Γράφει ο Γιώργος Λακόπουλος
Η πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ να παρουσιάσει, με την αρμόδια Μιλένα Αποστολάκη, προτάσεις ανακουφιστικής διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους έχει αξία.
Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών, καθολικώς καταχρεωμένων – για να παραφράσουμε μια ιστορική ρήση του Γεωργίου Παπανδρέου.
Το άχθος του χρέους είναι το σημαντικότερο «γνώρισμα» της χώρας, που οδηγήθηκε πριν από 16 χρόνια σε διεθνή οικονομικό έλεγχο.
Κυρίως όμως είναι η δυσμενέστερη συνθήκη για τη λειτουργική επιβίωση των ανθρώπων. Το μέσο νοικοκυριό στενάζει: χρωστάει και δεν μπορεί να αποκληρώσει..
Η δημόσια συζήτηση για το χρέος μένει πάντα στη μέση. Είναι κάτι σαν βουβό μαρτύριο για τους πολίτες και κρυμμένο μυστικό για το κράτος, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει ένα είδος εθνικής εξοικείωσης: όλοι το θεωρούν φυσιολογικό. Ή ωφέλιμο.
Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι ιστορία μου αμαρτία μου. Διαδοχικές κυβερνήσεις το διόγκωσαν ασύμμετρα. Κυρίως στις περιόδους Ανδρέα Παπανδρέου, Κώστα Μητσοτάκη και Κώστα Καραμανλή.
Κι ύστερα ήλθαν οι μέλισσες: κατέστη «μη βιώσιμο». Αλλά τόσο η ονομαστική, ότι και η ποσοστιαία διαμόρφωση ανάλογα με το ΑΕΠ, ακόμη και μετά τον μνημονιακό κύκλο, απασχολεί τον μέσο πολίτη όσο και πριν.
Στη γενική πεποίθηση ότι «τα λεφτά τα φάγανε», συγχωροχάρτι εξασφαλίζει μόνο η πρώτη τετραετία της «Αλλαγής», στην οποία η υπερχρέωση ωφέλησε τα εισοδήματα. Έστω και αν αποδείχθηκε ότι ήταν η σπορά της κρίσης, που ακολούθησε.
Το 2010 η μεταπολιτευτική Ελλάδα επανέλαβε τις μετεπαναστατικές χρεοκοπίες της, χωρίς την «αθωότητα» που είχε το «δυστυχώς πτωχεύσαμε» του Χαρ. Τρικούπη. Η οδύνη της κοινωνίας άλλαξε τον πολιτικό χάρτη του μεταπολιτευτικού διπολισμού: ο ένας πυλώνας του κατέρρευσε και αναδείχθηκαν νέες δυνάμεις – ακόμη και ανατριχιαστικές.
Η χώρα «άλλαξε μέτρα κα σταθμά, καημό δεν άλλαξε» που τραγουδούσε ο Μητροπάνος. Εξακολουθούμε να χρωστάμε τα μαλλιά της κεφαλής μας. Ότι στον δυτικό κόσμο άλλοι χρωστάνε εξίσου ή και περισσότερο δεν αποτελεί ελαφρυντικό: οι άλλοι έχουν ασημικά…
Μετά από 16 χρόνια κοινωνικής καταπόνησης το νέο φασούλι ονομάζεται «ιδιωτικό χρέος» και είναι χειρότερο από το δημόσιο.
Αν το κράτος χρωστάει 400 δισ. σε άλλα κράτη και ξένους δανειστές, οι Έλληνες χρωστάνε 417 στο… κράτος: την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες. Το ένα από αυτά τα δισ. ανήκει στα κόμματα που κυβέρνησαν.
Τελειώσαμε; Καθόλου. Υπάρχει και ένα τρίτο χρέος, που δεν μπορεί να υπολογιστεί ακριβώς, αλλά είναι εξίσου δραματικό με τα δύο προηγούμενα και ενδεχομένως πιο απαιτητικό: όσα χρωστάνε οι πολίτες ο ένας στον άλλον.
Παρά τις κυβερνητικές φανφάρες των τελευταίων χρονών, το τρικέφαλο χρέος δεν μειώνεται. Απλώς αλλάζει μέθοδο υπολογισμού ή… διαχειριστή. Π.χ. ένα μέρος του μετατέθηκε από τις τράπεζες στα funds.
Με αυτά τα δεδομένα η πρωτοβουλία του ΠΑΣΟΚ να παρουσιάσει, με την αρμόδια Μιλένα Αποστολάκη, προτάσεις ανακουφιστικής διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους έχει αξία. Έστω και αν πρακτικά δεν ωφελεί αφού απέχει από την πιθανότητα να τις υλοποιήσει.
Η αξία είναι πολιτική. Δείχνει ότι η κυβέρνηση των «νοικοκυραίων» επιδεινώνει την κατάσταση. Και αν για το δημόσιο χρέος φορολογεί για να το αποπληρώνει πρόωρα – η χαρά των δανειστών – στο ιδιωτικό πουλάει φούμαρα. Όσο για το χρέος μεταξύ πολιτών, το παρακάμπτει, αλλά η πολιτική της το διευρύνει…
Προφανώς θέματα όπως η προστασία της κύριας κατοικίας, οι ρυθμίσεις δόσεων, ο εξωδικαστικός μηχανισμός, η αντιμετώπιση των κόκκινων δανείων, θα καταστούν πεδία προεκλογικής πλειοδοσίας – επί των αριθμών.
Η Μιλένα είπε ότι «πίσω από κάθε οφειλή, υπάρχει μια οικογένεια και η αγωνία της». Και πίσω από κάθε αγωνία υπάρχει μια ψήφος. Μένει να δούμε αν η αγωνία καθιστά τον ψηφοφόρο πανίσχυρο, ή απλώς περισσότερο ευάλωτο.
ΑΠΟ ΤΟ IEIDISEIS.GR
