Του Μελέτη Ρεντούμη
Ο αιφνίδιος και άδικος θάνατος του γνωστού καλλιτέχνη Γιώργου Μαζωνάκη δεν άφησε πίσω του μόνο τη σιωπή μιας φωνής που συνόδευσε γενιές, αλλά έθεσε και ένα οδυνηρό ερώτημα, για το πόσο ασφαλής είναι ο πολίτης όταν περνά την πόρτα ενός ιατρείου που υπόσχεται ευεξία, αποτοξίνωση ή αντιγήρανση, αλλά στην πράξη χρησιμοποιεί ιατρικό εξοπλισμό και εφαρμόζει σύνθετες θεραπευτικές μεθόδους.
Η απάντηση οφείλει να ξεκινά από τον σεβασμό στα γεγονότα, καθώς η εισαγγελική και ιατροδικαστική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη, ενώ η νεκροψία δεν κατέδειξε ακόμη σαφή αιτία θανάτου. Επομένως, δεν έχει ακόμη αποδειχθεί εάν και με ποιον τρόπο η ιατρική πράξη συνδέεται αιτιωδώς με την απώλεια. Η τεκμηρίωση προηγείται της καταδίκης, όπως ακριβώς η ασφάλεια πρέπει να προηγείται κάθε θεραπείας.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, ο τραγουδιστής φέρεται να υποβλήθηκε σε πλασμαφαίρεση. Πρόκειται για εξωσωματική διαδικασία κατά την οποία το αίμα περνά από ειδικό μηχάνημα, αφαιρείται το πλάσμα και τα κυτταρικά στοιχεία επιστρέφουν στον οργανισμό.
Αυτό δεν αποτελεί σε καμία περίπτωση μία πράξη ευεξίας, καθώς χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες σοβαρές αιματολογικές, νευρολογικές και αυτοάνοσες παθήσεις και μπορεί να προκαλέσει υπόταση, διαταραχές ηλεκτρολυτών, αλλεργικές αντιδράσεις ή επιπλοκές της αγγειακής πρόσβασης.
Γι’ αυτό απαιτεί σαφής ένδειξη, εξειδικευμένη ομάδα, συνεχής παρακολούθηση και νοσοκομειακό περιβάλλον για οποιαδήποτε ιατρική πράξη όπως η πλασμαφαίρεση.
Εδώ βρίσκεται η ουσία της δημόσιας συζήτησης. Κατά τον Ιατρικό Σύλλογο Αθηνών, ο συγκεκριμένος χώρος διέθετε άδεια παθολογικού ιατρείου, η οποία δεν επέτρεπε πλασμαφαίρεση, ενώ σε επανέλεγχο του 2025 δεν είχε εντοπιστεί το σχετικό μηχάνημα, παρά ταύτα δεν προχώρησε καμία ενέργεια πραγματικού ελέγχου του κέντρου ως προς το εύρος των ιατρικών πράξεων που διενεργούνται.
Εκτός αυτού, το ισχύον πλαίσιο συνδέει τη νόμιμη λειτουργία με συγκεκριμένο χώρο, ειδικότητα, εξοπλισμό και πιστοποιητικά καταλληλότητας. Παράλληλα, οι ιατρικοί σύλλογοι χορηγούν τις σχετικές βεβαιώσεις, τηρούν μητρώα, παρακολουθούν την ποιότητα της περίθαλψης και μπορούν να ανακαλέσουν την άδεια όταν διαπιστώνεται παράβαση, όπως προβλέπει ο Νόμος 4512/2018.
Σε κάθε περίπτωση, η ονομασία ενός χώρου ως κέντρο ευεξίας, δεν μπορεί να λειτουργεί ως αόρατος μανδύας, καθώς μπορεί νόμιμα να παρέχει μη ιατρικές υπηρεσίες χαλάρωσης.
Από τη στιγμή όμως που πραγματοποιεί διάγνωση, θεραπεία, επεμβατική πράξη ή χρήση εξειδικευμένου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού, πρέπει να υπάγεται χωρίς γκρίζες ζώνες στους κανόνες της ιατρικής φροντίδας.
Με λίγα λόγια, απαιτείται κατάλληλη άδεια, γιατροί της αναγκαίας ειδικότητας, εκπαιδευμένο προσωπικό, ενημερωμένη συναίνεση, πρωτόκολλα επιλογής ασθενών και πραγματική δυνατότητα άμεσης αντιμετώπισης επιπλοκών.
Δεν χρειάζεται βέβαια να δαιμονοποιηθεί η προληπτική ιατρική, ούτε κάθε καινοτόμος εγκεκριμένη θεραπεία. Χρειάζεται, όμως, να σταματήσει η εμπορική μεταμφίεση σύνθετων πράξεων σε ακίνδυνες εμπειρίες αναζωογόνησης, ιδίως όταν οι υποσχέσεις ξεπερνούν τα επιστημονικά δεδομένα.
Με βάση τα παραπάνω, από εδώ και πέρα απαιτείται ενιαίο ψηφιακό μητρώο, προσβάσιμο στους πολίτες, όπου θα εμφανίζονται η άδεια κάθε δομής, οι επιτρεπόμενες πράξεις, οι υπεύθυνοι γιατροί και ο δηλωμένος εξοπλισμός. Κάθε νέο μηχάνημα πρέπει να δηλώνεται και να ελέγχεται πριν τεθεί σε λειτουργία. Επίσης χρειάζονται αιφνιδιαστικοί έλεγχοι βάσει κινδύνου, υποχρεωτική αναφορά σοβαρών συμβάντων, έλεγχος της διαφήμισης και άμεση αναστολή λειτουργίας όταν παραβιάζονται κρίσιμοι όροι ασφαλείας.
Συμπερασματικά, ο εκάστοτε ιατρικός σύλλογος έχει κομβική ευθύνη για τον συντονισμό και τους ελέγχους στον συγκεκριμένο κλάδο, αλλά αυτό από μόνο του δεν επαρκεί. Το Υπουργείο Υγείας, οι Περιφέρειες και οι λοιπές αρμόδιες αρχές, οφείλουν να λειτουργούν ως μία αδιάσπαστη αλυσίδα εποπτείας, προς όφελος του πολίτη με ενημέρωση και διαφάνεια.
Εν κατακλείδι, η μνήμη ενός ανθρώπου δεν τιμάται με εκ των υστέρων συμπεράσματα και κατηγορίες, παρά μόνο όταν η οδύνη για την απώλεια, μετατρέπεται σε εφαρμοστικούς κανόνες, που δεν θα επιτρέψουν να χαθεί ξανά καμία ανθρώπινη ζωή, μέσα στην γκρίζα ζώνη των ελλείψεων και της γραφειοκρατίας.
Ο Μελέτης Ρεντούμης είναι οικονομολόγος τραπεζικός
