Το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάσισε την Παρασκευή ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ παραβίασε την ομοσπονδιακή νομοθεσία όταν επέβαλε μονομερώς εκτεταμένους δασμούς σε παγκόσμιο επίπεδο, σε μια ηχηρή ήττα για τον Λευκό Οίκο σε ζήτημα που αποτελεί κεντρικό άξονα της εξωτερικής και οικονομικής πολιτικής του.
Η απόφαση θεωρείται, πιθανότατα, η σημαντικότερη δικαστική απώλεια που έχει υποστεί η δεύτερη κυβέρνηση Τραμπ ενώπιον του συντηρητικού Ανώτατου Δικαστηρίου, το οποίο τον περασμένο χρόνο είχε ταχθεί επανειλημμένα υπέρ του προέδρου σε σειρά επειγουσών αποφάσεων σχετικά με τη μετανάστευση, την αποπομπή επικεφαλής ανεξάρτητων αρχών και τις εκτεταμένες περικοπές στις δημόσιες δαπάνες.
Όπως αναφέρει το CNN, ο πρόεδρος του Δικαστηρίου, Τζον Ρόμπερτς, συνέταξε τη γνώμη της πλειοψηφίας και το σώμα, με ψήφους 6 έναντι 3, έκρινε ότι οι δασμοί υπερέβησαν τα όρια που θέτει ο νόμος.
«Ο πρόεδρος επικαλείται μια εξαιρετική εξουσία να επιβάλλει μονομερώς δασμούς απεριόριστου ύψους, διάρκειας και εύρους», έγραψε ο Ρόμπερτς εκ μέρους της πλειοψηφίας. «Λαμβάνοντας υπόψη το εύρος, την ιστορική διάσταση και το συνταγματικό πλαίσιο της εξουσίας που επικαλείται, οφείλει να προσδιορίσει σαφή εξουσιοδότηση από το Κογκρέσο για να την ασκήσει».
Δεν έχει τη δυνατότητα να επιβάλει δασμούς σε παγκόσμια κλίμακα
Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών έκρινε ότι ο Νόμος περί Διεθνών Έκτακτων Οικονομικών Εξουσιών δεν παρέχει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να επιβάλλει δασμούς σε παγκόσμια κλίμακα. Η απόφαση αυτή επικύρωσε προηγούμενες αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων, τα οποία είχαν κρίνει ότι οι πιο ευρείς δασμοί που είχε εφαρμόσει ο Ντόναλντ Τραμπ υπό τον IEEPA ήταν παράνομοι.
Μια βασική λεπτομέρεια της απόφασης είναι ότι περιορίζει τη χρήση του IEEPA από τον πρόεδρο, χωρίς όμως να τον εμποδίζει να επιβάλλει δασμούς βάσει άλλων εμπορικών νόμων. Ο Τραμπ έχει ήδη εφαρμόσει δασμούς σε προϊόντα όπως χαλκό, χάλυβα και αλουμίνιο με διαφορετική νομική βάση.
Το Ανώτατο Δικαστήριο θα κληθεί επίσης να αποφασίσει στο άμεσο μέλλον αν ο πρόεδρος μπορεί να απολύει χωρίς αιτία υπαλλήλους ανεξάρτητων ομοσπονδιακών οργανισμών. Τον Απρίλιο αναμένεται να εξεταστεί η νομιμότητα της πρότασης του Τραμπ να καταργήσει την ιθαγένεια βάσει γέννησης.
Η πρώτη αντίδραση του Τραμπ
Στην πρώτη του τοποθέτηση για το θέμα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, περιέγραψε ως «ντροπή» την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, που έκρινε ότι είχε υπερβεί τις εξουσίες του επιβάλλοντας ευρείς δασμούς σε παγκόσμιο επίπεδο.
Μετά την ανακοίνωση της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι αμερικανικοί δείκτες ανέκαμψαν, με τον Dow Jones να σημειώνει άνοδο 0,2%.
Παρά τη γενικότερη ανάκαμψη των αγορών τους τελευταίους μήνες και τα ιστορικά υψηλά που καταγράφηκαν, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μεγάλο μέρος των Αμερικανών εξακολουθεί να θεωρεί ότι η πολιτική των δασμών έχει αρνητικές επιπτώσεις στην οικονομία της χώρας.
Στάση αναμονής από την Ευρώπη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση ζήτησε σταθερότητα στις διατλαντικές εμπορικές σχέσεις, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των Ηνωμένων Πολιτειών να ακυρώσει τους εκτεταμένους δασμούς που είχε επιβάλει ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, με ψήφους 6-3 την Παρασκευή.
«Παραμένουμε σε στενή επαφή με τη Διοίκηση των ΗΠΑ, καθώς επιδιώκουμε σαφή εικόνα για τα βήματα που σκοπεύουν να ακολουθήσουν σε απάντηση αυτής της απόφασης», δήλωσε σε ανακοίνωσή της η Αναπληρώτρια Κυρία Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ.
Η ΕΕ αναμένει γενικά ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα επαναφέρει τους δασμούς μέσω άλλων νομικών οδών, για παράδειγμα μέσω των ερευνών της βάσει του Άρθρου 232, οι οποίες στο παρελθόν είχαν οδηγήσει σε δασμούς για τον ευρωπαϊκό χάλυβα και το αλουμίνιο.
«Παρακολουθούσαμε πράγματι αυτή την απόφαση. Ωστόσο, αναμένουμε ότι η αμερικανική κυβέρνηση θα χρησιμοποιήσει άλλα νομικά εργαλεία για να επαναφέρει τους δασμούς της», δήλωσε ένας Γάλλος διπλωμάτης στο Politico.
