Του Κώστα Βαξεβάνη
Ο πρόεδρος της ΕΛΑΣ ή κοροϊδεύει τους ψηφοφόρους εξαγγέλλοντας μέτρο χωρίς αντίκρισμα ή αγνοεί τι συμβαίνει στη διεθνή οικονομική πραγματικότητα.
Η εµφάνιση των πολιτικών αρχηγών στη ∆ΕΘ, υπό το περιτύλιγµα της ανακοίνωσης της οικονοµικής πολιτικής των κοµµάτων, δεν κάνει κανέναν σοφότερο. Η ∆ΕΘ περισσότερο από ποτέ αποδεικνύεται µια πασαρέλα παροχολογίας µε ζητούµενο την παρουσίαση ενός φιλολαϊκού πολιτικού προφίλ, ικανού µάλιστα να ψηφιστεί. Πρόκειται για την κολοκυθιά του οικονοµισµού, όπου οι πολιτικοί αρχηγοί δείχνουν να στριµώχνουν ο ένας τον άλλο υπό τον προβληµατισµό «και γιατί ο κατώτατος µισθός να είναι 900 ευρώ και όχι 1.000 ευρώ». Τα µεγάλα προβλήµατα της οικονοµίας µένουν εκτός προβληµατισµού ενώ ταυτόχρονα η λογιστική του «ράβε, ξήλωνε» αντικαθιστά την πολιτική. Ενα µέτρο δεν κρίνεται αν είναι δίκαιο ή αναγκαίο µε βάση το κοινωνικό συµφέρον, αλλά µε βάση τα νούµερα τα οποία φυσικά µεταφράζονται κατά το δοκούν.
Ωστόσο, ακόµη και πολλά από αυτά που παρουσιάζονται ως προβληµατισµοί ή γενναία και προοδευτικά µέτρα αποτελούν συµβόλαιο χωρίς αντίκρισµα.
Η ανακοίνωση του προέδρου της ΕΛΑΣ Αλέξη Τσίπρα ότι θα φορολογήσει την οικονοµική ελίτ, από τον τρόπο που το έκανε ήταν έτσι κι αλλιώς µπερδεµένο. Από τη µία επιχείρησε να δείξει αποφασισµένος να πάρει ως αριστερός ηγέτης από τους υπερκατέχοντες, αλλά από την άλλη καλλώπισε τη «ριζοσπαστική» πρόθεσή του εµφανίζοντας το µέτρο ως πατριωτική συνεισφορά της ελίτ. ∆εν είναι µόνο αντίφαση, είναι και ειρωνεία. Οι πλούσιοι επιτελούν πατριωτική προσφορά, ενώ ο κάθε φορολογούµενος που πληρώνει φόρο δεν επιτελεί.
Ωστόσο δεν είναι αυτό το θέµα. Ο Αλέξης Τσίπρας ή κοροϊδεύει τους ψηφοφόρους εξαγγέλλοντας µέτρο χωρίς αντίκρισµα ή αγνοεί τι συµβαίνει στη διεθνή οικονοµική πραγµατικότητα.
Buy – Borrow – Die
Το µέτρο Τσίπρα προβλέπει φορολόγηση του 1% των πιο πλούσιων Ελλήνων µε 1% φόρο. Η φορολόγηση (θα απαλλάσσει από άλλες φορολογήσεις εν τω µεταξύ) θα γίνεται σύµφωνα µε τις διαβεβαιώσεις επί της καθαρής περιουσίας. Ο όρος από µόνος του είναι προβληµατικός ως προς το τι σηµαίνει, αλλά ούτε αυτό είναι το θέµα.
Το πρόβληµα σήµερα µε τη φορολόγηση σε όλο τον κόσµο δεν είναι ο συντελεστής φόρου, αλλά τι θεωρούµε φορολογητέο εισόδηµα. Πόσο µάλλον «καθαρή περιουσία». Οι υπερπλούσιοι σε όλο τον κόσµο πρακτικά δεν φορολογούνται, ακολουθώντας την αµερικανική πρακτική buy – borrow – die. Πρόκειται για προνοµιακό κόλπο φοροαποφυγής για όλους όσοι έχουν πολύ µεγάλα εισοδήµατα.
Ας υποθέσουµε ότι ένας εκατοµµυριούχος µε κεφάλαιο 10 εκατοµµύρια ευρώ σε µετοχές εταιρείας έπειτα από χρόνια έχει µια περιουσία 100 εκατοµµυρίων ευρώ από αυτές τις µετοχές. Εχει κέρδος δηλαδή 90 εκατοµµύρια. Αν πουλήσει αυτές τις µετοχές, τότε θα έχει ένα υπαρκτό εισόδηµα βάσει του οποίου θα φορολογηθεί. Αν δεν πουλήσει η περιουσία του δεν µπορεί να φορολογηθεί (δεν έχει πραγµατοποιήσει capital gain).
Ο εργαζόµενος που δουλεύει στην εταιρεία αυτού του επιχειρηµατία µε την είσπραξη του µισθού του φορολογείται. ∆εν κάνει όµως κι αυτός το ίδιο. Πηγαίνει σε µία τράπεζα και βάζει ως εγγύηση (collateral) τις µετοχές του. Ζητάει δάνειο, για παράδειγµα, 1 εκατοµµυρίου ευρώ µε το οποίο φροντίζει να ζει πλουσιοπάροχα. Το 1 εκατ. ευρώ που παίρνει από την τράπεζα δεν θεωρείται εισόδηµα για να φορολογηθεί.
Πληρώνει µόνο τόκο στην τράπεζα και το κόστος είναι πολύ µικρότερο από τον φόρο που θα πλήρωνε (µπορεί µάλιστα και να διαπραγµατευτεί το επιτόκιο λόγω της περιουσίας του). Ετσι ζει µε δανεισµό, ενώ διατηρεί την περιουσία του, την οποία µάλιστα επανεπενδύει για να την αυξήσει.
Στις ΗΠΑ, όταν ένας επιχειρηµατίας πεθάνει, οι κληρονόµοι του µπορούν υπό τον κανόνα του «step-up in basis» να µη φορολογηθούν για την υπεραξία που είχε συσσωρευτεί όσο εκείνος ζούσε. Αν, για παράδειγµα, µετοχές που είχαν αποκτηθεί µε 10 εκατοµµύρια αξίζουν κατά τον θάνατό του 100 εκατοµµύρια, η νέα φορολογική βάση των κληρονόµων γίνεται κατά κανόνα τα 100 εκατοµµύρια. Αν τις πουλήσουν αµέσως στην ίδια τιµή, το φορολογητέο κεφαλαιακό κέρδος είναι µηδενικό. Ετσι τα 90 εκατοµµύρια υπεραξίας που δηµιουργήθηκαν στη διάρκεια της ζωής του αρχικού ιδιοκτήτη δεν φορολογούνται ως κεφαλαιακό κέρδος. Ο επιχειρηµατίας µπορεί επίσης να έχει εισόδηµα από µερίσµατα που του αποδίδουν οι µετοχές του. Στην Ελλάδα τα µερίσµατα φορολογούνται σήµερα µε συντελεστή µόλις 5% σε επίπεδο φυσικού προσώπου, έναν από τους χαµηλότερους συντελεστές στην Ευρώπη, όπου σε πολλές µεγάλες οικονοµίες η αντίστοιχη φορολογία είναι πολλαπλάσια.
Η απόκρυψη του χρήµατος
∆εν είναι µόνο ο ορισµός του φορολογητέου εισοδήµατος που δηµιουργεί νοµότυπη αποφυγή φόρου. Οι υπερπλούσιοι κρύβουν το χρήµα και τη διαδροµή του µέσα από offshore εταιρείες, εταιρείες holding, trusts, foundation και εταιρικές δοµές κρύβοντας και τον κάτοχο.
Συνεπώς η απειλή φορολόγησης της ελίτ από τον Αλέξη Τσίπρα είναι επιταγή χωρίς αντίκρισµα και επικοινωνιακό πυροτέχνηµα για να φωτιστεί δήθεν η αριστερή και προοδευτική πρόθεση. Οι προοδευτικές δηλώσεις στη ∆ΕΘ για ένα τέτοιο θέµα θα έθεταν προβληµατισµούς για τα µέτρα πιστοποίησης και ελέγχου του µεγάλου πλούτου. Αλλιώς φορολογείς τους υπερκατέχοντες που εµφανίζονται να µην έχουν. Ο Ζάκερµπεργκ, για παράδειγµα, έχει µόλις ένα ευρώ εισόδηµα τον µήνα από τις επιχειρήσεις του, ενώ η περιουσία του αγγίζει τα 200 δισεκατοµµύρια δολάρια. Ούτε σεντ από αυτά δεν θεωρείται εισόδηµα. Θα ήταν πολύ ενδιαφέρον να µας έλεγε ο Αλέξης Τσίπρας πώς θα τον φορολογήσει µε το µέτρο που έχει εξαγγείλει.
ΑΠΟ ΤΟ DOCUMENTO
