Του Μελέτη Ρεντούμη
Η προοπτική λήξης του μεγαλύτερου σε διάρκεια δημοσιονομικού αδιεξόδου στην ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών φαίνεται πλέον πιο κοντά, καθώς η Γερουσία ενέκρινε διαδικαστικά την πρόταση για προσωρινή χρηματοδότηση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης έως τις 30 Ιανουαρίου. Το βήμα αυτό, αποτελεί την πιο ουσιαστική εξέλιξη μετά από 40 ημέρες παράλυσης των δημοσίων υπηρεσιών και έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών.
Αν και η τελική ψήφιση και η έγκριση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων και τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ αναμένονται εντός των επόμενων ημερών, η διαδικασία σηματοδοτεί ένα πρώτο σημάδι αποκλιμάκωσης της κρίσης.
Πιο συγκεκριμένα η δημοσιονομική αυτή κρίση προέκυψε από τη διαφωνία σχετικά με τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό και τη χρηματοδότηση ορισμένων κυβερνητικών προγραμμάτων, κυρίως γύρω από ζητήματα πολιτικής προτεραιότητας όπως η ασφάλεια των συνόρων και οι κοινωνικές δαπάνες.
Η αδυναμία σύγκλισης των δύο κομμάτων οδήγησε στο λεγόμενο shutdown, δηλαδή στην αναστολή λειτουργίας μεγάλου μέρους του κρατικού μηχανισμού. Έτσι χιλιάδες ομοσπονδιακοί υπάλληλοι τέθηκαν σε αναγκαστική άδεια χωρίς αποδοχές, με αποτέλεσμα να προκληθεί αλυσιδωτή αντίδραση σε κρίσιμους τομείς της καθημερινής ζωής.
Οι επιπτώσεις στην αμερικανική οικονομία υπήρξαν αισθητές ήδη από τις πρώτες εβδομάδες. Οι καθυστερήσεις στη διανομή επισιτιστικής βοήθειας και κοινωνικών επιδομάτων επηρέασαν εκατομμύρια νοικοκυριά, ενώ οι ελλείψεις προσωπικού στις υπηρεσίες ελέγχου των αεροδρομίων προκάλεσαν σοβαρά προβλήματα στις αερομεταφορές.
Επιπλέον, η αναστολή λειτουργίας ορισμένων ρυθμιστικών αρχών πάγωσε εγκρίσεις έργων, αδειών και επιθεωρήσεων, πλήττοντας την εμπιστοσύνη των επιχειρήσεων και των επενδυτών. Αναλυτές υπολογίζουν ότι κάθε εβδομάδα παράτασης του shutdown κοστίζει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην αμερικανική οικονομία, επιβραδύνοντας τον ρυθμό ανάπτυξης και αυξάνοντας την αβεβαιότητα στις αγορές.
Αν το Κογκρέσο και ο Λευκός Οίκος καταλήξουν τις επόμενες ημέρες σε συμφωνία, η επανεκκίνηση της κυβέρνησης θα επιτρέψει σταδιακά την επιστροφή στην κανονικότητα. Ωστόσο, η κρίση αυτή έχει αφήσει βαθύ πολιτικό αποτύπωμα, αποκαλύπτοντας τις δομικές αδυναμίες της αμερικανικής δημοσιονομικής διαδικασίας και τη δυσκολία συνεργασίας μεταξύ των δύο κομμάτων σε μια εποχή έντονης πόλωσης.
Εν κατακλείδι, μπορούμε να πούμε ότι η επικείμενη λήξη του shutdown δεν αποτελεί απλώς τεχνική διευθέτηση ενός προϋπολογισμού, αλλά μια κρίσιμη δοκιμασία για την ικανότητα των θεσμών των ΗΠΑ να λειτουργούν αποτελεσματικά μέσα σε συνθήκες πολιτικής αντιπαράθεσης.
Σε κάθε περίπτωση, η επόμενη περίοδος θα δείξει αν το πολιτικό σύστημα υπό την προεδρία Τραμπ, μπορεί να επιτύχει μια πιο σταθερή και προβλέψιμη διαχείριση των δημοσιονομικών ζητημάτων, αποφεύγοντας στο μέλλον κρίσεις που πλήττουν την οικονομία και την κοινωνική συνοχή της χώρας και επηρεάζουν έτσι έμμεσα και την ροή του διεθνούς εμπορίου και κατ’επέκταση την παγκόσμια οικονομία.
Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός