Περί δικαιωμάτων (των) ιστορικών

Του  Γιώργου Μαργαρίτη 

Ο Ιάσων  Χανδρινός, για να θεραπεύσει το «τραύμα», υποθέτουμε, έδωσε βήμα σε ένα ρυπαρό εκτελεστή του χουντικού εγκλήματος, της δολοφονικής «άλωσης» του Πολυτεχνείου από τα άρματα μάχης της δικτατορίας. Βήμα ισότιμο και ασχολιάστο έτσι όπως η μεταμοντέρνα αντίληψη περί ιστορίας απαιτεί: ο υβριστής θύτης να έχει την ίδια θέση και τιμή όπως και τα ηρωϊκά θύματά του. Πώς θα γινόταν αλλιώς η θεραπεία του «τραύματος»;

Όσο αφορά τον κύριο Χανδρινό, τις επιλογές και τα «μεθοδολογικά» του διαβήματα ουδεμία έκπληξη υπάρχει. Η πολύχρονη ήδη στενή συνεργασία του με γερμανικά ιδρύματα –και τις συνακόλουθες μεθόδους αναθεώρησης της ιστορίας- έχει με σαφήνεια χαράξει τον όποιο ακαδημαϊκό του δρόμο.

Από ετούτη την πλευρά αυτά που έγιναν, και τα χειρότερα που θα διαπράξει, ήταν και είναι απλά αναμενόμενα. Φαίνεται όμως πως οι εύλογες αντιδράσεις που προκάλεσε το πόνημά του –και μάλιστα από αγωνιστές του Πολυτεχνείου όπως ο Κώστας Λαλιώτης και η Πέπη Ρηγοπούλου- συντάραξαν όλο τον χώρο της αναθεωρητικής ιστορικής σχολής και δη των φορέων των μεταμοντέρνων περί ιστοριογραφίας απόψεων. Έτσι λοιπόν έσπευσε από τις στήλες της Εφημερίδας των Συντακτών να υπερασπιστεί τον αναξιοπαθούντα επιστήμονα η κυρία Αιμιλία Σαλβάνου.

Το μόνο ιστορικό ατόπημα που διαπιστώνει λοιπόν στο έργο του Χανδρινού είναι ότι του λείπει η συγκριτική διάσταση καθώς δεν συγκρίνει το Πολυτεχνείο με τα νεανικά κινήματα της δεκαετίας του ‘60 και του’70!

Από εκεί και πέρα αρχίζει η υπεράσπιση. Οι τυχαίοι ιστορικοί, μας εξηγεί η κυρία Σαλβάνου, αποφεύγουν την σύγχρονη ιστορία καθότι δεν μπορούν να αντέξουν στην ιδέα ότι «τα υποκείμενα της έρευνας» θα μπορούσαν «να αρθρώσουν αντίλογο». Το καταλάβατε;

Οι ιστορικοί δεν τολμούσαν ως τώρα να ασχοληθούν, λόγου χάρη, με το Πολυτεχνείο γιατί έτρεμαν στην ιδέα ότι θα τους αντικρούσει ο τάδε ή ο δείνα χουντικός δολοφόνος εκείνης της τραγικής ημέρας. Ο κος Χανδρινός, ως γενναίος, το τόλμησε. Έδωσε ισότιμο βήμα στον εγκληματία φασίστα και κατανίκησε τις μεθοδολογικές χίμαιρες!

Εάν ο κόσμος πιστέψει ότι η ηρωϊκή Χούντα είχε κλειστεί στο Πολυτεχνείο και ότι τα άρματα των φοιτητών της επιτέθηκαν δολοφονικά και άνανδρα τόσο το καλύτερο. Τώρα ειδικά που η χώρα επιζητεί τον θρίαμβο του «Νόμου και της Τάξης».

Αναθεωρητισμός; Τι είναι αυτά που λέτε; Αληθινό είναι αυτό που άνθρωποι μαθαίνουν να πιστεύουν ότι είναι αληθινό. Σας θυμίζουν κάτι από Γκαίμπελς αυτές οι θεωρίες; Δεν θάταν ευγενικό να απαντήσω εγώ στο ερώτημα….

Ολοκληρωτισμός, ιδεολογικός καταναγκασμός, επίθεση αποβλάκωσης των λαών; Σήμερα που κυριαρχούν και προστατεύονται τα ανθρώπινα δικαιώματα; Αδύνατον! Επιστημονικός κομπογιανιτισμός; Πού να ξέρω εγώ ο γράφων το παρόν. Εγώ ένας απλός ιστορικός είμαι. Εξάλλου την επιστημονική και πολιτική ορθότητα την διασφαλίζει ποικιλότροπα το ΕΛΙΔΕΚ. Αυτό θα έπρεπε να ρωτήσετε.

*Καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο τμήμα Πολιτικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης

Από το imerodromos.gr