Του Μελέτη Ρεντούμη
Η πρόσφατη επίσκεψη του Βολοντίμιρ Ζελένσκι στην Αθήνα κατέληξε σε μια συμφωνία με ιδιαίτερη βαρύτητα, η οποία ξεπερνά το διμερές επίπεδο και αγγίζει τον πυρήνα της ενεργειακής ασφάλειας στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Η Ελλάδα και η Ουκρανία συμφώνησαν στη χρήση του Route 1, της διαδρομής μεταφοράς φυσικού αερίου που παρέχουν από κοινού οι διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς Ελλάδας, Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Μολδαβίας και Ουκρανίας.
Με τον τρόπο αυτό, η χώρα μας αναδεικνύεται εκ νέου σε κρίσιμο ενεργειακό κόμβο, καθώς το αμερικανικό LNG που θα εκφορτώνεται στους ελληνικούς τερματικούς σταθμούς θα διοχετεύεται βόρεια μέχρι την Ουκρανία, η οποία εξακολουθεί να βρίσκεται σε καθεστώς πολέμου και ενεργειακής ασφυξίας λόγω των ρωσικών επιθέσεων στις υποδομές της.
Η σημασία της συμφωνίας είναι πολυδιάστατ. Αρχικά, σε επιχειρησιακό επίπεδο, θωρακίζει την Ουκρανία για τους κρίσιμους μήνες του χειμώνα, όταν η ζήτηση κορυφώνεται και οι επιθέσεις στις ενεργειακές εγκαταστάσεις από την Ρωσία, δυσχεραίνουν δραματικά την ηλεκτροδότηση και τη θέρμανση. Έτσι η ύπαρξη μιας αξιόπιστης οδού τροφοδοσίας μέσω Ελλάδας, αποδεσμεύει το Κίεβο από την ανάγκη χρήσης ρωσικών υποδομών, ενώ του επιτρέπει να σχεδιάσει με μεγαλύτερη ασφάλεια την αποκατάσταση των εγχώριων υποδομών. Ταυτόχρονα, η Ουάσινγκτον αποκτά έναν ευρωπαϊκό διάδρομο διάθεσης LNG σε μια αγορά με υψηλές ανάγκες, ενισχύοντας την οικονομική και στρατηγική σχέση με την Αθήνα.
Παράλληλα, η Ελλάδα κατοχυρώνει μια θέση με αυξημένο γεωπολιτικό ειδικό βάρος. Η λειτουργία των τερματικών σταθμών LNG στη Ρεβυθούσα και στην Αλεξανδρούπολη μετατρέπει τη χώρα σε σημείο εισόδου ενεργειακών ροών προς ολόκληρη την περιοχή.
Πιο συγκεκριμένα, η διασύνδεση με Βουλγαρία και Ρουμανία, η ενίσχυση του κάθετου άξονα και η ένταξη της Ουκρανίας σε αυτή την αλυσίδα, ενισχύουν το προφίλ της Ελλάδας ως σταθερού παρόχου ενεργειακής ασφάλειας, σε ένα περιβάλλον που δοκιμάζεται από αστάθεια και συγκρούσεις. Αυτή η εξέλιξη, δημιουργεί έσοδα, προσελκύει επενδύσεις και ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της χώρας εντός της ΕΕ σε θέματα ενέργειας.
Με βάση τα παραπάνω, η συμφωνία αυτή στέλνει μήνυμα συνέχειας και αλληλεγγύης προς την Ουκρανία, ενώ παράλληλα μειώνει περαιτέρω την εξάρτηση της Ευρώπης από ρωσικές πηγές. Η Ελλάδα εμφανίζεται ως σταθερός σύμμαχος της Δύσης και αναβαθμίζει τον ρόλο της, σε μια περίοδο που οι ενεργειακές ροές μεταβάλλονται και η ΕΕ αναζητά ασφαλείς και διαφοροποιημένες πηγές.
Η στρατηγική αυτή επιλογή δεν εξυπηρετεί μόνο το Κίεβο, αλλά τοποθετεί την Αθήνα στο επίκεντρο ενός ευρύτερου ενεργειακού και γεωπολιτικού σχεδιασμού, ο οποίος ενισχύει την εθνική ασφάλεια και τα ελληνικά συμφέροντα.
Συμπερασματικά, η χθεσινή συμφωνία επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί απλώς έναν περιφερειακό δίαυλο ενέργειας, αλλά έναν πρωταγωνιστή στη νέα αρχιτεκτονική ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης. Η συνεργασία με την Ουκρανία, σε συνδυασμό με τον αμερικανικό παράγοντα, ενισχύει το κύρος της χώρας, δημιουργεί οικονομικά οφέλη και συμβάλλει στη σταθερότητα μιας περιοχής που δοκιμάζεται από γεωπολιτικές και ενεργειακές αναταράξεις.
Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός