Του Βασίλη Κόκκα
Ολιγοήμερη απόδραση καί νοσταλγική περιήγηση στά μελαγχολικά αλλά πάντα όμορφα Γιάννενα.Μέ τήν αυτονόητη προσκυνηματική επίσκεψη στίς ερημωμένες Νεγάδες Ζαγορίου πού είναι ό γενέθλιος τόπος τού πατέρα μου.Άφωνο μνημείο περασμένων ωραίων ημερών… Περιδιαβαίνοντας τά πλακόστρωτα δρομάκια, τό μεσοχώρι μέ τόν πλάτανο καί τή μεγάλη κρήνη καί βέβαια προσκυνώντας στόν επιβλητικό ναό τού Αγίου Γεωργίου μέ τίς τρείς Αγίες Τράπεζες καί τίς τρείς Ωραίες Πύλες μέ τό μοναδικό ξυλόγλυπτο τέμπλο τού 1795!!!
Δέ φτάνει η συναισθηματική φόρτιση γιά νά αποκρυπτογραφήσεις τά μυστικά αυτού τού τόπου.Χρειάζεται επίμονη μύηση!Γιά νά τόν καταλάβεις πρέπει ν’αφήσεις τό μάτι νά πλανηθεί στήν άπλα τού ορίζοντα,νά γευθείς τίς κρυφές χαρές τής παρθένας φύσης,νά σκαρφαλώσεις στίς απόκρημνες πλαγιές…
Ή πνοή τών ανθρώπων πού έζησαν εδώ είναι ακόμα διάχυτη στήν ατμόσφαιρα!Δέν ανέχονται αυτές οί εσχατιές πλαστογραφίες καί παραχαράξεις….Δέ συγκρίνεται τό ξεχωριστό ζαγορίσιο φρόνημα.Τέτοιο πού αντιμετώπιζε μέ ένα πνεύμα πρωτόγνωρο τίς αντιξοότητες τής ζωής.Μέ δασκάλους άξιους πού αδειαζαν τό μυαλό καί τή ψυχή τους γιά νά στήσουν ορθούς τούς μαθητές τους καί νά τούς κάνουν καλύτερους από αυτούς!!!Σχεδόν όλοι μέ τόν ξενητεμό πλήρωσαν βαρύ φόρο στήν αδήριτη ανάγκη, πού ήταν κατάρα καί ευλογία,στέρηση καί πηγή ζωής. ” Παρηγοριά έχει ό θάνατος / παρηγοριά έχει ό χάρος/ ό ζωντανός ό χωρισμός/ παρηγοριά δέν έχει…”
Γιατί καί ή ελπίδα κουβαλάει κάποτε μαζί της όνειρα πού φυλλορροούν. Μ’ αυτήν τήν ελπίδα αρματωμένος κατέβηκε στήν Αθήνα ό πατέρας μου Κωνσταντίνος, μοναχός στά δεκατρία του χρόνια!!!
Τό κρύο είναι τσουχτερό αλλά ή καρδιά ζεσταίνεται καθώς επιστρέφουν αβίαστα οί ψίθυροι τής μνήμης καί οί ξεθωριασμένες εικόνες.Επαναλειτουργεί ή δεξαμενή σπάνιων αναμνήσεων καί ή αναπόφευκτη κατάβαση στούς σκονισμένους χώρους τού παρελθόντος,δίνει πρόσβαση σέ ακριβά τιμαλφή τής ψυχής.
Μέσα στό μολυβένιο ουρανό,εκεί “πέρα από τά ψηλά βουνά” εμφανίσθηκε ένα πρόσωπο φωτεινό,ή μορφή τού πατέρα γιά νά μέ πάρει από τό χέρι!!!Πήρα τήν πατρική ευχή.Έστω φευγαλέα ξανασυνάντησα εκείνο τό ελεύθερο γλυκό βλέμμα πού μπορούσε εύκολα νά ανασυνθέτει καί νά υπερβαίνει τήν όποια δυσκολία μέ μία γαλήνη ψυχής κυριολεκτικά χαρισμένη.
Ό πατέρας μου μέ έμαθε ότι κοιτάς μπροστά όταν δέ ξεχνάς από πού έρχεσαι…Αλλά δέν αρκούν ποτέ οί παρηγορητικές αναθυμιάσεις τών περασμένων.Έρχονται στιγμές πού ή αναπόληση τελειώνει μέ στεναγμό! Καί,ένας αναστεναγμός μέ πόνο ψυχής ισοδυναμεί μέ δύο κουβάδες δάκρυα….Ώρες-ώρες σκέφτομαι ότι άθελα μας φταίμε καί εμείς πού έχουμε ρίζες στά Ζαγόρια,πού δέν πήραμε μαζί μας τή μικρή πατρίδα έτσι όπως τήν κουβαλούσαν οί πρόγονοι μας στήν καρδιά τους!!!
” Στήν Αμερική ακολουθούσα τή συνήθεια,στά Ζαγόρια ερωτεύθηκα τή ζωή” είπε ό Christopher King, διαπρεπής συγγραφέας καί εθνομουσικολόγος στόν οποίο έχει δοθεί τιμητικά ή ελληνική υπηκοότητα γιά τό έργο καί τήν προσφορά του στήν ανάδειξη τής ηπειρώτικης μουσικής παράδοσης.Είναι αυτές οί νότες τών ηπειρώτικων τραγουδιών πού είναι ή χαρά τού κάθε κλαρινιτζή καί βιολιτζή πού ήταν αρκετές για νά τόν αιχμαλωτίσουν καί νά τόν υπνωτίσουν! Μέ τήν ευγενική συνδρομή τού περίφημου ηπειρώτικου τσίπουρου πού όπως έγραψε χαρακτηριστικά αυτός ό μεγάλος αρχαιολόγος τής μουσικής μνήμης: “έχει γεύση από τά αγγελικά υγρά πού
παράγονται όταν οί άγγελοι…..γαμιούνται”!!!