Του Νίκου Λακόπουλου
Με τις τυμπανοκρουσίες για την συμφωνία με την Γαλλία ο Κυριάκος Μητσοτάκης θυμήθηκε τον Χαρίλαο Τρικούπη και τον Ελευθέριο Βενιζέλο -και ξέχασε πάλι τον Καραμανλή- για να υπογραμμίσει πόσο “ιστορική” είναι η συμφωνία, αφού μεταξύ των άλλων σημαίνει την αρχή της δημιουργίας του ευρωπαϊκού στρατού.
«Έχω ξεκαθαρίσει πως δεν θα μπούμε σε μία κούρσα εξοπλισμών με την Τουρκία, ωστόσο, επαναλαμβάνω πως θα υπερασπιστούμε την κυριαρχία και την εδαφική μας ακεραιότητα» όπως είπε ανακαλύπτοντας ταυτόχρονα πως η Ελλάδα έχει συμφέροντα και στην Αφρική.
Η συμφωνία προβλέπει πως τα μέρη “παρέχουν το ένα στο άλλο βοήθεια και συνδρομή, εφόσον υφίσταται ανάγκη με τη χρήση ένοπλης βίας, εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο”.
Το πρ΄ώτο θέμα που προκύπτει είναι ποια είναι τα όρια της επικράτειας κι αν η Γαλλία θα παρέμβει αν η Τουρκία παραβιάσει την ελληνική κυριαρχία, αλλά η απάντηση έχει δοθε΄ί ήδη απ΄ο την κυβέρνηση: τα τουρκικά πλοία μπορούν να κάνουν βόλτες -και έρευνες- αρκεί να μην φτάνουν τα έξι μίλια.
Η συμφωνία και η ΑΟΖ
Είναι σαφές πως η συμφωνία δεν προβλέπει συνδρομή σε περίπτωση αμφισβήτησης της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και μάλλον η υποχωρητικότητα δεν οφείλεται στο ότι δεν είχαμε ως τώρα τα κατάλληλα πλοία και αεροπλάνα.
Άλλωστε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός μιλά για αποτρεπτική δύναμη και μιλά για ‘αμοιβαίες -με την Τουρκία- υποχωρήσεις, υποχωρήσεις δηλαδή από την πλευρά της Ελλάδας -που μάλλον περιγράφονται στις συμφωνίες με την Ιταλία και την Αίγυπτο.
Ο Ευάγγελος Βενιζέλος θα πει πως “μέσα στον δίκαιο ενθουσιασμό ας μη μας διαφύγει ότι η ρήτρα αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής του άρθρου 2 της συμφωνίας προβλέπει την ενεργοποίησή της εάν τα μέρη «διαπιστώσουν από κοινού ότι μία ένοπλη επίθεση λαμβάνει χώρα εναντίον της επικράτειας ενός από τα δύο, σύμφωνα με το Άρθρο 51 του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών».
Όμως η υφαλοκρηπίδα, ακόμη και μετά την οριοθέτησή της και η ΑΟΖ ακόμη και μετά την ανακήρυξη και οριοθέτησή της δεν συνιστούν «επικράτεια» στην οποία ασκείται εθνική κυριαρχία, αλλά ζώνες στις οποίες ασκούνται ειδικά κυριαρχικά δικαιώματα“.
Σε ένα άλλο επίπεδο η συμφωνία αυτή γίνεται ενώ υπάρχει υποχρέωση όλων των κρατών μελών της ΕΕ να συνδράμουν άλλο κράτος μέλος που αντιμετωπίζει ένοπλη επιθετικότητα από τρίτη χώρα. Η συμφωνία αυτή μάλλον γίνεται ενώ ήδη θεωρητικά υπάρχει για όλα τα κράτη της Ένωσης και ΄ίσως το μόνο που προσθέτει είναι η δέσμευση για σύμπραξη σε επιχειρήσεις της Γαλλίας σε χ΄΄ωρες εκτός της επικράτειας των δύο χωρών.
Το μόνο που μ΄ένει είναι η πώληση από την πλευρά της Γαλλίας σε μια δύσκολη στιγμή προς μια φτωχή χώρα εξοπλισμών ύψους δέκα δισ. με την αόριστη δέσμευση για αμυντική συνδρομή σε μια επίθεση που δεν θα υπάρξει: η Τουρκία διεκδικεί και η Ελλάδα είναι πρόθυμη για παραχωρήσεις.
Στο μεταξύ μαθαίνουμε από το State Department ό,τι θα έχουμε αόριστης διάρκειας αμυντική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η προμήθεια των Ραφάλ γ΄ίνεται χωρίς να το ξέρει ο αρχηγός της αεροπορίας και ο Πρωθυπουργός προχωρά σε μια συμφωνία που είχε κάνει η προηγούμενη και είχε ακυρ΄ώσει για να την εμφανίσει ως δική του επιτυχία.
Ποιος και τι κερδίζει
Η ουσία είναι όμως με την αόριστη δέσμευση για επίθεση δεν υπάρχει καμία πρόβλεψη για την αμφισβήτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης και στην υφαλοκρηπίδα κι ένας ανέμελος πρωθυπουργ΄ός δηλώνει πως είχε προβλέψει ένα ανέμελο καλοκαίρι και δεν …βλέπει λόγο να μην υπάρξει ένα ανέμελο φθινόπωρο και ΄ένας ανέμελος χειμώνας.
Αν η συμφωνία με τις ΗΠΑ είναι αόριστης διάρκειας που σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμμιά διαπραγμάτευση, αλλά τα δίνουμε ΄όλα για μια προστασία που δεν υπάρχει ο Μητσοτάκης που συγκρίνει τον εαυτό του με τον Βενιζέλο και τον Τρικούπη θα πρέπει να απαντήσει σε ένα ερώτημα που τίθεται πια ανοιχτ΄΄α: οι συμφωνίες εξυπηρετο΄ύν τα συμφέροντα της Γαλλίας και των ΗΠΑ ή της Ελλάδας;
To βέβαιο είναι πως εξυπηρετούν τις επικοινωνιακ΄ές ανάγκες της κυβ΄έρνησης που παρουσιάζει ΄ως “ιστορικές” συμφωνίες που μετατρέπουν την Ελλάδα σε αποικία που αναθέτει την εθνική της κυριαρχία σε προστάτες, πληρώνοντας κιόλας, αλλά μια ακ΄όμα μητσοτακική επιτυχία αφού παίρνουμε τρία πλοία και… πληρώνουμε τα δύο.
Ποτέ πριν μια κυβέρνηση δεν ήταν τόσο δουλική απέναντι σε προστάτες, υποχωρητικ΄ή απέναντι στην Τουρκία και υπερήφανη για πράγματα που δεν έχει κάνει: στην πράξη θα αποδειχθεί και μάλλον σύντομα πως η κυβέρνηση πανηγυρίζει χωρίς λόγο.
Ούτε η Τουρκία θα πάψει να είναι επιθετική, ούτε η Γαλλία θα πάει σε πόλεμο για την ελληνική επικράτεια. Το μόνο που θα συμβεί είναι η πρόσδεση της Ελλ΄άδας στο άρμα της Γαλλίας που έχει κάθε λόγο να πανηγυρίζει.