Του Ιωάννη Δαμίγου
Πολλά, αν όχι όλα τα επιτεύγματα, προέρχονται από την πολιτισμική ιστορία χιλιάδων ετών της Κίνας. Η εμφάνιση του πολιτισμού της ξεκινά από την 3η χιλιετία π.Χ. Η διαφύλαξη της εμπειρικής σοφίας και συνέχισή της μέσω των χιλιάδων ετών, απέφεραν τα μέγιστα αποτελέσματα αυτού του πολυπληθούς λαού. Δια πυρός και σιδήρου επικρατώντας, διατήρησε τα σκήπτρα του πολιτισμού της και έγραψε τις δικές της χρυσές σελίδες προσφοράς στις αξίες της ανθρώπινης ύπαρξης.
Η περίφημη στρατηγική του Τενγκ Σιαοπίνγκ συμπυκνώνεται στο κινεζικό ρητό “κρύβε τη λάμψη σου, καλλιέργησε το σκοτάδι σου” ή “κράτα χαμηλό προφίλ και περίμενε την κατάλληλη ευκαιρία”. Και αναλύεται σε ανάλογες εκφάνσεις: Παρατήρησε τις εξελίξεις με ψυχραιμία. Αποφυγή παρορμητικών αντιδράσεων σε διεθνείς κρίσεις. Αντικειμενική αξιολόγηση των παγκόσμιων συσχετισμών δυνάμεων. Διασφάλιση της θέσης. Εστίαση στην εσωτερική σταθερότητα της χώρας. Προστασία των κεκτημένων πριν από οποιαδήποτε επέκταση. Κρύβε τις ικανότητές σου και κέρδισε χρόνο. Απόκρυψη της πραγματικής ισχύος και των προθέσεων. Αποφυγή πρόκλησης των υφιστάμενων υπερδυνάμεων. Μην βγαίνεις ποτέ μπροστά ως ηγέτης. Άρνηση ανάληψης του βάρους της παγκόσμιας ηγεσίας. Αποφυγή περιττών διπλωματικών και στρατιωτικών μετώπων. Κατάφερε πράγματα ουσιαστικά. Εστίαση στην οικονομική ανάπτυξη και τον εκσυγχρονισμό. Σιωπηρή συγκέντρωση ισχύος πίσω από τα φώτα της δημοσιότητας. Τα παραπάνω σοφά αποφθέγματα, αποτελούν το “εγχειρίδιο” του πως η Κίνα έφτασε στην σημερινή μορφή, της σίγουρης, ήρεμης, σεβαστής και σοβαρά υπολογίσιμης υπερδύναμης. Η καταφανής υπεροχή της, παρουσιάστηκε στην τελευταία συνάντηση των δυο ηγετών εκκωφαντικά. Η σταθερή και λιτή παρουσίαση των θέσεων του γραμματέα του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, ήρθε σε άμεση αντίθεση με την έκδηλη αμηχανία του αιφνιδιασμένου προέδρου Τραμπ, που βρέθηκε αντιμέτωπος εκτός προστατευμένου δημοσιογραφικού περιβάλλοντος με την αλήθεια, σε παγκόσμια ζωντανή μετάδοση. Το προσβλητικό γύρισμα της πλάτης σε ευθεία και άβολη ερώτηση για την Ταϊβάν, μάλλον αν όχι σίγουρα, επέστρεψε στον Αμερικάνικο πολιτικό τρόπο αγενούς αντιμετώπισης. Απόρροια, του τυχοδιωκτικού “πολιτισμού” άγριας δύσης, των μόλις 250 ετών αιματοβαμμένης ιστορίας, εκ των έσω κατ’ αρχή, προς τα έξω αμέσως μετά. Η στρατηγική από την μια και ο κουρσάρος από την άλλη. Χαώδης η απόσταση, μεταξύ αρχαίου πολιτισμού και πειρατικής θρασύτητας. Και σίγουρα, δεν αποτελεί μια παταγώδη ήττα του πρόχειρου Τραμπ, μα μια συνολική της δυτικής έκφρασης της ραγδαίας παρακμής του βαθέως άπληστου κράτους των ΗΠΑ. Χρειάστηκε η λακωνικά εκφρασμένη θέση του Σι, για να εξαναγκάσει τον Τραμπ να αναθεωρήσει τις σκέψεις του για την Ταίβάν άμα τη επιστροφή του, προς το παρόν.
Το συμπέρασμα που προκύπτει από την σημερινή κατάσταση και το οποίο πρέπει να μας βάλει σε σκέψεις, είναι η ορθολογική χάραξη στρατηγικής, η επίπονη προσπάθεια ακολουθίας του σχεδίου, η αναζήτηση της λογικής πράξης ως λύση και ο δύσκολος δρόμος και τρόπος της υπομονής, ως την πλήρη εφαρμογή του σκοπού. Αυτά στο σύνολό τους, δεν συντελούν ως στοιχεία μόνο για βάσεις μιας υπερδύναμης, μα μπορούν να αποτελέσουν κανόνες ύπαρξης και ευημερίας ακόμα και για μικρά κράτη. Οι σύγχρονες αναλύσεις δείχνουν ότι το μέλλον δεν θα είναι απλώς πολυπολικό (με λίγες μεγάλες δυνάμεις), αλλά ένα σύστημα πολλαπλών επικαλυπτόμενων περιφερειακών συστημάτων. Μέσα σε αυτό το κατακερματισμένο περιβάλλον, τα μικρά κράτη θα λειτουργούν ως “γέφυρες” ή σταθεροποιητικοί παράγοντες ανάμεσα σε διαφορετικούς συνασπισμούς, εκμεταλλευόμενα τις γεωπολιτικές χαραμάδες για να διατηρήσουν την αυτονομία τους. Ένα θέμα, για τα επόμενα άρθρα μου.