Toυ Γιαννάκη Λ. Ομήρου
52 χρόνια από την αποκρουστική επέτειο της τουρκικής εισβολής, οφείλουμε μια θαρραλέα παραδοχή. Η ακολουθηθείσα διαχείριση του Κυπριακού μέχρι σήμερα αποδείχθηκε ατελέσφορος. Εκ του αποτελέσματος κρίνεται μια πολιτική. Και το αποτέλεσμα ομιλεί από μόνο του. Επείγει η διαμόρφωση εναλλακτικού σχεδίου δράσης.
Έτσι λοιπόν συνολικά 52 χρόνια μετά τη προδοσία και το έγκλημα σε βάρος της Κύπρου, ο Κυπριακός Ελληνισμός βρίσκεται αντιμέτωπος με την ανάγκη επαναπροσδιορισμού της πορείας προς μια λύση που θα τερματίζει τα δεινά του και θα αποτελεί αφετηρία ενός νέου ιστορικού κύκλου προοπτικής και ελπίδας για το μέλλον.
Οι τραγικές επέτειοι του πραξικοπήματος και της εισβολής παρέχουν την ευκαιρία μιας αναδρομής στο παρελθόν, αποτίμησης επιτευγμάτων, παραλείψεων και λαθών και ενατένισης προς το μέλλον με διαγραφή των επιβαλλόμενων πολιτικών, που θα οδηγήσουν στη σωτηρία της Κύπρου και του λαού μας. Η θλιβερή κατάρρευση της διαπραγματευτικής διαδικασίας στο Κραν Μοντάνα, απέδειξε όχι απλώς την τουρκική αδιαλλαξία, αλλά κυρίως το αμετακίνητο των τουρκικών στρατηγικών στόχων για μόνιμη επικυριαρχία -κηδεμονία επί της Κύπρου. Αυτή η ψυχρολουσία επί των προσδοκιών που καλλιεργήθηκαν για επικείμενη λύση, διαφοροποίησε άρδην τα δεδομένα και έθεσε επιτακτικά το κλασικό ερώτημα: «Τί κάνουμε;». Είναι φανερό ότι ένας κύκλος χειρισμών και προσπαθειών για λύση έκλεισε αφού απεδείχθη άγονος και αναποτελεσματικός. Η Τουρκία επιμένει σε «χωριστές κυριαρχίες» «απ’ ευθείας εμπόριο» «απ’ ευθείας πτήσεις» και «δύο κράτη». Η πρωτοβουλία Γκουτέρες προσκρούει στην επιμονή της Τουρκίας για αλλοίωση της βάσης των διαπραγματεύσεων. Ας δούμε αναδρομικά τα δεδομένα των τελευταίων 52 χρόνων.
Αναμφίβολα το μέγα επίτευγμα των 52 χρόνων υπήρξε η διαφύλαξη της οντότητας του Κυπριακού Κράτους, η ματαίωση διεθνούς αναγνώρισης του μορφώματος που εγκαθιδρύθηκε στα κατεχόμενα και η παγίωση διεθνώς της άποψης ότι το Κυπριακό όσο συνεχίζεται η τουρκική κατοχή, εγκυμονεί κινδύνους για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο. Κορυφαία επιτυχία της Κύπρου αλλά και της Ελλάδας και ενίσχυση των ερεισμάτων του Κυπριακού Κράτους σε διεθνές επίπεδο υπήρξε η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ε.Ε.
Η ένταξη ενίσχυσε την πολιτική θέση της Κύπρου και ταυτόχρονα αποδυνάμωσε τις προσπάθειες της Τουρκίας να περιθωριοποιήσει το κυπριακό πρόβλημα και να υποβαθμίσει και να εξουδετερώσει το κυπριακό κράτος. Η αποτίμηση όμως των 52χρόνων θα πρέπει για να είναι ολοκληρωμένη, να εντοπίσει και τα λάθη και τις παραλείψεις. Απουσίασε δυστυχώς μια ολοκληρωμένη στρατηγική με συνέχεια και συνέπεια, βασισμένη στον πραγματικό χαρακτήρα του Κυπριακού, που να αναδεικνύει αξιόπιστα σε διεθνές επίπεδο τις βαρύτατες ευθύνες της Τουρκίας για την κατ’ εξακολούθηση παραβίαση της διεθνούς νομιμότητας. Η απουσία ολοκληρωμένης στρατηγικής οδήγησε σε χειρισμούς που εκτροχίασαν το Κυπριακό από τη σωστή διεθνή αντικατοχική του βάση και επέτρεπαν την εμφάνιση του σαν δικοινοτικής διαφοράς.
Ένας ατέρμων δικοινοτικός διάλογος που δεν ασχολείτο με την ουσία αλλά με τις λεπτομέρειες επέτρεπε στην Τουρκία να αποφεύγει τις πιέσεις, να εξαπατά τη διεθνή κοινότητα, να αχρηστεύει τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και να δημιουργεί συνθήκες διολίσθησης του Κυπριακού σε πρόβλημα συνταγματικών διευθετήσεων και εδαφικών αναπροσαρμογών.
Λάθος υπήρξε και η εγκατάλειψη της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ ως χώρου ανάδειξης των ευθυνών της Τουρκίας για την παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Παρά την αποδυνάμωση της, λόγω της κατάρρευσης του παγκόσμιου διπολικού συστήματος, η Γενική Συνέλευση εξακολουθεί να αποτελεί τη διεθνή κολυμβήθρα, στην οποία η εμβάπτιση των διεθνών προβλημάτων τα αναδεικνύει ως υπαρκτές κρίσεις που απειλούν την ειρήνη και για τα οποία η εφαρμογή των αρχών του Διεθνούς Οργανισμού είναι απαραίτητη για την αντιμετώπιση και τη λύση τους.
Στον αμυντικό τομέα υπήρξαν αναμφίβολα σημαντικά βήματα ενίσχυσης της μαχητικής ικανότητας των ενόπλων δυνάμεων με την οργάνωση μιας αριθμητικά υπολογίσιμης και καλά εκπαιδευμένης εφεδρείας. Το Δόγμα του Ενιαίου Αμυντικού Χώρου υπήρξε ένας σημαντικός σταθμός για την περαιτέρω ισχυροποίηση των αμυντικών δυνατοτήτων, αλλά και για την ενίσχυση της διαπραγματευτικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι παλινδρομήσεις ωστόσο με την ακύρωση των κοινών ασκήσεων Κύπρου – Ελλάδας έχουν μειώσει τη συνεισφορά της αμυντικής παραμέτρου στην όλη εθνική στρατηγική. Το ξαναζωντάνεμα της αμυντικής προσπάθειας αποτελεί άμεση αναγκαιότητα. Άμεση θα πρέπει να είναι η αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα «SAFE».
Να τοποθετήσουμε την Τουρκία ενώπιον των ευθυνών της με αίτημα πραγματοποίησης πραγματικής Διεθνούς Διάσκεψης.
Να αξιοποιήσουμε την ευρωπαϊκή ιδιότητα της χώρας μας με ενεργό ανάμιξη της Ε.Ε. στις προσπάθειες για λύση. Αυτό σημαίνει εγκατάλειψη κάθε αιδήμονος πρακτικής στα Ευρωπαϊκά Συλλογικά Θεσμικά Όργανα. Βέτο σε κάθε πρόταση -ψήφισμα – απόφαση για την Τουρκία.
Να επιδιώξουμε την εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Τουρκίας έναντι της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως αυτές αποφασίστηκαν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Άρνηση της Τουρκίας να συμμορφωθεί, θα πρέπει να οδηγεί σε οριστικό τερματισμό της ενταξιακής της πορείας.
Καθήκον μας επίσης η εντατικοποίηση των επαφών μας με τους Τουρκοκύπριους συμπατριώτες μας που είναι και αυτοί θύματα της κατοχής και της διαίρεσης της πατρίδας μας. Ιδιαίτερα με εκείνες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που προσβλέπουν και αγωνίζονται για το κοινό όραμα μιας ελεύθερης και ενωμένης πατρίδας, μακριά από κηδεμονίες, εγγυήσεις και ξένα στρατεύματα.
Οι φετεινές τραγικές επέτειοι μπορεί και πρέπει να αποτελέσουν την αφετηρία μιας νέας πορείας για τη λύτρωση του λαού μας από το κατά συρροήν και κατ’ εξακολούθησιν έγκλημα της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου.
ΣΗΜ: Οι πληροφορίες για νέο σχέδιο «λύσης» αυξάνονται. Για χαλαρή ομοσπονδία την οποία «οι Ε/Κ θα ονομάζουν ομοσπονδία και οι Τ/Κ συνομοσπονδία». Επαγρύπνηση για αποτροπή λύσης τουρκικών προδιαγραφών.
Πρώην Προέδρου Βουλής των Αντιπροσώπων
