Του Ιωάννη Δαμίγου
Ο θόρυβος, οι φωνές ή ο ντόρος (τα “κακαρίσματα”) γίνονται σε άλλο σημείο, ενώ το ουσιαστικό αποτέλεσμα (τα αυγά) παράγεται αλλού. Ωστόσο, αυτή η προπαγάνδα, χρησιμοποιείται εντέχνως και επιτυχώς, για να καλύψει γεωπολιτικές ανάγκες, στρέφοντας αλλού την κοινή και εύπλαστη δημόσια γνώμη. Μια λαϊκή παροιμία που κουμπώνει απόλυτα, στις σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ.
Η κατευθυνόμενη δημοσιογραφική αποστολή, κοπιάζει καθημερινά να πείσει περί της εχθρότητας μεταξύ των δυο αυτών κρατών, επειδή αυτό βολεύει και εξυπηρετεί τάχα τα συμφέροντα της Ελλάδας. Αιτιολογώντας έτσι, την τελευταία συνεργασία και όχι συμμαχία, όπως επιμελώς επιμένουν και επαναλαμβάνουν τα δημοσιογραφικά παπαγαλάκια της χώρας μας με το Ισραήλ. Και πως έτσι, θα έχουμε την υποστήριξή του δήθεν, στην περίπτωση εμπλοκής με την Τουρκία. Για μια ακόμα φορά, καταναλώνουμε συνήθεις φρούδες ελπίδες, που εύκολα κατευνάζουν την πείνα της αναζήτησης δικαίου. Οι πραγματικές όμως σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, χαρακτηρίζονται διαχρονικά από ένα βαθύ χάσμα μεταξύ της επιθετικής ρητορικής (για εγχώρια κατανάλωση) και του σκληρού πραγματισμού (γεωπολιτικού και οικονομικού). Παρά τις δημόσιες συγκρούσεις, η σχέση τους λειτουργεί ως μια “αναγκαστική συμβίωση”, βασισμένη σε αμοιβαία συμφέροντα. Παρά την επίσημη ανακοίνωση της Άγκυρας, για πλήρες εμπορικό εμπάργκο προς το Ισραήλ λόγω του πολέμου στη Γάζα, τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι οι οικονομικές ροές δεν σταμάτησαν ποτέ ολοκληρωτικά. Το Ισραήλ εισήγαγε τουρκικά αγαθά αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων (π.χ. $924 εκατομμύρια το 2025). Η Άγκυρα επιτρέπει τη διακίνηση προϊόντων μέσω τρίτων χωρών (όπως η Ελλάδα, η Βουλγαρία, η Αλβανία και η Ρουμανία), αλλάζοντας τα πιστοποιητικά προέλευσης (EUR-MED) για να ικανοποιείται το εγχώριο ισλαμικό ακροατήριο. Επιπλέον, το Ισραήλ βασίζεται ιστορικά στην Τουρκία για φθηνό χάλυβα, τσιμέντο, αλουμίνιο και λιπάσματα, καθώς η στροφή σε αγορές της Ανατολικής Ασίας αυξάνει δραματικά το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς. Ο ρόλος της Τουρκίας: Το πετρέλαιο αυτό φτάνει στο Ισραήλ μέσω του αγωγού Μπακού-Τιφλίδα-Τσεϊχάν (BTC), ο οποίος καταλήγει στο τουρκικό λιμάνι του Τσεϊχάν. Παρά τις πιέσεις, η Τουρκία δεν έκλεισε ποτέ τη βάνα, επικαλούμενη διεθνείς νομικές δεσμεύσεις, διατηρώντας έτσι ζωντανή την ενεργειακή ασφάλεια του Ισραήλ! Οι υπηρεσίες πληροφοριών, προκειμένου να ελέγχουν την κατάσταση στην Συρία, διατηρούν ενεργούς διαύλους επικοινωνίας. Μετά τις γεωπολιτικές ανατροπές στη Συρία, αξιωματούχοι των δύο χωρών πραγματοποιούν τεχνικές συνομιλίες (συχνά με τη μεσολάβηση του Αζερμπαϊτζάν) για να χαράξουν “κόκκινες γραμμές”, αποφεύγοντας ανεπιθύμητες στρατιωτικές εμπλοκές μεταξύ του τουρκικού στρατού και των ισραηλινών αεροπορικών επιδρομών. Παρά τις συλλήψεις δικτύων της Μοσάντ στην Τουρκία, για επικοινωνιακούς λόγους, οι δύο πλευρές ανταλλάσσουν πληροφορίες όταν διακυβεύονται κοινές απειλές, όπως η επιρροή του Ιράν στην περιοχή. Η εφαρμογή της λογικής επικρατεί, διαχωρίζοντας πλήρως την ιδεολογική και πολιτική σύγκρουση για το Παλαιστινιακό από τα κρατικά και οικονομικά τους συμφέροντα. Ο δε Ταγίπ Ερντογάν, χρησιμοποιεί τη σκληρή ρητορική κατά του Ισραήλ για να διατηρήσει την ηγεσία του στον ισλαμικό κόσμο και να αναχαιτίσει εγχώριους ισλαμιστές αντιπάλους. Τέλος, το Ισραήλ από την πλευρά του, αναγνωρίζει την Τουρκία, ως έναν ορθολογικό γεωπολιτικό παίκτη που, παρά τις φωνές, δεν επιθυμεί την πλήρη ρήξη με τη Δύση και τις περιφερειακές ισορροπίες. Καταφανής η πολιτική διπλωματία του “Εχθρικού Εταίρου”…
Η Τουρκία παραμένει βασικός εμπορικός εταίρος της Ε.Ε. μέσω της Τελωνειακής Ένωσης, η εκσυγχρονισμένη εκδοχή της οποίας αποτελεί σημείο συζήτησης. Τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. εμφανίζουν διαφορετικές γραμμές, με ορισμένα να ζητούν κυρώσεις ή αναστολή της Συμφωνίας Σύνδεσης και άλλα να στηρίζουν το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα. Συνολικός όγκος εμπορίου Ε.Ε με Τουρκία: Περίπου €200+ δισεκατομμύρια. Ενώ αντίστοιχα με το Ισραήλ, αγγίζει περίπου τα €45-50 δισεκατομμύρια. Η Τουρκία είναι στους top 5 εμπορικούς εταίρους της Ε.Ε. Ενώ ταυτόχρονα η Ε.Ε. είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος του Ισραήλ. Μετά από τα παραπάνω, ποιος ο εχθρός και ποιος ο φίλος; Δεν διακρίνω άλλον χαμένο, από την Ελλάδα, ή μήπως είναι ι ιδέα μου; Μετακομίσεις όπλων “Η Ελλάδα”, όπου και όταν το επιθυμούν οι εντολείς!