Του Χάρη Τσιόκα
Όσο πλησιάζει η ΔΕΘ και η κυβέρνηση ετοιμάζεται να παρουσιάσει τις προτάσεις της για την οικονομία και το παραγωγικό μοντέλο της χώρας έως το 2030, τόσο γίνεται σαφέστερο το πραγματικό πολιτικό δίλημμα. Η ΔΕΘ είτε θα περιοριστεί σε μια ακόμη παράθεση παροχών και εξαγγελιών είτε θα αποτελέσει αφετηρία ουσιαστικής αντιπαράθεσης για το ποια Ελλάδα θέλουμε και με ποιο παραγωγικό και κοινωνικό σχέδιο για τη νέα τετραετία .
Ο κίνδυνος της παροχολογίας είναι υπαρκτός. Ανάπτυξη, όμως, δεν είναι μόνο οι θετικοί οικονομικοί δείκτες. Είναι το μετρήσιμο αποτέλεσμα που φτάνει στην κοινωνία, δημιουργεί ευκαιρίες και διευρύνει τη συμμετοχή των πολιτών στα οφέλη της.
Ένα πραγματικό αναπτυξιακό σχέδιο απαιτεί πρόσβαση της παραγωγικής βάσης στη χρηματοδότηση και στα διαθέσιμα προγράμματα, αντιμετώπιση της δημογραφικής ερήμωσης, προστασία των κοινών αγαθών ( υγείας, παιδείας , ασφάλισης,κτλ) αλλά και ένα κράτος αποτελεσματικό και προσβάσιμο σε όλους. Απαιτεί, ακόμη, αυτοδιοίκηση με αυτοτελείς πόρους και ουσιαστικά αναπτυξιακά εργαλεία.
Η σημερινή πραγματικότητα απέχει από αυτή την ανάγκη. Η πρόσβαση στη χρηματοδότηση παραμένει άνιση, οι εργασιακές σχέσεις χαρακτηρίζονται από ανασφάλεια, ενώ πολλοί νέοι, παρά τις γνώσεις τους, δυσκολεύονται να βρουν επαγγελματική προοπτική.
Την ίδια ώρα, η περιφέρεια δεν αξιοποιεί τα συγκριτικά της πλεονεκτήματα. Η ανάπτυξη δεν μπορεί να εξαντλείται στις επιδοτήσεις. Χρειάζονται σταθερά πλαίσια και κίνητρα ώστε οι τοπικές κοινωνίες να αξιοποιήσουν ανθρώπους, προϊόντα και γνώση. Η σύνδεση της παραγωγής με την καινοτομία, την καθετοποίηση, την πιστοποίηση και τις ονομασίες προέλευσης μπορεί να δημιουργήσει προστιθέμενη αξία και ανταγωνιστικότητα.
Γι’ αυτό και το κυβερνητικό «Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης» πρέπει να κριθεί από το κοινωνικό του αποτύπωμα. Το ερώτημα είναι ποιοι συμμετέχουν στην ανάπτυξη και ποιοι αποκλείονται από τα οφέλη της. Η κριτική, επομένως, δεν αφορά μόνο το πρόσωπο του πρωθυπουργού, αλλά τις πολιτικές επιλογές της ΝΔ και το μοντέλο ανάπτυξης που προτείνει.
Η Ελλάδα χρειάζεται διαφορετικό παραγωγικό υπόδειγμα, περιφερειακή ανασυγκρότηση, κοινωνική συνοχή, δημογραφική ανάταξη και καλύτερες δουλειές. Χρειάζεται ένα κράτος που σχεδιάζει, υλοποιεί και λογοδοτεί για όσα ολοκληρώνει.
Το ίδιο ισχύει για τα εισοδήματα. Η ονομαστική αύξηση των μισθών δεν αρκεί όταν οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα. Η πραγματική ευημερία κρίνεται από την αγοραστική δύναμη και την ασφάλεια της εργασίας.
Εδώ βρίσκεται και το ευρύτερο πολιτικό διακύβευμα. Η κοινωνία δεν μπορεί να αρκεστεί σε μια ανάπτυξη που συσσωρεύει τα οφέλη στους λίγους. Ούτε μπορεί η πολιτική αντιπαράθεση να εγκλωβιστεί σε μικροκομματικές περιχαρακώσεις που, άμεσα ή έμμεσα, αφήνουν ανοιχτό τον δρόμο στη συνέχιση της ίδιας κυβερνητικής κατεύθυνσης.
Γι’ αυτό η ΔΕΘ πρέπει να γίνει αφετηρία αναμέτρησης εναλλακτικών προγραμμάτων και όχι μόνο «a la cart” εξαγγελιών. Και εδώ η ευθύνη των προοδευτικών δυνάμεων είναι καθοριστική. Οι πολιτικές ηγεσίες οφείλουν να ανταγωνισθουν για τον ρόλο του καταλύτη στη διαμόρφωση συνεργασιών, χωρίς αποκλεισμούς που ακυρώνουν την προοπτική μιας ευρύτερης προοδευτικής διακυβέρνησης. Γιατί μια πιθανή έλλειψη αυτοδυναμιων μπορεί να οδηγήσει σε εναλλαγή προσώπων με συμμετοχή ή στήριξη της ΝΔ για συνέχιση των άδικων πολιτικών
Ζητούμενο λοιπόν γίνεται ο ανταγωνισμός συμβολής για τη διαμόρφωση ενός αξιόπιστου εναλλακτικού προγράμματος προοδευτικής διακυβέρνησης στις επόμενες εκλογές και όχι η σειρά Κατάταξης στην αντιπολίτευση. Οι δυνάμεις που μπορούν να συμβάλουν σε αυτή την κατεύθυνση οφείλουν να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας και συνεργασίας. Αυτό δεν αποτελεί πολιτική αδυναμία· αποτελεί προϋπόθεση για να υπάρξει πραγματική εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Τελικά, οι πολίτες θα κρίνουν στην κάλπη την ικανότητα των πολιτικών ηγεσιών που μπορούν να συμβάλουν σε πλειοψηφίες που θα μετατρέψουν το όραμα σε πράξη.
Πρώην βουλευτής, πολιτικό στέλεχος