Η δυνατότητα παροχής ορισμένων υπηρεσιών υγείας στο σπίτι μπορεί να περιορίσει δύσκολες μετακινήσεις και να διευκολύνει σημαντικά την καθημερινότητα ασθενών και οικογενειών. Η κατ’ οίκον φροντίδα δεν αντικαθιστά το νοσοκομείο, αλλά μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της συνέχειας της φροντίδας όταν το επιτρέπει η κατάσταση του ασθενούς.

Η συζήτηση γύρω από τη φροντίδα υγείας δεν περιορίζεται πλέον μόνο στο τι συμβαίνει μέσα σε ένα νοσοκομείο ή ένα ιατρείο.

Καθώς ο πληθυσμός μεγαλώνει ηλικιακά και όλο και περισσότερες οικογένειες καλούνται να διαχειριστούν χρόνιες παθήσεις, ανάρρωση μετά από νοσηλεία ή κινητικές δυσκολίες, ένα διαφορετικό ερώτημα αποκτά μεγαλύτερη σημασία: ποιες υπηρεσίες μπορούν να φτάσουν στον ίδιο τον ασθενή;

Η κατ’ οίκον φροντίδα αποτελεί μέρος αυτής της συζήτησης.

Δεν πρόκειται για αντικατάσταση της νοσοκομειακής περίθαλψης. Υπάρχουν περιστατικά που απαιτούν εξοπλισμό, συνεχή παρακολούθηση ή άμεση αντιμετώπιση σε νοσοκομειακό περιβάλλον.

Υπάρχουν, όμως, και ανάγκες που μπορούν, ανάλογα με την κατάσταση του ανθρώπου και τις ιατρικές οδηγίες, να αντιμετωπιστούν στον χώρο όπου ζει.

Όταν η μετακίνηση γίνεται μέρος του προβλήματος

Για έναν υγιή άνθρωπο, μια επίσκεψη σε ένα διαγνωστικό κέντρο ή ένα ιατρείο μπορεί να μοιάζει με σχετικά απλή διαδικασία.

Για έναν ηλικιωμένο, έναν ασθενή που αναρρώνει από επέμβαση ή ένα άτομο με σημαντική δυσκολία στην κίνηση, τα πράγματα είναι διαφορετικά.

Χρειάζεται προετοιμασία, συνοδός, μεταφορικό μέσο και συχνά αρκετός χρόνος.

Αν οι επισκέψεις επαναλαμβάνονται, η διαδικασία μπορεί να γίνει ιδιαίτερα απαιτητική και για την οικογένεια.

Γι’ αυτό η δυνατότητα πραγματοποίησης συγκεκριμένων υπηρεσιών στο σπίτι δεν αφορά μόνο την άνεση. Αφορά και την πρακτική οργάνωση της καθημερινής φροντίδας.

Τι μπορεί να περιλαμβάνει η φροντίδα στο σπίτι;

Η έννοια της κατ’ οίκον φροντίδας είναι αρκετά ευρύτερη από μια απλή επίσκεψη νοσηλευτή.

Ανάλογα με το περιστατικό και τις οδηγίες των επαγγελματιών υγείας, μπορεί να αφορά:

• περιποίηση τραυμάτων,
• αλλαγές και φροντίδα καθετήρων,
• χορήγηση θεραπείας σύμφωνα με ιατρικές οδηγίες,
• αιμοληψίες και συλλογή δειγμάτων,
• υποστήριξη μετά από νοσηλεία ή χειρουργική επέμβαση,
• παρακολούθηση ανθρώπων με χρόνιες παθήσεις,
• ορισμένες διαγνωστικές εξετάσεις στο σπίτι,
• μακροχρόνια ή ανακουφιστική φροντίδα, ανάλογα με τις ανάγκες.

Σήμερα υπάρχουν υπηρεσίες που οργανώνουν διαφορετικές μορφές τέτοιας υποστήριξης. Η Nosileia247, για παράδειγμα, παρέχει κατ’ οίκον νοσηλευτικές και ιατρικές υπηρεσίες καθώς και διαγνωστικές εξετάσεις που μπορούν να πραγματοποιηθούν στον χώρο του ασθενούς.

Η συνέχεια της φροντίδας μετά το νοσοκομείο

Η έξοδος από το νοσοκομείο δεν σημαίνει πάντοτε ότι ολοκληρώνεται και η ανάγκη για φροντίδα.

Σε αρκετές περιπτώσεις ξεκινά μια διαφορετική περίοδος.

Ο ασθενής μπορεί να χρειάζεται παρακολούθηση, αλλαγές τραυμάτων, βοήθεια με συγκεκριμένες νοσηλευτικές πράξεις ή εξετάσεις κατά τη διάρκεια της ανάρρωσής του.

Αυτό είναι ένα σημείο στο οποίο η σωστή οργάνωση έχει ιδιαίτερη σημασία.

Η οικογένεια πρέπει να γνωρίζει τι μπορεί να αναλάβει η ίδια, τι πρέπει να πραγματοποιηθεί από επαγγελματία και πότε χρειάζεται να ενημερωθεί ξανά ο θεράπων ιατρός.

Η οικογένεια δεν μπορεί να γίνει νοσηλευτικό προσωπικό

Όταν ένας συγγενής χρειάζεται βοήθεια, είναι φυσικό οι άνθρωποι γύρω του να θέλουν να κάνουν ό,τι μπορούν.

Υπάρχει όμως διαφορά ανάμεσα στην καθημερινή υποστήριξη ενός αγαπημένου προσώπου και σε μια πράξη που απαιτεί επαγγελματική εκπαίδευση.

Ορισμένες διαδικασίες πρέπει να πραγματοποιούνται από κατάλληλα καταρτισμένο προσωπικό.

Αυτό προστατεύει τον ίδιο τον ασθενή, αλλά ταυτόχρονα απαλλάσσει την οικογένεια από την πίεση να αναλάβει κάτι για το οποίο δεν έχει εκπαιδευτεί.

Η κατ’ οίκον φροντίδα λειτουργεί καλύτερα όταν υπάρχει ξεκάθαρος διαχωρισμός ρόλων ανάμεσα στον ασθενή, την οικογένεια, τον θεράποντα ιατρό και τους επαγγελματίες που παρέχουν την υποστήριξη.

Δεν έχουν όλοι οι ασθενείς τις ίδιες ανάγκες

Δύο άνθρωποι ίδιας ηλικίας μπορεί να χρειάζονται εντελώς διαφορετική φροντίδα.

Η διάγνωση, η κινητικότητα, η γενική κατάσταση της υγείας, η θεραπεία, το οικογενειακό περιβάλλον και η δυνατότητα αυτοεξυπηρέτησης επηρεάζουν σημαντικά το πώς πρέπει να οργανωθεί η καθημερινότητα.

Ένας ασθενής μπορεί να χρειάζεται μία μεμονωμένη επίσκεψη.

Κάποιος άλλος μπορεί να χρειάζεται επαναλαμβανόμενη υποστήριξη.

Για αυτό και η κατ’ οίκον φροντίδα δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα τυποποιημένο πακέτο που είναι ίδιο για όλους.

Το σωστό μοντέλο ξεκινά από τις πραγματικές ανάγκες του συγκεκριμένου ανθρώπου.

Η τεχνολογία μεταφέρει περισσότερες δυνατότητες στο σπίτι

Ένας ακόμη παράγοντας που αλλάζει σταδιακά το τοπίο είναι ο φορητός ιατρικός εξοπλισμός.

Υπηρεσίες που παλαιότερα απαιτούσαν οπωσδήποτε μετακίνηση μπορούν σε ορισμένες περιπτώσεις να πραγματοποιηθούν πλέον στον χώρο του ασθενούς.

Το Nosileia247, για παράδειγμα, αναφέρει μεταξύ των διαθέσιμων υπηρεσιών εξετάσεις αίματος και ούρων, ακτινογραφίες και υπερήχους στο σπίτι, Holter ρυθμού και άλλες διαγνωστικές δυνατότητες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε εξέταση μπορεί ή πρέπει να γίνεται κατ’ οίκον.

Δείχνει όμως ότι τα όρια μεταξύ του χώρου του ασθενούς και του παραδοσιακού χώρου παροχής υπηρεσιών υγείας γίνονται σε ορισμένες περιπτώσεις πιο ευέλικτα.

Πριν επιλεγεί μια υπηρεσία κατ’ οίκον φροντίδας

Η ευκολία δεν πρέπει να είναι το μοναδικό κριτήριο.

Πριν οργανωθεί μια υπηρεσία, είναι χρήσιμο να γνωρίζει η οικογένεια:

• ποιος επαγγελματίας θα πραγματοποιήσει την επίσκεψη,
• ποια ακριβώς πράξη ή υπηρεσία θα γίνει,
• αν χρειάζεται προηγούμενη ιατρική οδηγία,
• τι εξοπλισμός θα χρησιμοποιηθεί,
• αν απαιτείται κάποια προετοιμασία,
• τι πρέπει να γίνει σε περίπτωση αλλαγής της κατάστασης του ασθενούς.

Η ξεκάθαρη επικοινωνία από την αρχή βοηθά να υπάρχουν σωστές προσδοκίες και καλύτερη οργάνωση.

Πότε το σπίτι δεν είναι η σωστή επιλογή

Παράλληλα, είναι σημαντικό να είναι ξεκάθαρο ότι οι υπηρεσίες κατ’ οίκον φροντίδας δεν αποτελούν υποκατάστατο των υπηρεσιών έκτακτης ανάγκης.

Ένα ξαφνικό σοβαρό σύμπτωμα ή μια κατάσταση που μπορεί να είναι επείγουσα χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Δεν είναι η στιγμή να περιμένει κάποιος ένα προγραμματισμένο ραντεβού στο σπίτι.

Η αξία της κατ’ οίκον φροντίδας βρίσκεται ακριβώς στη σωστή επιλογή των περιπτώσεων στις οποίες μπορεί να χρησιμοποιηθεί.

Μια πιο ευέλικτη αντίληψη για τη φροντίδα

Το σπίτι δεν πρόκειται να αντικαταστήσει το νοσοκομείο.

Ούτε χρειάζεται να το κάνει.

Αυτό που αλλάζει είναι η δυνατότητα να προσφέρεται ένα μέρος της φροντίδας πιο κοντά στον άνθρωπο, όταν αυτό είναι κατάλληλο για την κατάσταση και τις ανάγκες του.

Για τον ασθενή αυτό μπορεί να σημαίνει λιγότερες δύσκολες μετακινήσεις.

Για την οικογένεια μπορεί να σημαίνει καλύτερη οργάνωση και πρόσβαση σε επαγγελματική υποστήριξη όταν τη χρειάζεται.

Και για το σύστημα φροντίδας συνολικά, σημαίνει ότι το ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο «πού βρίσκεται η υπηρεσία;», αλλά και «μπορεί η κατάλληλη υπηρεσία να φτάσει με ασφάλεια στον ασθενή;».