Θανάσης Κουκάκης: «Πιστεύω ακράδαντα πως η κυβέρνηση χρησιμοποιούσε το Predator»

Συνέντευξη στην Φωτεινή Λαμπρίδη

Το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων που έχει θέσει βόμβα στα θεμέλια της κυβέρνησης, ξεκίνησε τη στιγμή που ο δημοσιογράφος Θανάσης Κουκάκης ανακάλυψε πως παρακολουθείται. Είχε καταλάβει εξαρχής τη σοβαρότητα του θέματος, χωρίς να γνωρίζει τότε πως θα άνοιγαν οι ασκοί του Αιόλου με την αποκάλυψη αργότερα της παρακολούθησης και του Ν. Ανδρουλάκη αλλά και την ενδελεχή έρευνα των Reporters United. «Πιστεύω ακράδαντα πως η κυβέρνηση χρησιμοποιούσε το Predator και είμαι σίγουρος πως στο προσεχές διάστημα θα τεκμηριωθεί με αδιαμφισβήτητα στοιχεία» λέει μιλώντας στο tvxs.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, μιλάει επίσης αναλυτικά για τα θέματα που ερευνούσε όσο τελούσε υπό παρακολούθηση,  το σημερινό θεσμικό πλαίσιο που αντιβαίνει  όπως λέει, κάθε έννοια Κράτος Δικαίου και τον ρόλο της Δικαιοσύνης. 

Είχατε υποψιαστεί ότι η αποκάλυψη της παρακολούθησής σας θα ξετύλιγε ένα κουβάρι που δημιούργησε τελικά ένα ντόμινο πολιτικών εξελίξεων;

Αυτό που εξ αρχής αντιλήφθηκα ήταν η σοβαρότητα της υπόθεσης. Η εξέλιξη της πρώτης καταγγελίας που είχα κάνει στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, στις 12 Αυγούστου του 2020 και ειδικά το ότι η κυβέρνηση τον Μάρτιο του 2021 τροποποίησε το νόμο της ΑΔΑΕ προκειμένου να μη μου γνωστοποιηθεί η πρώτη μου παρακολούθηση από την ΕΥΠ, η οποία έγινε με επίκληση δήθεν λόγων «εθνικής ασφαλείας», ήταν ενδεικτική πως κάτι εξαιρετικά σοβαρό συμβαίνει.

Η επιβεβαίωση της δεύτερης παρακολούθησής μου με το λογισμικό Predator της εταιρείας Intellexa το καλοκαίρι του 2021, η οποία πιστοποιήθηκε από το Citizen Lab τον Μάρτιο του 2022, κατέδειξε πως ουσιαστικά τελούσα υπό παρακολούθηση για δύο συνεχόμενα καλοκαίρια. Από τις αποκαλύψεις του Inside Story και των Reporters United ήταν ξεκάθαρο πως οι πρακτικές αυτές δεν αφορούσαν σε ένα και μόνον πρόσωπο και πως οι παρακολουθήσεις ήταν εκτεταμένες. Για τον λόγο αυτό στο διάστημα μετά τον Απρίλιο το βάρος έπεσε στο να βρεθούν όσο το δυνατόν περισσότερες περιπτώσεις ατόμων που είχαν μολυνθεί με το Predator.

Να σας αναφέρω σε αυτό το σημείο πως δεν μπορούσαμε να  διερευνήσουμε υποθέσεις πολιτών που παρακολουθήθηκαν από την ΕΥΠ για λόγους εθνικής ασφαλείας, δηλαδή με τη χρήση του συστήματος «νόμιμης συνακρόασης», καθώς η αρμόδια Ανεξάρτητη Αρχή, η ΑΔΑΕ, είχε απωλέσει από το Μάρτιο του 2021 τη δυνατότητα να παρέχει σχετικές ενημερώσεις. Ωστόσο, η διαρκής δημοσιοποίηση στοιχείων για τις παρακολουθήσεις από τις δημοσιογραφικές ομάδες του Inside Story, των Reporters United και την Εφημερίδα των Συντακτών οδήγησε στο να υπάρξει μια αφύπνιση.

Η αποκάλυψη της απόπειρας παρακολούθησης του Νίκου Ανδρουλάκη με το σύστημα Predator ήταν καταλυτική για να υπάρξει το ντόμινο πολιτικών εξελίξεων που αναφέρατε. Στο σημείο αυτό να τονίσω πως οι παραιτήσεις Κοντολέοντα και Δημητριάδη ήταν απότοκο της αποκάλυψης πως ο κ. Ανδρουλάκης είχε παρακολουθηθεί και «επίσημα» από την ΕΥΠ, δηλαδή με τη χρήση του συστήματος «νόμιμης συνακρόασης». Αυτό που πρέπει να τονίσω, είναι πως εάν ο νόμος αλλάξει και επιτραπεί ξανά στην Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών να ενημερώνει – κατόπιν αιτήματος- τους πολίτες, ήτοι τα άτομα που έχουν παρακολουθηθεί από την ΕΥΠ με επίκληση δήθεν λόγων «εθνικής ασφαλείας», είμαι σίγουρος πως η υπόθεση θα λάβει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις.

Ποιες από τις υποθέσεις που ερευνούσατε πιστεύετε ότι ήταν η αιτία να σας παρακολουθήσει η ΕΥΠ;

Εκείνη την περίοδο ερευνούσαμε υποθέσεις μεγάλων τραπεζικών σκανδάλων που αρχειοθετούνταν η μια πίσω από την άλλη, λόγω της αλλαγής του Ποινικού Κώδικα από την κυβέρνηση Μητσοτάκη και τη μετατροπή της κακουργηματικής απιστίας των τραπεζιτών σε κατ΄έγκληση διωκόμενο έγκλημα. Ενδεικτική είναι η δικαστική εξέλιξη του σκανδάλου Τράπεζας Πειραιώς – Λογοθέτη. Ακόμη, ερευνούσαμε υποθέσεις αποδέσμευσης περιουσιακών στοιχείων προσώπων που κατηγορούνταν για ξέπλυμα χρήματος στη βάση του άρθρου 15 του Ν. 4637/2019.

Ο εν λόγω νόμος προέβλεψε πως η δέσμευση των περιουσιακών στοιχείων των προσώπων που κατηγορούνται για ξέπλυμα χρήματος, δεν μπορεί να παρατείνεται πέραν των 18 μηνών, με το σκεπτικό ότι το ίδιο χρονικό όριο ισχύει και για την προσωποκράτηση, όταν διαπράττονται άλλα εγκλήματα.

Ακόμη, είχα ασχοληθεί με υποθέσεις πλαστών – εικονικών τιμολογίων και μεγάλης φοροκλοπής για τις οποίες πάγωσε η εισαγγελική δίωξη λόγω του άρθρου 32 του Ν.4745/2020. Η διάταξη αυτή προέβλεψε πως σταματά η αυτεπάγγελτη δίωξη των εγκλημάτων φοροδιαφυγής, μέχρι την οριστική έκδοση  της πράξης επιβολής προστίμου από την ΑΑΔΕ ή μέχρι την έκδοση αμετάκλητης απόφασης των Διοικητικών Δικαστηρίων. Ερευνούσα υποθέσεις ξένων επενδυτών που απέκτησαν ξενοδοχεία στην Ελλάδα και ενισχύθηκαν από τον αναπτυξιακό νόμο. Σε κάποιες περιπτώσεις οι εν λόγω επενδυτές είτε είχαν κατηγορηθεί για εμπόριο όπλων είτε για δωροδοκίες ξένων αξιωματούχων σε περιπτώσεις εμπορίου διαμαντιών.

Τέλος, μεταξύ άλλων, ερευνούσα υποθέσεις δαπανών των υπουργείων Μετανάστευσης και Ασύλου, της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας και των υπουργείων Προστασίας του Πολίτη και Δικαιοσύνης που χαρακτηρίστηκαν απόρρητες στη βάση των Νόμων 4662/2020, 4674/2020 και 4686/2020. Αυτές αφορούσαν απόρρητες δαπάνες για το προσφυγικό, δαπάνες που σχετίζονται με την εκτέλεση έργων ανάπτυξης πληροφοριακών συστημάτων κ.α..

Γιατί αναγκάστηκε η ΕΥΠ να προβεί σε παραδοχή των παρακολουθήσεων;

Διότι η δημοσιογραφική έρευνα αποκάλυψε μέχρι και τις διατάξεις παρακολούθησης που είχε υπογράψει η επόπτης Εισαγγελέας της ΕΥΠ Βασιλική Βλάχου. Τα στοιχεία ήταν συντριπτικά. Δεν υπήρχε άλλη επιλογή.

Πιστεύετε ότι η ελληνική κυβέρνηση χρησιμοποιούσε το Predator;

Το πιστεύω ακράδαντα και είμαι σίγουρος πως στο προσεχές διάστημα θα τεκμηριωθεί με αδιαμφησβήτητα στοιχεία.

Συμμερίζεστε την άποψη ότι ο κύριος φόβος της κυβέρνησης είναι όχι μόνο το να μην αγγίξει τον πρωθυπουργό το θέμα, αλλά να συγκαλυφθούν οι δοσοληψίες που οδήγησαν στην έμμεση αγορά ή ενοικίαση του Predator;

Ο πρωθυπουργός έχει ήδη εκτεθεί. Και ήδη απολογείται, τουλάχιστον ζητώντας συγνώμη από τον κ. Ανδρουλάκη. Είμαι σίγουρος πως η συγκρότηση Εξεταστικής των πραγμάτων Επιτροπής στην ελληνική Βουλή θα αποκαλύψει και πτυχές της υπόθεσης που μέχρι σήμερα δεν είναι γνωστές. Άλλωστε η δημοσιογραφική έρευνα είναι σε πλήρη εξέλιξη και πλέον έχει ενισχυθεί και με προσθήκες ξένων και εγχώριων μέσων. Και αυτό είναι απαραίτητο, ώστε το Κράτος Δικαίου στην Ελλάδα να σταματήσει να δέχεται διαδοχικά πλήγματα.

Τι σημαίνει για την ελληνική δικαιοσύνη το ότι κάποιοι εισαγγελείς  έδωσαν την άδεια για την παρακολούθησή σας, καθώς και του κ. Ανδρουλάκη.

Κυρία Λαμπρίδη, σύμφωνα με τα επίσημα απολογιστικά στοιχεία της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, μόνον το 2021, η επόπτης Εισαγγελέας της ΕΥΠ, η κ. Βασιλική Βλάχου, υπέγραψε περισσότερες από 15.000 διατάξεις παρακολούθησης, που ζητούνταν από τις υπηρεσίες της ΕΥΠ με επίκληση λόγων εθνικής ασφαλείας. Πάνω από 15.000 σε ένα χρόνο, δηλαδή 42 περίπου την ημέρα, 365 ημέρες το χρόνο. Χωρίς καμία ανάγκη τεκμηρίωσης ή εξήγησης των λόγων εθνικής ασφαλείας.

Αυτές οι υπογραφές από έναν και μόνο άνθρωπο. Αν αυτό δεν είναι ενδεικτικό του προβλήματος και της απουσίας ελέγχου και λογοδοσίας τότε τι είναι. Αν αθροίσετε στο πρόβλημα και την αλλαγή του νόμου της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, που περιόρισε τη διαφάνεια και τις δυνατότητες ενημέρωσης, τότε αντιλαμβάνεστε πως το σημερινό θεσμικό πλαίσιο αντιβαίνει κάθε έννοια Κράτους Δικαίου. 

ΑΠΟ ΤΟ TVXS