Τρίτη 27 Ιουνίου 2017 Βρείτε μας στο FacebookΒρείτε μας στο GooglePlus

Μετά τις εκλογές στη Βρετανία, η αβεβαιότητα

EPA/WILL OLIVER

Του Εϊνταμ Τέιλορ *

 

 

Η Τερέζα Μέι προκήρυξε πρόωρες εκλογές επειδή ήθελε μια εντολή για να οδηγήσει τη Βρετανία έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο στόχος της ήταν να αυξήσει τη μικρή κοινοβουλευτική της πλειοψηφία και να συντρίψει τον αντίπαλό της, το Εργατικό Κόμμα. Όπως είπε επανειλημμένα στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας, η χώρα χρειάζεται έναν «ισχυρό και σταθερό» ηγέτη όπως εκείνη προκειμένου να χειριστεί τις δύσκολες διαπραγματεύσεις με την Ευρώπη, όχι έναν αδιόρθωτο αριστερό όπως ο Τζέρεμι Κόρμπιν.

Οι εκλογές που προκηρύχθηκαν για να εξασφαλίσουν σταθερότητα στη Βρετανία ενόψει των διαπραγματεύσεων για τοBrexit οδηγούν στο αντίθετο αποτέλεσμα. Κάποιοι λένε ότι μπορεί να διεξαχθεί τώρα νέο δημοψήφισμα ή και νέες εκλογές, οι τέταρτες σε ισάριθμα χρόνια.

Ήταν ένα στοίχημα. Για να το κερδίσουν, οι Συντηρητικοί έπρεπε να κερδίσουν παραδοσιακά προπύργια των Εργατικών στη βόρεια Αγγλία. Αλλά όλα ήταν με το μέρος της Μέι. Όταν ανακοίνωσε τις πρόωρες εκλογές, πριν από επτά εβδομάδες, οι Τόρις είχαν μια διαφορά 16 μονάδων από τους Εργατικούς.

Το βράδυ των εκλογών, όμως, έγινε φανερό ότι τα σχέδια της Μέι είχαν  λάβει μια καταστροφική τροπή. Και ότι αντί να αυξήσει την πλειοψηφία της, η πρωθυπουργός θα την έχανε. Παρόλο που θα εξακολουθήσουν να είναι το μεγαλύτερο κόμμα του κοινοβουλίου, οι Συντηρητικοί δεν θα έχουν αρκετές έδρες για να περνούν από μόνοι τους τα νομοσχέδια που θέλουν -είναι το περίφημο «μετέωρο κοινοβούλιο». Η οπορτουνιστική κίνηση της Μέι οδήγησε στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα. Και το κλίμα στο Twitterήταν γι αυτήν ανελέητο.

Τι πήγε στραβά γι αυτήν; Η πρωθυπουργός κληρονόμησε αυτή τη θέση μετά την ήττα του Ντέιβιντ Κάμερον στο δημοψήφισμα του περασμένου καλοκαιριού. Καθώς είχε μείνει έξι χρόνια στη θέση του υπουργού Εσωτερικών, η Μέι γνώριζε την κυβέρνηση καλά. Επιπλέον, κατάφερε να εξουδετερώσει με επιδέξιο τρόπο άλλους περισσότερο γνωστούς υποψήφιους, όπως τον πρώην δήμαρχο του Λονδίνου και νυν υπουργό Εξωτερικών Μπόρις Τζόνσον. Οι θαυμαστές της την συνέκριναν με τη μοναδική άλλη γυναίκα που διοίκησε το Ηνωμένο Βασίλειο, την εικονοκλάστη Μάργκαρετ Θάτσερ.

Από την ανθρώπινη πλευρά, όμως, η Τερέζα Μέι απέτυχε. Αν η Θάτσερ ξεχείλιζε από αυτοπεποίθηση στις δημόσιες εμφανίσεις της, η Μέι ήταν «αδέξια» και έκανε συνεχώς γκριμάτσες. Η χειρότερη στιγμή της ήταν ίσως όταν μια νοσοκόμα της είπε ότι δεν έχει πάρει αύξηση εδώ και οκτώ χρόνια. «Δεν υπάρχει μαγικό λεφτόδεντρο», της είπε.

Αυτή η έλλειψη κομψότητας στις δημόσιες εμφανίσεις της συνοδεύτηκε από πολλές ενδείξεις ανεντιμότητας. Είχε πει ότι δεν θα έκανε πρόωρες εκλογές – και παραβίασε τον λόγο της. Είχε πραγματοποιήσει εκστρατεία μαζί με τον Κάμερον για την παραμονή της χώρας της στην ΕΕ και τώρα θέλει ένα «σκληρό» Brexit. Το ίδιο συνέβη και με τις θέσεις του Συντηρητικού Κόμματος στη διάρκεια της εκστρατείας. Μετά την κατακραυγή για την επιβολή του περίφημου «φόρου άνοιας», η Μέι τον απέσυρε. Και φυσικά στη συνέχεια αρνήθηκε ότι το έκανε.

Τι πήγε καλά για τον Κόρμπιν; Ο ηγέτης των Εργατικών ήταν περισσότερο γνωστός για τις αντιπολεμικές του θέσεις παρά για τις ηγετικές του ικανότητες. Μετά την εξευτελιστική ήττα του 2015, και εκμεταλλευόμενος τη διάσπαση του κόμματος, ανέλαβε τα ηνία. Από τότε, έχει αποκρούσει διάφορες επιθέσεις από την κεντρώα πτέρυγα του κόμματος και έχει χλευαστεί συστηματικά από τα δεξιά ταμπλόιντ της χώρας.

Το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα θα φανεί τις επόμενες ώρες και ημέρες. Όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά, ακόμη και η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Κόρμπιν. Το βέβαιο είναι ότι ο τελευταίος εμφανίζεται πλέον ενισχυμένος στο εσωτερικό του κόμματός του.

Ο Κόρμπιν δεν ήταν ο κλασικός ηγέτης της αντιπολίτευσης. Όλες οι έρευνες πριν από την προκήρυξη των εκλογών οδηγούσαν στο συμπέρασμα ότι υπό την ηγεσία του οι Εργατικοί θα οδηγούνταν σε μια ιστορική ήττα. Αλλά όταν άρχισε η προεκλογική εκστρατεία, κάτι άλλαξε. Το χαλαρό του στυλ ήταν μια ανακούφιση σε σχέση με τις αγχώδεις εμφανίσεις της αντιπάλου του. Και η εμπειρία του από διαδηλώσεις διαμαρτυρίας αποδείχθηκε χρήσιμη όταν απευθυνόταν στα πλήθη. Το κυριότερο απ όλα, όμως, ήταν ότι μπόρεσε να προσεγγίσει τους νέους ψηφοφόρους των αστικών κέντρων, πολλοί από τους οποίους ήταν ιδιαίτερα δυσαρεστημένοι από το Brexit και από τη λιτότητα. Όταν τα ποσοστά των Εργατικών άρχισαν να ανεβαίνουν, ακόμη και οι διαφωνούντες με τον Κόρμπιν τού προσέφεραν την υποστήριξή τους.

Το τι θα συμβεί από εδώ και πέρα θα φανεί τις επόμενες ώρες και ημέρες. Όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά, ακόμη και η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Κόρμπιν. Το βέβαιο είναι ότι ο τελευταίος εμφανίζεται πλέον ενισχυμένος στο εσωτερικό του κόμματός του. Όσο για τη Μέι, ίσως προσπαθήσει να οικοδομήσει μια ελάχιστη πλειοψηφία ή να συγκροτήσει μια κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά η θέση της κρέμεται από μια κλωστή. Η φωνή της έτρεμε σήμερα το πρωί όταν ανακοίνωσε τη νίκη της στην περιφέρειά της και οι υποσχέσεις της για σταθερότητα δεν έπεισαν κανέναν. Οι Εργατικοί ζήτησαν αμέσως την παραίτησή της. Αν το πράξει, θα είναι η πρωθυπουργός με τη μικρότερη θητεία από τη δεκαετία του 20.

 Όλα τα σενάρια είναι ανοιχτά, ακόμη και η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Κόρμπιν. Το βέβαιο είναι ότι ο τελευταίος εμφανίζεται πλέον ενισχυμένος στο εσωτερικό του κόμματός του. Όσο για τη Μέι, ίσως προσπαθήσει να οικοδομήσει μια ελάχιστη πλειοψηφία ή να συγκροτήσει μια κυβέρνηση μειοψηφίας, αλλά η θέση της κρέμεται από μια κλωστή.

«Η πρωθυπουργός προκήρυξε τις εκλογές επειδή ήθελε ισχυρή εντολή», είπε ο Κόρμπιν μετά την επανεκλογή του στο βόρειο Λονδίνο. «Αυτό που κατάφερε ήταν να χάσει έδρες, να χάσει ψήφους, να χάσει υποστήριξη και να χάσει την εμπιστοσύνη. Θα έλεγα ότι όλα αυτά είναι αρκετά για να παραιτηθεί».

Οι εκλογές που προκηρύχθηκαν για να εξασφαλίσουν σταθερότητα στη Βρετανία ενόψει των διαπραγματεύσεων για τοBrexit οδηγούν στο αντίθετο αποτέλεσμα. Κάποιοι λένε ότι μπορεί να διεξαχθεί τώρα νέο δημοψήφισμα ή και νέες εκλογές, οι τέταρτες σε ισάριθμα χρόνια. Το λιγότερο που μπορεί να κάνει η Βρετανία τώρα είναι να ζητήσει από την ΕΕ να καθυστερήσει η έναρξη των διαπραγματεύσεων για το Brexit.

Αυτή τη στιγμή, πάντως, το μόνο βέβαιο για τη Βρετανία είναι η αβεβαιότητα.

*Ο Εϊνταμ Τέιλορ είναι αρθρογράφος της Washington Post

Πηγή: Washington Post