Του Νίκου Λακόπουλου
Η συναυλία των Rolling Stones το 1967, τέσσερις μέρες πριν την χούντα, είχε δεκαπέντε χιλιάδες άτομα και διεκόπη, όταν ο Μικ Τζάγκερ πέταξε κόκκινα τριαντάφυλλα στον κόσμο. Η επόμενη, θα έχει 80.000 άτομα. Οι περισσότεροι -άνω των πενήντα. Μάλλον πήγαν στο ραντεβού με τριάντα χρόνια καθυστέρηση. Ανάμεσά τους δεν υπήρχαν πολλοί νέοι, που άκουγαν πια νέες μουσικές, μπορούσες να δεις τον Γρηγόρη Φαράκο, τη Γενιά του Πολυτεχνείου, εξηντάρηδες που επιχειρούσαν να ανακτήσουν την χαμένη νεότητα- μια επανάσταση που δεν έκαναν ποτέ.
Το πρώτο πρόβλημα με αυτή την εξέγερση -που δεν αναλύθηκε ποτέ, με το πρόσχημα του σεβασμού στην ιερότητά της- είναι η οικειοποίησή της από αυτούς που δεν την ήθελαν ποτέ. Μετά την Επανάσταση στην Κίνα και την Κούβα κανένα φιλοσοβιετικό κόμμα της Τρίτης Διεθνούς δεν επιχείρησε πουθενά στον πλανήτη καμιά επανάσταση.
Στην εξέγερση του Πολυτεχνείου το Κόμμα κράτησε μια πολύ περίεργη στάση. Η φοιτητική παράταξη κατήγγειλε την «προσχεδιασμένη εισβολή στο χώρο του Πολυτεχνείου 350 οργανωμένων πρακτόρων της ΚΥΠ». Η άποψη της ήταν πως η φοιτητική εξέγερση έγινε σύμφωνα με «το προβοκατόρικο σχεδίου των Ρουφογάλη – Καραγιαννόπουλου και της αμερικανικής CIA, με σκοπό να προβάλλουν με κάθε μέσο τραμπουκισμού και προβοκάτσιας, γελοία και αναρχικά συνθήματα».
Φαίνεται ότι η εξέγερση των φοιτητών το ’73 στο Πολυτεχνείο σχεδιάστηκε από χαφιέδες για να πέσει ο Παπαδόπουλος και να έρθει η νέα χούντα. Ή πως ο γνωστός σκύλος στο κόμικ του Λούκυ Λουκ, ο Ραν Ταν Πλαν είναι καθοδηγητής της ΚΝΕ: αφού οι “προβοκάτορες” βοηθούν με την εξέγερση τη χούντα, εμείς θα πρέπει να αποτρέψουμε την εξέγερση.
Σαράντα χρόνια μετά, ένας εκπρόσωπος του κόμματος θα αναρωτηθεί μέσω του ‘Ριζοσπάστη”: «Την πλειοψηφία στην πρώτη Συντονιστική είχε η ΚΝΕ. Είχε την πλειοψηφία σε μια κατάληψη με την οποία διαφωνούσε;».
Έλα, ντε.
Ο Μάης του ΄68, λίγα χρόνια πριν, δεν ήταν η συνέχεια των αγώνων της παραδοσιακής Αριστεράς, αλλά η αμφισβήτησή της. Πιθανόν το πιο σημαντικό σύνθημα του Μάη να είναι το «Κάτω από την άσφαλτο, υπάρχει η παραλία». Άλλοι συγκράτησαν το «Διάβασε λιγότερο, ζήσε περισσότερο” ή το “Εργάτη, είσαι 25 χρονών, αλλά το συνδικάτο σου είναι του περασμένου αιώνα».
Το πνεύμα αυτό δεν υπήρχε παρά ως σπέρμα στο Πολυτεχνείο κι έφτασε στην Ελλάδα με πολλά χρόνια καθυστέρηση στις Καταλήψεις του ΄79 ή την απελπισμένη κατάληψη του Χημείου του 85 -που ένα νήμα την συνδέει με την επίσης απελπισμένη, τυφλή εξέγερση τον Δεκέμβρη του 2008 -που δεν αμφισβητούσε μόνο την Αριστερά, αλλά μάλλον με ένα μηδενιστικό τρόπο, όλη την πολιτική σκηνή- ίσως και την ιδέα της πολιτικής ή της ίδιας της εξέγερσης. Δεν είχε συνθήματα, πέρα από ένα μίσος για την αστυνομία, δεν είχε στόχους, δεν ενδιαφερόταν -με ένα τρόπο ναρκισσιστικό- ούτε για την ίδια την ιστορία της.
Αντίθετα η εξέγερση του Πολυτεχνείου με λίγο μοντάζ χωράει παντού, είναι αποδεκτή από όλους, ακόμα κι από την Δεξιά, η σημαία της φυλάσσεται ακόμα στα γραφεία της Νεολαίας ΠΑΣΟΚ. Η στρογγυλοποίηση του “νοήματος” της εξέγερσης δεν είναι άσχετη με την εξαργύρωση της αντίστασης με αξιώματα κι ίσως η χώρα να κατέρρευσε επειδή πολύ νωρίς έπρεπε να πληρώνει συντάξεις της γενιάς αυτής- δηλαδή όσων “εκπροσώπων” της πούλησαν -κυριολεκτικά- το αίμα του Διομήδη Κομνηνού- για να κερδίσουν θέσεις, δουλειές κι αξιώματα.
Αυτό ήταν το πέρασμα από μια εποχή πολιτικού ρομαντισμού στο τέλος της πολιτικής -που εκφράστηκε με την απαξίωση των κομμάτων -της Αριστεράς- την δεκαετία ΄80 από την επόμενη γενιά. Δεν υπήρχε κόμμα της Αριστεράς που να μη διαγράψει μέλη της νεολαίας του – ακόμα κι ολόκληρη σχεδόν- όταν διαφωνούσε με την ηγεσία σε μια εποχή αριστερού σκοταδισμού -που οδήγησε στην ερήμωση των κομμάτων και την μαζική “ιδιώτευση”.
Ο Στρατηγός Ντε Γκολ θα κερδίσει ένα μήνα μετά τις εκλογές κι ο «Μάης», όπως όλα τα κινήματα του ’60, θα δώσει στο “σύστημα” τους πρώτους, τους αρχηγούς των “γιάπηδων”. Το σύστημα τελικά είναι ο χρόνος.
Ο εμπνευστής των “νέων, καριεριστών, αστών”, – των yuppis- o Τζέρi Ρούμπιν, πρόσεχε με δεκάδες βιταμίνες την υγεία του, ώσπου σκοτώθηκε σε τροχαίο, χωρίς να προλάβει να δει το τέλος και των γιάπηδων.
Το 1961 οι yippies είχαν προτείνει για πρόεδρο των ΗΠΑ ένα γουρούνι και για σύμβολο της αστερόεσσας τον Μίκυ Μάους. Απαίτησαν «απελευθέρωση της Μίνι Μάους και την χορήγηση ναρκωτικών στον Γκούφι!»
Σήμερα η ανάδειξη του Τραμπ στην Προεδρία των ΗΠΑ μπορεί να είναι η επιβεβαίωση πως ο Μίκυ Μάους ή ο Ντόνταλντ Ντακ πήραν την εξουσία και μπορεί να ελπίσει και ο -…αριστερός- Γκούφι. Άλλωστε τι άλλο ήταν ο Μπιλ Κλίντον και τόσοι πρώην χίππηδες ή αριστεροί σε όλο τον κόσμο;
Το κίνημα των young urban professional στην Ελλάδα θα συναντηθεί με κάποια καθυστέρηση με την «Γενιά του Πολυτεχνείου» που έρχεται από το 60 με τα πόδια. Την πρώτη επέτειο του «Πολυτεχνείου» ένα εκατομμύριο κόσμος συγκεντρώθηκε εκεί, που στριμώχτηκαν δεκαπέντε χιλιάδες άτομα όταν έγινε η σφαγή. Κάθε χρονιά μαζευόνταν όλο και λιγότεροι. Σουβλάκια, μικροπωλητές, αφίσες για την Επανάσταση, αντιστασιακοί καμαρωτοί βασανισμένοι μπροστά στα φλας, “αντιιμπεριαλιστικές δηλώσεις”.
Οι περισσότεροι πραγματικοί αγωνιστές, προτίμησαν να εξαφανιστούν, ορισμένοι κυριολεκτικά. Μερικοί θα το ρίξουν- για την προδομένη και πάλι-Επανάσταση- στο αλκοόλ. Πρώτο σε κατανάλωση, είναι το Jonnie Walker. Ακολουθεί η Stolisnaya. Είναι μια κάποια εξέλιξη από τα πάρτυ με βερμούτ.
«Ήταν μια αγράμματη γενιά, που κατέστρεψε την χώρα», θα πει αργότερα ο διανοούμενος της νεοορθοδοξίας, πρώην αριστερός Στέλιος Ράμφος. «Με την υπεροψία του νικητή, εξαργύρωσε το επίτευγμα με τα σύμβολα και τα προνόμια της εξουσίας και οδήγησε τον τόπο στη σημερινή κατάντια”.
Μέσα στην πορεία του χρόνου -αφού η Αριστερά έγινε καθεστώς- την επανάσταση θα πάρουν στα χέρια τους νεοναζιστικά κινήματα, αντισυστημικά κι αυτά αλλά με έναν άλλο στόχο. Το σύνθημα “Η Ελλάδα στους Έλληνες” θα το πάρει η Χρυσή Αυγή, αλλά σημαίνει πια “Όχι ξένοι στην Ελλάδα”. To Έξω για πάντα από το ΝΑΤΟ” δεν ισχύει πια. Η -αριστερή;- κυβέρνηση υποδέχεται τον αμερικάνο πρόεδρο και τον ευχαριστεί κιόλας. Τι δεν πάει καλά στην εικόνα;
Μέσα σε όλα αυτά και το τρομακτικό πεδίο της αναβίωσης του ναζισμού σε μια συντηρητική Δύση- μέσα στην αίσθηση πως ζούμε μια προπολεμική ή μάλλον μια πολεμική εποχή- δημιουργείται η ψευδαίσθηση πως το μέλλον είναι πίσω.
Στην Ελλάδα της κρίσης οι συνταξιούχοι συγκρούονται με τα ΜΑΤ της “αριστερής”κυβέρνησης, αλλά οι φοιτητές διαβάζουν. Μόνο στην επέτειο ακούμε το σύνθημα “Εμπρός για της γενιάς μας τα Πολυτεχνεία” κι η Αριστερά αναζητεί στα κινήματα των μαθητών την ανάστασή της. Ώσπου έρχονται οι μαμάδες να τους μαζέψουν από τις καταλήψεις.
Στις ΗΠΑ οι νέοι εξεγέρθηκαν για το Βιετνάμ, οι νέοι της δεκαετίας ΄90 έβλεπαν τον πόλεμο live στο CNN. Δεν είναι μόνο η κρίση της ιδέας της επανάστασης είναι πως όλα αλλάζουν σε ένα νέο Μεσαίωνα που μας γυρίζει πίσω από την εποχή της Γαλλικής Επανάστασης και μετατρέπει τους πολίτες σε υπήκοους μιας αυτοκρατορίας με ψηφιακή μορφή, έναν εικονικό νέο κόσμο όπου όλα αλλάζουν -η σκέψη, η πολιτική ακόμα και το σώμα.
Το σύνθημα “ένας άλλος κόσμος, είναι εφικτός” ακούγεται μέσα σε ένα τοπίο με βόμβες στα κλαμπς της Ευρώπης ή την Συρία όπου η είδηση για το πόσα παιδιά χάνονται στην Συρία δεν μας εμποδίζει να ανεβάσουμε -αφού θρηνήσουμε- αυτοφωτό στο Instagram ή το Facebook.
O άλλος κόσμος είναι πίσω μας κι ο νέος κόσμος μας τρομάζει, όπως αποδεικνύει η αναβίωση του εθνο-τοπικισμού στην Δύση. Δεν θέλουμε άλλο μπροστά, αλλά να γυρίσουμε πίσω σε ένα ειδυλλιακό παρελθόν που δεν υπήρξε ποτέ ή ένα ιδιωτικό υπερπέραν αφού η πολιτική εξαντλείται στο δωμάτιό μας.
Η απειλή του πυρηνικού πολέμου διέλυσε όλα τα πολιτικά οράματα την δεκαετία ΄60 όπως τα διαλύει τώρα η βεβαιότητά του. Κι έτσι το σύνθημα πως η αυγή προϋποθέτει το σκοτάδι υπογραμμίζει μόνο πως η αισιοδοξία είναι η έσχατη απόγνωση.
Θα υπάρξει ένας νέος κόσμος-πιθανόν χωρίς εμάς- όταν όλα αυτά τελειώσουν. Οι φασίστες, όσο και οι κομμουνιστές ή οι σοσιαλδημοκράτες θα είναι μακρινές αναμνήσεις σε έναν κόσμο με νέα γλώσσα, νέες ιδέες, νέες ανάγκες ενός νέου μετα-ανθρώπου που θα ακούει άλλες μουσικές και θα υπάρχει με άλλο τρόπο.
Kι αν η εξέγερση είχε το αίτημα για έναν νέο κόσμο, η επέτειος του Πολυτεχνείου- που ακόμα συγκινεί- είναι μια θρησκευτική τελετή, μια λιτανεία για τον κόσμο που χάνεται όχι με την ελπίδα, αλλά με τον φόβο πως ένας νέος κόσμος -ο εφικτός- γεννιέται.
“Πολλοί συνάδελφοι, ιδίως οι νεότεροι, αγχώνονται που έχουν αναλάβει τη διοργάνωση της Γιορτής του Πολυτεχνείου κι έχουν δίκιο. Είναι μια 
«δύσκολη» γιορτή. Πώς θα ξεφύγουν από τα καθιερωμένα, πώς θα δώσουν άλλο χρώμα κι άλλο ύφος στο γιορτασμό της, πού θα βρουν κατάλληλο υλικό ώστε η γιορτή να μην είναι ανιαρή και αδιάφορη σε μαθητές, γονείς και συναδέλφους, πώς θα τα καταφέρουν να δώσουν το πραγματικό της νόημα” γράφει η e-Πύλη της Εκπαίδευσης.
“Μην αγχώνεσαι… μέχρι και έντυπα προγράμματος της γιορτής θα το βρεις έτοιμα! Θα παρουσιάσεις μια μοναδικά ξεχωριστή γιορτή με πλούσιο, ποιοτικό και πρωτότυπο υλικό ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ!
