Με δύο προεδρικά διατάγματα που δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία προχώρησε στην ανακήρυξη δύο «εθνικών θαλάσσιων πάρκων», ένα στο Βόρειο Αιγαίο και ένα στην Ανατολική Μεσόγειο.
To πρώτο πάρκο εκτείνεται σε θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, κοντά στις τουρκικές ακτές της Ραιδεστού και του Τσανάκκαλε, ενώ το δεύτερο χωροθετείται μεταξύ Φέτιγιε, στην επαρχία Μούγλα, και Κας, στην επαρχία Αττάλειας, και καταλαμβάνει την περιοχή ανατολικά της Ρόδου μέχρι και το Καστελλόριζο.
Με το θαλάσσιο πάρκο στο Βόρειο Αιγαίο, η Τουρκία χωροθετεί προστατευόμενη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης, ακολουθώντας τη θέση της για τη χάραξη μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών Ελλάδας και Τουρκίας.
Σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση που περιγράφεται στα στοιχεία, η συγκεκριμένη περιοχή βρίσκεται σε διεθνή ύδατα τα οποία ανήκουν στη μη οριοθετημένη ελληνική υφαλοκρηπίδα, ενώ εισέρχεται και εντός του δυνητικού ορίου των χωρικών υδάτων των 12 ναυτικών μιλίων των ελληνικών νησιών.
Η χωροθέτηση του πάρκου συνδέεται, με την πάγια τουρκική θέση για την ελληνική υφαλοκρηπίδα, η οποία είχε εκφραστεί ήδη από τη δεκαετία του 1970, μεταξύ άλλων μέσω της χορήγησης αδειών για έρευνες στην τουρκική κρατική εταιρεία πετρελαίου ΤΡΑΟ.
Το δεύτερο πάρκο εκτείνεται μεταξύ Φέτιγιε και Κας, στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Η χωροθέτηση καλύπτει την περιοχή ανατολικά της Ρόδου μέχρι και το Καστελλόριζο και, σύμφωνα με την ελληνική ανάγνωση των τουρκικών χαρτών, απομονώνει και περιορίζει το Καστελλόριζο στη ζώνη των υφιστάμενων χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων.
Όπως αναφέρεται στα στοιχεία, η Τουρκία κήρυξε το θαλάσσιο πάρκο πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης, δηλαδή πέραν των 6 ναυτικών μιλίων.
Η συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή θεωρείται από την ελληνική πλευρά τμήμα της μη οριοθετημένης ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ενώ η τουρκική χωροθέτηση εκτιμάται ότι αποτελεί προσπάθεια δημιουργίας τετελεσμένων μέσω μιας διαδικασίας που αφορά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Στους χάρτες που συνοδεύουν τα τουρκικά προεδρικά διατάγματα, η Τουρκία αποτυπώνει τις θέσεις της για τη «Γαλάζια Πατρίδα», ενώ εμφανίζει το Καστελλόριζο και τα άλλα ελληνικά νησιά χωρίς συνοριακή γραμμή πέραν των 6 ναυτικών μιλίων.
Η Ελλάδα είχε θεσπίσει στις 21 Ιουλίου 2025 δύο θαλάσσια πάρκα, στο Ιόνιο και το Νότιο Αιγαίο. Όπως αναφέρεται στα στοιχεία, τα ελληνικά πάρκα εκτείνονται εντός των χωρικών υδάτων των νησιών και των νησίδων που καλύπτουν.
Παράλληλα, ο ελληνικός Θαλάσσιος Χωροταξικός Σχεδιασμός περιλαμβάνει και τη μη οριοθετημένη ΑΟΖ, με τα εξωτερικά όρια, όπου δεν υπάρχει συμφωνία, να βασίζονται στον νόμο 4001/2011.
Τα δύο τουρκικά πάρκα επικαλύπτουν τον ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, όπως είχε παρουσιαστεί το 2025, ενώ επίκειται η επίσημη κατάθεσή του στην αρμόδια διεύθυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Τουρκία υιοθετεί με την κίνηση αυτή τη θέση ότι τα ελληνικά νησιά δεν έχουν άλλα θαλάσσια δικαιώματα πέραν των χωρικών υδάτων των 6 ναυτικών μιλίων και επιμένει στη χάραξη μέσης γραμμής μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών.
«Παράνομα τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα»
Το ΥΠΕΞ χαρακτηρίζει παράνομη την εγκαθίδρυση των συγκεκριμένων πάρκων στον βαθμό που καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα και ελληνική υφαλοκρηπίδα, διαμηνύοντας στην Άγκυρα ότι η κίνησή της «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» και δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα.
Το Υπουργείο Εξωτερικών στηρίζει την αντίδρασή του στο Δίκαιο της Θάλασσας, υπογραμμίζοντας ότι ένα κράτος δεν μπορεί να θεσπίζει μονομερώς θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές σε περιοχές εκτός της εθνικής δικαιοδοσίας του.
«Στο μέτρο που τα εν λόγω πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη, καθώς κανένα Κράτος δεν έχει δικαίωμα, σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, να προβαίνει μονομερώς στην εγκαθίδρυση θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών σε περιοχές εκτός εθνικής δικαιοδοσίας», τονίζει το ΥΠΕΞ.
Η ελληνική πλευρά προσθέτει ότι τα πάρκα είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με την Αθήνα, η τουρκική κίνηση «δεν παράγει κανένα απολύτως έννομο αποτέλεσμα» ούτε ως προς τα διεθνή ύδατα ούτε ως προς τα ελληνικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα.
Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών σημειώνει ότι ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα ή να μεταβάλουν μονομερώς το καθεστώς των θαλάσσιων ζωνών στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο. Παράλληλα, όπως υπογραμμίζει, «δεν συμβάλλουν στην εμπέδωση κλίματος καλής γειτονίας και υπονομεύουν σοβαρά τις προσπάθειες διατήρησης σχέσεων αμοιβαίας κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών».
Η Αθήνα καταλήγει ξεκαθαρίζοντας ότι θα συνεχίσει να ενεργεί «με συνέπεια και αποφασιστικότητα» για την προστασία των κυριαρχικών δικαιωμάτων της, των ελευθεριών της ανοικτής θάλασσας και του θαλάσσιου περιβάλλοντος σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο.
Aνακοίνωση από την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη
«Η δημοσίευση από την Τουρκία των δύο Προεδρικών Διαταγμάτων για την δημιουργία θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, εντός τμημάτων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, αποτελεί απαράδεκτη και προκλητική ενέργεια η οποία παραβιάζει το Δίκαιο της Θάλασσας» υπογραμμίζει σε ανακοίνωσή του ο τομέας Εξωτερικής πολιτικής της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).
«Η ελληνική κυβέρνηση οφείλει να αντιδράσει άμεσα καταγγέλλοντας τον τούρκικο αναθεωρητισμό, και να υπογραμμίσει στην Τουρκία τις σοβαρές επιπτώσεις που έχουν τέτοιες παραβατικές ενέργειες τόσο σε επίπεδο διμερών σχέσεων όσο και στις ευρωτουρκικές σχέσεις, αξιοποιώντας και τη δυνατότητα επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων», σημειώνει.
Επισημαίνει επίσης πως «η πρόσφατη αύξηση των εντάσεων από την Τουρκία, αποτελεί την πλέον έμπρακτη απόδειξη της αποτυχίας της εξωτερικής πολιτικής Μητσοτάκη, ο οποίος αντί να δεσμεύσει την τουρκική κυβέρνηση σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, της έδωσε την ευκαιρία να επικαλείται τα “ήρεμα νερά” όποτε την συμφέρει και να επιστρέφει στις προκλήσεις αφού εξασφαλίσει αυτά που επιδιώκει (αμερικανικοί & ευρωπαϊκοί εξοπλισμοί, αναβάθμιση στο ΝΑΤΟ, Συμφωνία της Μέκκας κτλ.)».
«Χρειαζόμαστε άμεση αλλαγή πλεύσης στα ελληνοτουρκικά. Με αξιοποίηση των συμμαχιών μας, των ευρωτουρκικών σχέσεων και της δυνατότητας επιβολής ευρωπαϊκών κυρώσεων, προκειμένου η Τουρκία να τερματίσει την παραβατική της συμπεριφορά και να δεσμευθεί σε διάλογο στη βάση του διεθνούς δικαίου, με επανεκκίνηση των διερευνητικών επαφών – τις οποίες λανθασμένα διέκοψε η κυβέρνηση», καταλήγει η ανακοίνωση.
Ρένα Δούρου: ‘H κυβέρνηση δεν προστατεύει τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας
«Τελειωμό δεν έχουν οι τουρκικές προκλήσεις στο πλαίσιο της συστηματικής προώθησης του παράνομου, αναθεωρητικού δόγματος της “Γαλάζιας Πατρίδας” που αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας», σχολιάζει σε δήλωσή της η πρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Ρένα Δούρου.
«Τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα της τουρκικής επιθετικότητας σε βάρος της Ελλάδας, την ώρα που συνεχίζονται από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη οι παραβιάσεις του εναέριου χώρου της Ελλάδας και οι παραβάσεις του FIR Αθηνών, η Τουρκία με αποφάσεις Ερντογάν προχώρησε στην ανακήρυξη δύο νέων θαλάσσιων πάρκων σε Νοτιοανατολικό και Βόρειο Αιγαίο, με το πρώτο να αποκλείει ολόκληρη τη θαλάσσια περιοχή γύρω από το Καστελόριζο και το δεύτερο να εκτείνεται μεταξύ Σαμοθράκης και Λήμνου», σημειώνει.
«Απέναντι στην κλιμακούμενη τουρκική προκλητικότητα που δυναμιτίζει τον διάλογο και τη συνεργασία στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, η απάντηση του Ελληνικού ΥΠΕΞ επιβεβαιώνει την επικινδυνότητα της σημερινής εξωτερικής πολιτικής και τη βασιμότητα των ανησυχιών που προκύπτουν από την απουσία, εδώ και επτά χρόνια, συνεκτικής εθνικής στρατηγικής έναντι της Τουρκίας και της στρατηγικής της “Γαλάζιας Πατρίδας” που αναμένεται τον Οκτώβριο να καταστεί νόμος του τουρκικού κράτους», τονίζει η ίδια, κάνοντας λόγο για «απουσία εθνικής στρατηγικής της Ελληνικής κυβέρνησης, που εξακολουθεί να επαναπαύεται στα δήθεν ήρεμα νερά του Αιγαίου» και για «ανακοινώσεις – ευχολόγια όπως η “απάντηση” που έσπευσε να εκδώσει το Υπουργείο και οι οποίες δεν προστατεύουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της πατρίδας μας».
«Πώς άραγε εννοεί η κυβέρνηση την προστασία τους, όταν στην πράξη πχ απεμπολεί κυριαρχικό δικαίωμα της Ελλάδας, επιτρέποντας στην Τουρκία την προκλητική και παράνομη αποτροπή της πόντισης του καλωδίου ηλεκτρικής σύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου στην Κάσο;».