Του Γιαννάκη Λ.Ομήρου
Αναμφίβολα, για την ΕΔΕΚ, το εκλογικό αποτέλεσμα των βουλευτικών υπήρξε καταθλιπτικό. Ένα κόμμα με καταγεγραμμένη εθνική και κοινωνική προσφορά, που σφράγισε τη νεότερη Κυπριακή ιστορία, παρέμεινε για πρώτη φορά από την ίδρυση του, το 1969 από τον Βάσο Λυσσαρίδη, χωρίς κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Στη μακρά παρουσία της στο πολιτικό προσκήνιο, η ΕΔΕΚ πρωταγωνίστησε σε αγώνες για την υπεράσπιση της δημοκρατίας, τόσο πριν όσο και κατά και μετά το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του αιτήματος για πλήρη αποκατάσταση της συνταγματικής τάξης, με την επιστροφή του Προέδρου Μακαρίου στην Κύπρο, ενώ με αίσθημα πατριωτικής ευθύνης πολιτεύθηκε την περίοδο μετά την τουρκική εισβολή και κατοχή. Εισηγούμενη μια ολοκληρωμένη εθνική στρατηγική, με διεθνοποίηση του Κυπριακού, με ισχυρή αμυντική θωράκιση, συμπόρευση με την Ελλάδα και μια οικονομική πολιτική με ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα.
Την ιστορία της ΕΔΕΚ κόσμησαν μάρτυρες, ήρωες και αγωνιστές του αντιδικτατορικού αγώνα στην Ελλάδα και της δημοκρατικής αντίστασης στην Κύπρο. Από τον πρωτομάρτυρα Κόκο Φωτίου μέχρι τον ποιητή – αγωνιστή Δώρο Λοϊζου. Η δολοφονική απόπειρα εναντίον του Βάσου Λυσσαρίδη στις 30 Αυγούστου 1974, υπήρξε πιστοποίηση της ασίγαστης πάλης της ΕΔΕΚ για δημοκρατία και ελευθερία.
Στις εκάστοτε εκλογικές αναμετρήσεις, η ΕΔΕΚ διασφάλιζε μια συνεχή παρουσία σε προεδρικές, βουλευτικές, Ευρωβουλευτικές και τοπικές εκλογές.
Σε Ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, είχε έντονη παρουσία και ορατή και δημιουργική συμμετοχή.
Με βάση αυτή την προϊστορία, το εκλογικό αποτέλεσμα της 24ης Μαΐου υπήρξε εκκωφαντικά σοκαριστικό. Η απουσία της ΕΔΕΚ από τη νέα Βουλή, για πρώτη φορά, από τη δεκαετία του 1970, σηματοδοτεί ένα σημαντικό κενό. Δεν θα βρίσκεται στη Βουλή ένα Ευρωπαϊκό σοσιαλιστικό κόμμα, ένα κόμμα της κεντροαριστεράς.
Ήταν τυχαίο αυτό το ναυάγιο; Δυστυχώς όχι. Η πορεία των τελευταίων δέκα χρόνων, το προδιέγραφε με βεβαιότητα.
Είναι αξίωμα στην πολιτική διαδικασία ότι, όταν ένα κόμμα δεν δείχνει ευχαριστημένο με τον εαυτό του, όχι μόνο δεν ελκύει την κοινωνία, αλλά την απωθεί.
Όταν για δέκα ολόκληρα χρόνια η μόνη ενασχόληση της ηγεσίας ήταν ένα απίστευτο «πογκρόμ» αποκεφαλισμού κορυφαίων στελεχών και διαγραφής του ήμισυ των εγγεγραμμένων στα μητρώα μελών, τι άλλο θα μπορούσε να αναμένεται ως αντίδραση από τους πολίτες;
Η αλαζονεία, η έπαρση και η ελεεινολόγος αφοριστική διαπόμπευση λεγόμενων αντιπάλων εντός του κόμματος προκαλούσε τη φυσιολογική απέχθεια της κοινωνίας.
Και κατά τη λαϊκή ρήση, «όποιος σπέρνει ανέμους, θερίζει θύελλες».
Όταν το 2015 υπέβαλα την παραίτηση μου από την Προεδρία της ΕΔΕΚ εξ’ αιτίας μιας αδίστακτης πολεμικής και υπονόμευσης και μετά από μια 15ετή, κατά γενική εκτίμηση, ομαλής και επιτυχούς πορείας του κόμματος, με ισχυρή κοινοβουλευτική παρουσία στην Κύπρο, στο Ευρωκοινοβούλιο και στην τοπική Αυτοδιοίκηση, είχα προειδοποιήσει με σαφήνεια: «Την ευθύνη για τη συνέχεια ας αναλάβουν όσοι επέλεξαν τον ολισθηρό δρόμο να ναρκοθετήσουν την πορεία και την προοπτική ενός ιστορικού και τιμημένου κόμματος».
Η οδυνηρή κατάληξη του πρόσφατου εκλογικού αποτελέσματος, κατέδειξε δυστυχώς ότι καμμιά σύνεση δεν πρυτάνευσε για μια επανόρθωση συμπεριφορών και για μια σωστική πορεία.
Και τώρα τι;Μπορεί να διασωθεί η ΕΔΕΚ; Να αποκτήσει ξανά την αίγλη και το κύρος που διέθετε στην Κύπρο, την Ελλάδα, στο Ευρωπαϊκό Σοσιαλιστικό κίνημα, στην Σοσιαλιστική Διεθνή;
Το εγχείρημα δύσκολο, όχι όμως ακατόρθωτο. Φτάνει να τεθεί ο δάκτυλος «επί τον τύπον, των ήλων». «Γνώσθεσθε την αλήθεια και η αλήθεια ελευθερώσει υμάς». Και όχι ανώδυνες αναφορές και κηρύγματα μιας επίπλαστης ενότητας.
Αν επικρατήσει σωφροσύνη, σύνεση, τιθάσευση αντιπαλοτήτων και ρεβανσισμού, καθολική συστράτευση, ειλικρινής απολογία για τα τραγικά λάθη των διαγραφών και των προγραφών και πορεία προς ένα δημοκρατικό Συνέδριο επανίδρυσης. Μόνο έτσι μπορούν να τεθούν τα θεμέλια της εξυγίανσης και μιας νέας ελπιδοφόρας προοπτικής.
Σε ότι με αφορά, η πορεία μου για 52 και πλέον χρόνια στην ΕΔΕΚ, για την οποία είμαι περήφανος, ούτε διαγράφεται, ούτε ακυρώνεται. Θεωρώντας ωστόσο ότι ο κύκλος μου στην ενεργό κομματική ζωή έχει κλείσει, όχι βέβαια η παρουσία στο πολιτικό γίγνεσθαι, πρωτίστως στο μέγα εθνικό μας θέμα, διατυπώνω την ευχή και την προσδοκία να ληφθούν εκείνες οι αποφάσεις, που θα δρομολογήσουν μια σωτήρια έξοδο από την σημερινή κρίση.
Πρώην Προέδρου της ΕΔΕΚ