Του Ιωάννη Δαμίγου
Ο απαίδευτος και ρηχός αναγνώστης, συχνά κριτικάρει με κάποια ελαφρότητα τα άρθρα μου, θεωρώντας τα περιγραφικά των προβλημάτων, χωρίς μια πρόταση στο τέλος. Περιμένοντας μάταια, ένα μανιφέστο κανόνων, τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνει ο πολίτης, ποιο είναι σωστό και ποιο είναι λάθος, έναν τρόπο σκέψης τέλος πάντων. Απρόσεχτος και επιπόλαιος κατά την ανάγνωση, απαιτεί μια προτεινόμενη θεραπευτική αγωγή, κάτι σαν επακόλουθο μιας ιατρικής διάγνωσης.
Η λύση, δεν είναι ένα χαπάκι, δεν είναι ένα φάρμακο, πόσο μάλλον μια αγωγή. Δεν θα μπορούσε να εκδοθεί υπό μορφή εγχειριδίου χρήσης, με οδηγίες που θα συνοδεύονται από σχέδια συναρμολόγησης Α, Β, Γ όπως του ΙΚΕΑ. Ο προσεχτικός αναγνώστης, σίγουρα θα έχει εντοπίσει στην αρθρογραφία μου, την πολλές φορές επαναλαμβανόμενη λέξη που χρησιμοποιώ, όπως η “υπευθυνότητα” ή η “αξιοπρέπεια” και άλλες συναφείς έννοιες, ανάλογα με την κεντρική ιδέα του άρθρου. Συχνότερα ίσως, επαναλαμβάνω την χρήση της έννοιας “κοινωνική παιδεία”. Η λύση λοιπόν, που επίμονα τάχα απαιτούν από εμένα, που αναζητούν στο τέλος του άρθρου, όπως συνηθίζεται από έμπειρους ταγούς της πέννας, βρίσκεται και στον πρόλογο, και στο κυρίως θέμα, μα και στον επίλογο. Τόσο απροκάλυπτα, με τέτοια απλότητα αλλά και σε συχνότητα, που κινδυνεύω να καταλήγω επαναλαμβανόμενος, αν όχι εμμονικός. Η ατομική και συλλογική υπευθυνότητα του πολίτη αποτελεί το θεμέλιο για το ξεπέρασμα κάθε πολιτικού αδιεξόδου, καθώς η ποιότητα μιας δημοκρατίας αντικατοπτρίζει άμεσα τον βαθμό συνειδητοποίησης των μελών της. Όταν οι θεσμοί δυσλειτουργούν ή οι πολιτικές ηγεσίες αδυνατούν να δώσουν λύσεις, η ενεργός στάση των πολιτών μπορεί να ανατρέψει το τέλμα μέσα από συγκεκριμένες κατευθύνσεις. Ανάγκη, για αποχή από την πελατειακή λογική και την τυφλή κομματική ταύτιση. Έλεγχος, φιλτράρισμα των ειδήσεων, ειδικότερα αυτών των ΜΜΕ και απόρριψη του λαϊκισμού ή των fake news. Δραστηριοποίηση σε τοπικό επίπεδο, εθελοντικές ομάδες και συλλογικότητες, ξεκάθαρου στόχου και σκοπού. Διαρκής απαίτηση για διαφάνεια, λογοδοσία και αξιοκρατία από τους κυβερνώντες. Η υπευθυνότητα δεν σημαίνει απλή υπομονή, αλλά τη μετατροπή του παθητικού θεατή σε ενεργό διαμορφωτή των πολιτικών εξελίξεων. Τα παραπάνω εξαρτώνται από τον ρόλο της εκπαίδευσης στη διαμόρφωση υπεύθυνων πολιτών. Και όλα τα απαραίτητα στοιχεία λύσης, περιέχονται σε αυτές της σπουδαίες λέξεις και έννοιες, της υπευθυνότητας, της αξιοπρέπειας και της κοινωνικής παιδείας.
Επίπονος ο δρόμος και η ανίχνευση της γνώσης, που περνά μέσα από την βάσανο της σκέψης, μέσα από σελίδες ανάγνωσης, εμπειρίες και εφαρμογές. Μόνο έτσι, αποκτάται η κρίση. Γιατί βλέπεις, είναι ο απαγορευμένος καρπός, η αμαρτία, απόρροια των πονηρών θρησκειών, των πάντα εμπόρων εκμεταλλευτών. Που το εμπορικό προϊόν των, είναι οι επιτήδειοι οραματιστές, οι χαρισματικοί ηγέτες, οι γητευτές στείρας ελπίδας, που πλανεύουν άκοπα ανεύθυνους και αδαείς. Η λύση, δεν θα σου δοθεί σαν συνταγή λοιπόν, ποτέ έτοιμη, ποτέ εύκολη και ποτέ ασφαλώς κατά παραγγελία. Παρά μέσα από συνεχή αναζήτηση δύσκολων και άβολων προσωπικών επιλογών κατά του αιώνιου ανθρώπινου αντιπάλου, του “εγώ”.