Του Μελέτη Ρεντούμη
Σύμφωνα με τις τελευταίες ενδείξεις από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η συνεδρίαση στα τέλη Ιουλίου 2025 αναμένεται να οδηγήσει σε διατήρηση των βασικών επιτοκίων στο τρέχον επίπεδο, χωρίς περαιτέρω μείωση. Η απόφαση αυτή αποτελεί μια στροφή σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις που έκαναν λόγο για ακόμη μία ελαφριά χαλάρωση της νομισματικής πολιτικής μέσα στο καλοκαίρι, δεδομένων των πιο ευνοϊκών πληθωριστικών δεδομένων. Ωστόσο, η επικρατούσα αβεβαιότητα σε παγκόσμιο επίπεδο φαίνεται πως οδηγεί την ΕΚΤ σε μια πιο επιφυλακτική στάση.
Ο βασικός παράγοντας πίσω από αυτή την επιλογή είναι η επιβράδυνση της αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού. Αν και σε αρκετές χώρες της Ευρωζώνης ο πληθωρισμός βρίσκεται πλέον κοντά ή κάτω από το στόχο του 2%, οι αξιωματούχοι της ΕΚΤ εκφράζουν την ανησυχία ότι η πτώση μπορεί να μην είναι σταθερή ή διατηρήσιμη. Ο πυρήνας του πληθωρισμού παραμένει ανθεκτικός, ενώ υπάρχουν φόβοι ότι ενδεχόμενη υπερβολική μείωση των επιτοκίων θα μπορούσε να τροφοδοτήσει φούσκες στις τιμές περιουσιακών στοιχείων και να υπονομεύσει τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Παράλληλα, η εξωτερική οικονομική ατζέντα επηρεάζει έντονα τη σκέψη των κεντρικών τραπεζιτών. Οι προθέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τις ήδη επιθετικές εμπορικές πολιτικές, έχουν ήδη προκαλέσει αναστάτωση στις αγορές. Η προοπτική επιβολής αυξημένων δασμών σε ευρωπαϊκά προϊόντα, ή η διακοπή των συνομιλιών για εμπορική συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, δημιουργεί ένα σύννεφο αβεβαιότητας για τις ευρωπαϊκές εξαγωγές και τις προοπτικές ανάπτυξης. Αν οι δασμοί αυξηθούν σημαντικά, η ύφεση ίσως έρθει νωρίτερα απ’ ό,τι αναμενόταν και η ΕΚΤ θα χρειαστεί να προσαρμόσει άμεσα τη στάση της.
Σε αυτό το πλαίσιο, μια νέα μείωση επιτοκίων, ειδικά στο φθινόπωρο του 2025, δεν αποκλείεται. Αν οι ενδείξεις για ύφεση ενισχυθούν ή αν ο πληθωρισμός διατηρηθεί σταθερά κάτω από τον στόχο για αρκετούς μήνες, η ΕΚΤ ίσως οδηγηθεί σε μια πιο στοχευμένη, επεκτατική πολιτική, πιθανώς σε συνδυασμό με νέα μέτρα ποσοτικής στήριξης.
Συμπερασματικά θα λέγαμε πως , η απόφαση της ΕΚΤ να διατηρήσει τα επιτόκια σταθερά στα τέλη Ιουλίου 2025 υποδηλώνει μια φάση επιφυλακτικής αναμονής, σε ένα περιβάλλον με αυξημένες γεωπολιτικές και οικονομικές εντάσεις. Η μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής θα εξαρτηθεί κυρίως από την εξέλιξη του πληθωρισμού, τις εμπορικές σχέσεις με τις ΗΠΑ και την αντοχή της ευρωπαϊκής οικονομίας απέναντι σε ενδεχόμενες εξωτερικές πιέσεις.
Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός