίες τώρα, να επεκτείνουμε την αιγιαλίτιδα ζώνη στα 10 ν.μ. ώστε να συμπίπτει με τα 10 ν.μ. του εναερίου χώτου μας.
Έτσι το «φοβικό σύνδρομο» συνεχίζει να επηρεάζει και την πολιτική του σημερινού πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη αναφορικά με την Κύπρο. Έχουν γίνει, από το 2004, πολλές συναντήσεις ελληνικών και κυπριακών κυβερνήσεων, αλλά όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις αρνούνται σταθερά να οριοθετήσουν την ΑΟΖ μας με αυτή της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Εκείνο που δεν γνωρίζει ο ελληνικός λαός, αλλά γνωρίζουν οι σύμμαχοί μας, είναι ότι το casus belli των Τούρκων ισχύει και για την οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδας-Κύπρου. Έτσι εξηγείται η άρνηση της Αθήνας να συνεννοηθεί με την Λευκωσία για την οριοθέτηση των ΑΟΖ τους.
- Οι Ηνωμένες Πολιτείες γνωρίζουν ότι η UNCLOS αναφέρει ρητά (άρθρο 121, παράγραφο 2) ότι όλα τα νησιά διαθέτουν ΑΟΖ και ότι η ΑΟΖ ενός νησιού καθορίζεται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που καθορίζεται και για τις ηπειρωτικές περιοχές.
- Με βάση αυτό το άρθρο οι Ηνωμένες Πολιτείες έδωσαν ΑΟΖ 200 ν.μ. στα νησιά τους στον Ειρηνικό Ωκεανό και αυτός είναι ο λόγος που έχουν την μεγαλύτερη ΑΟΖ στον πλανήτη μας.
Είναι γνωστό ότι οι ελληνικές κυβερνήσεις διακατατέχονται από «φοβικό σύνδρομο» και δεν είδαν με καλό μάτι την ανακήρυξη ΑΟΖ από τον αείμνηστο πρόεδρο της Κύπρου Τάσσο Παπαδόπουλο.
Οι πρώτοι που τον αντιμετώπισαν αρνητικά ήταν ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου. Και για να είμαστε ακριβείς, η πρώτη αντίδρασή τους εκδηλώθηκε με την οριοθέτηση ΑΟΖ Κύπρου και Αιγύπτου επί προεδρίας Γλαύκου Κληρίδη.
Τότε συνέστησαν να μη γίνει η ορθή οριοθέτηση με την Αίγυπτο, με το σκεπτικό ότι έτσι θα φαινόταν ότι η Τουρκία δεν διαθέτει θαλάσσια σύνορα με την Αίγυπτο και η Κυπριακή Δημοκρατία δυστυχώς αποδέχτηκε αυτή τη σύσταση Η Αίγυπτος φυσικά δεν αντέδρασε, διότι και αυτή δεν ήθελε να φαίνεται ότι δεν έχει θαλάσσια σύνορα με την Τουρκία.
ΑΠΟ ΤΟ HELLAS JOURNAL