Του Κώστα Παπαθεοδώρου
Στους εκλογικούς καταλόγους της Ελλάδας ζουν οι… αθάνατοι. Χιλιάδες άνθρωποι που, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, φαίνεται να έχουν νικήσει τον χρόνο. Περίπου 180 χιλιάδες εγγεγραμμένοι ψηφοφόροι είναι άνω των 100 ετών – σχεδόν το 2% του συνόλου. Από αυτούς, 65 χιλιάδες έχουν ξεπεράσει τα 110 χρόνια και άλλες 10 χιλιάδες υπερβαίνουν τα 114 έτη. Αριθμοί παράδοξοι, σχεδόν μυθικοί, που προκαλούν δέος σε όποιον προσπαθεί να τους κατανοήσει.
Η Ελλάδα φαντάζει σαν χώρα της αιώνιας νεότητας. Η μακροζωία εδώ δεν είναι μύθος, αλλά στατιστική πραγματικότητα, χαραγμένη σε επίσημα έγγραφα. Κι αν το ερώτημα είναι γιατί ζουν τόσο πολύ, οι λόγοι μοιάζουν εξίσου μυστηριώδεις: ίσως η μεσογειακή διατροφή να φέρνει υπόσχεση αιώνιας ζωής σε κάθε μπουκιά. Ίσως ο ήλιος, οι καθαρές πηγές της Πίνδου, το νερό του Καματερού και ο ελληνικός καφές να κρύβουν μυστικά συστατικά αθανασίας, τόσο λεπτά που μόνο η καθημερινότητα των ανθρώπων τους μπορεί να τα αισθανθεί. Και φυσικά, η σιέστα, το απαλό διάλειμμα της μέρας, το αργό πέρασμα του χρόνου, ίσως να παίζει κι αυτή τον ρόλο της- σαν ένα αόρατο φίλτρο που δαμάζει το χρόνο.
Αλλά η μεγαλύτερη έκπληξη δεν αποτελεί η ηλικία τους. Είναι ότι παραμένουν ενεργοί ψηφοφόροι. Τα ονόματά τους συνεχίζουν να φιγουράρουν στους καταλόγους, έτοιμα να εκφράσουν τη δημοκρατική τους βούληση, σαν να μην τους αφορά ούτε ο χρόνος μήτε η ληξιαρχική πράξη θανάτου. Σαν σκιώδεις ψηφοφόροι, φαντάσματα που κανένας δεν τολμά να διαγράψει, υπενθυμίζουν σε όλους μας ότι οι αριθμοί μπορούν να γίνουν πιο αθάνατοι κι από τους ανθρώπους.
Κι εδώ γεννιέται το πρώτο ερώτημα: γιατί παραμένουν; Η απάντηση είναι απλή και βολικά γραφειοκρατική: χρειάζεται ληξιαρχική πράξη θανάτου. Αν δεν δηλωθεί ή χαθεί στη διαδρομή του χρόνου, το όνομα παραμένει, σαν να ανήκει σε έναν κόσμο ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Χιλιάδες άνθρωποι που πιθανόν έχουν αποδημήσει συνεχίζουν να «ζουν» στα χαρτιά, αφήνοντας πίσω τους έναν κόσμο αριθμών ανεξέλεγκτων, σχεδόν αθάνατων.
Οι συνέπειες- όπως μου εξήγησαν μαθηματικοί- δεν είναι αμελητέες. Μεγάλα κόμματα ή η κυβερνώσα παράταξη, ωφελούνται από φουσκωμένους καταλόγους, γιατί η χαμηλή συμμετοχή μειώνει τις απώλειες τους, ιδιαίτερα στις αναλογικές εκλογές. Αντίθετα, μικρά ή νέα κόμματα πλήττονται, αφού στηρίζονται σε ενεργή και συγκεντρωμένη εκλογική βάση. Το φαινόμενο δημιουργεί θεωρητικά χαραμάδες για κατάχρηση – σπάνια, αλλά αρκετά για να γεννήσει υποψίες και θεωρίες συνωμοσίας.
Κι όμως, πέρα από αριθμούς και πολιτικές συνέπειες, υπάρχει κάτι βαθύτερο. Στους καταλόγους αυτούς κατοικεί η μνήμη μιας χώρας: η ιστορία ανθρώπων που έζησαν αιώνες, που είδαν πολέμους και ειρήνη, ερήμους και γιορτές, και που συνεχίζουν να φαντάζουν ζωντανοί, με κάθε ψηφοδέλτιο που εκτυπώνεται σαν να κρατάει αναμμένη τη φλόγα τους. Οι κατάλογοι γίνονται καθρέφτης ενός χρόνου που δεν συμμορφώνεται με τη λογική, ένα ελληνικό «θαύμα» που ταυτόχρονα εντυπωσιάζει και προβληματίζει.
Κάθε φορά που ανοίγουμε τους εκλογικούς καταλόγους, δεν κοιτάζουμε απλώς ψηφοφόρους. Αντικρίζουμε αιώνες, μυστήρια, παραδόσεις. Έναν κόσμο όπου οι αριθμοί ζουν πιο πολύ κι από τους ανθρώπους, όπου η αιωνιότητα δεν είναι μόνο μεταφορική αλλά καταγεγραμμένη επισήμως. Στο χαρτί, οι νεκροί περπατούν ανάμεσα στους ζωντανούς, ο χρόνος μοιάζει να κυλάει αργά ή να σταματά.
Και ίσως εδώ βρίσκεται η πιο ελληνική ιδιοτυπία: η ζωή, η φαντασία και η γραφειοκρατία να συνυπάρχουν, αρμονικά και παράδοξα, σαν μια αέναη μακροζωία του χρόνου. Η Ελλάδα των αιωνόβιων ψηφοφόρων, των ήλιων, των σιέστων και της Πίνδου, θυμίζει ότι η πραγματικότητα δεν είναι ποτέ μονοδιάστατη. Οι αριθμοί μπορούν να γίνουν μυστήρια, οι ψηφοφόροι φαντάσματα, και η ζωή ένα παιχνίδι ανάμεσα στο αληθινό και το γραφειοκρατικά αθάνατο. Στο τέλος, αυτό που μένει είναι η αντίφαση και η γοητεία ενός κόσμου όπου οι χρόνοι και οι άνθρωποι συναντιούνται σε μια παράξενη, σχεδόν ποιητική αιωνιότητα.
Υ.Γ Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τύπου, η εταιρεία MRB εξαγοράστηκε πρόσφατα από τη Repucapital Μονοπρόσωπη ΙΚΕ, εταιρεία συμφερόντων του Γιάννη Δέτση, επικεφαλής της Choose Strategic Communications Partner.
Η Choose Strategic Communications Partner αναμφίβολα είναι σοβαρή εταιρεία καθώς στο πελατολόγιο της εμφανίζονται υπουργεία, δημόσιοι οργανισμοί, ανεξάρτητες αρχές, περιφέρειες…