Tου Ραφαήλ Μεν. Μαϊόπουλου
Α. Πριν από 11 χρόνια τι συνέβη με το Δημοψήφισμα;
1. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ δέχτηκε στις 26.6.2015 την εισήγηση του Αλέξη Τσίπρα για την διεξαγωγή δημοψηφίσματος στις 5 Ιουλίου 2015 με το εξής ερώτημα:
«Πρέπει να γίνει αποδεκτό το Σχέδιο Συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στο Eurogroup της 25.06.2015 και αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία συγκροτούν την Ενιαία Πρότασή τους;
Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται ‘Reforms for the completion of the Current Program and Beyond’ (‘Μεταρρυθμίσεις για την ολοκλήρωση του Τρέχοντος Προγράμματος και Πέραν αυτού’) και το δεύτερο ‘Preliminary DebtSustainability Analysis’ (‘Προκαταρκτική Ανάλυση Βιωσιμότητας Χρέους’)».
2. Το Συμβούλιο της Ευρώπης ανακοίνωσε ότι το δημοψήφισμα αυτό δεν τηρούσε καν τις διεθνείς προδιαγραφές.
3. Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος, κατά τη συζήτηση στη Βουλή στις 27.6.2015 της Ένστασης που είχε κατατεθεί από το ΠΑΣΟΚ, επισήμανε τα εξής:
«Η πρόταση του Υπουργικού Συμβουλίου συνιστά θεσμική εκτροπή και πάσχει από πρόδηλες και πολλαπλές αντισυνταγματικότητες.
Η διάταξη του άρθρου 44 παρ. 2 εδάφ. α του Συντάγματος απαγορεύει ρητά τη διεξαγωγή νομοθετικού δημοψηφίσματος για δημοσιονομικά θέματα.
Το περιεχόμενο όμως της πρότασης του Υπουργικού Συμβουλίου είναι καθ’ ολοκληρία ευθέως και απολύτως δημοσιονομικό.
Έχετε ακούσει πουθενά στην Ευρώπη, στον δυτικό κόσμο, δημοψήφισμα εντός πέντε ημερών προεκλογικής περιόδου; Αυτό είναι υφαρπαγή και αλλοίωση της λαϊκής βούλησης.
Αυτό είναι καταστρατήγηση του Συντάγματος και απόπειρα υφαρπαγής της λαϊκής βούλησης δηλαδή είναι έναρξη πραξικοπήματος.
Ο κύριος πρόεδρος της δημοκρατίας που είναι εγγυητής του Συντάγματος οφείλει και αυτός να ελέγξει την συνταγματικότητα της πρότασης και της διαδικασίας».
4. Οι Γερούν Ντάϋσελμπλουμ, Ντεκλάν Κοστέλο, Πίτερ Σόοφ, Ευάγγελος Βενιζέλος είχαν πει*:
– Ο πρόεδρος του Eurogroup Γερούν Ντάϋσελμπλουμ, στη Σύνοδο κορυφής: «Θυμάμαι την κυρία Γκριμπάουσκάτε, την πρόεδρο της Λιθουανίας, να ρωτάει τον Τσίπρα αν είναι από άλλον πλανήτη και ποιον νομίζει πως κοροϊδεύει. Του είπε ότι λέει ψέμματα σε όλους, όχι μόνο σε μας αλλά και στον ίδιο τον λαό του».
– Ο επικεφαλής του ελληνικού προγράμματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ντεκλάν Κοστέλο, στο Eurogroup: «Αυτό που έλεγαν οι υπουργοί ήταν πώς κάποιος μπορεί να υποστηρίζει έντονα το ‘ΟΧΙ’ και κυριολεκτικά 24 ώρες αργότερα να γυρνάει και να λέει το αντίθετο. Οι υπουργοί δεν καταλάβαιναν πώς κάποιος μπορεί να το κάνει αυτό».
– Ο γερμανός πρέσβης Πίτερ Σόοφ, για το μήνυμα του Αλέξη Τσίπρα προς το Βερολίνο τον Νοέμβριο 2014: «Πήγα το βράδυ μετά τη δύση του ηλίου διακριτικά στην Κουμουνδούρου. Συναντήθηκα με τον Αλέξη Τσίπρα κατ’ ιδία, μόνο οι δυό μας. Και διήρκεσε μιάμιση ώρα, νομίζω. Θυμάμαι αυτό που αποκόμισα από τη συνάντηση ήταν η πρόθεσή του, ότι εξέφρασε την επιθυμία του να πω στο Βερολίνο πως δεν υπάρχει τίποτα να φοβηθούν από τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ και ότι το κόμμα και η πιθανή κυβέρνηση υπό την ηγεσία του θα συνεργάζονταν. Και αυτό ήταν το μήνυμα που έστειλα στο Βερολίνο».
– Ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Ευάγγελος Βενιζέλος: «Αυτοί που θα υπογράψουν τη Σύμβαση θα πούνε συγνώμη στον ελληνικό λαό για την παραπλάνηση, τις λοιδορίες και τους εμπτυσμούς και κυρίως γιατί δηλητηρίασαν τη συνείδηση και το μυαλό του ελληνικού λαού;».
5. Οι έλληνες πολίτες κλήθηκαν στο Δημοψήφισμα να ψηφίσουν υπέρ ή κατά ενός «Σχεδίου Συμφωνίας»:
– Χωρίς να γνωρίζουν το περιεχόμενό του (αφού τα δύο έγγραφα που συγκροτούσαν το «Σχέδιο Συμφωνίας» δεν είχαν δημοσιοποιηθεί).
– Με τον χρόνο για διαβούλευση και υποστήριξη του ΝΑΙ και του ΟΧΙ να είναι ελάχιστος.
– Με την επιλογή «ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ ΟΧΙ» να προηγείται στο ψηφοδέλτιο της επιλογής «ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ ΝΑΙ».
– Με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας να μην απαντά καν στο κάλεσμα του διαπρεπούς συνταγματολόγου Ευάγγελου Βενιζέλου να ελέγξει, «ως εγγυητής του Συντάγματος, την συνταγματικότητα της πρότασης και της διαδικασίας».
Β. Ο Αλέξης Τσίπρας στην Συνεδρίαση Τομεαρχών της ΕΛΑΣ (26.6.2026) και στην 3η Διενθή Διάσκεψη ΙΝΑΤ (17.6.2026).
Απέφυγε να αναφερθεί στο δημοψήφισμα του 2015.
Ο λόγος του περιλάμβανε μόνο κοινοτοπίες, αντιφάσεις, αμφισημείες, χωρίς τίποτα το συγκεκριμένο. Αναφερόμενος στην ΕΛΑΣ, μιλούσε άλλοτε για «προοδευτική παράταξη» και άλλοτε για «αριστερά».
Για παράδειγμα:
– Οι αξίες μας είναι η κοινωνική δικαιοσύνη, είναι η ισότητα, είναι η ειρήνη.
– Θέλουμε και θα κάνουμε να μπορέσει η Συμπαράταξη να κάνει πράξη την πολιτική αλλαγή και την αλλαγή πολιτικής. Με τις πολιτικές, τις θέσεις, την πολιτική της επάρκεια, την ιστορικότητα, την αγωνιστικότητα, τον συνδυασμό φρεσκάδας και εμπειρίας.
– Θέλουμε να δώσουμε ως πολιτικός χώρος, αλλά και ως πρόσωπα, ένα άλλο παράδειγμα πολιτικής συμμετοχής και δράσης. Μια νέα ηθική της πολιτικής.
– Ο συνδυασμός της εμπειρίας, της κυβερνητικής εμπειρίας, με την ανιδιοτέλεια, με την εθελοντική δουλειά, την προσπάθεια να δημιουργήσουμε κάτι καινούργιο.
– Είμαι σίγουρος, ότι με τις πολιτικές θέσεις, τη φρεσκάδα, την αποφασιστικότητα, αλλά και την αξιοποίηση της πλούσιας εμπειρίας του πολιτικού μας χώρου, θα τα καταφέρουμε.
– Το καινούριο που κομίζουμε είναι η ελπίδα και η αισιοδοξία ξανά.
– Αυτό που θέλουμε να φέρουμε είναι ξανά στο προσκήνιο μια ισχυρή Προοδευτική παράταξη. Την επανίδρυση της θέλουμε. Και την δυνατότητα η Αριστερά να γίνει κυβερνώσα.
– Εμείς δεν είμαστε στην πολιτική ως επαγγελματίες της πολιτικής. Αλλά ως αυτοί οι οποίοι θέλουμε να αλλάξουμε τον κόσμο (Σχόλιο του γράφοντος το παρόν: Στόχος ευρύτερος από αυτόν του 2015 «Θα αλλάξουμε την Ευρώπη»).
* Από το εξαίρετο ντοκιμαντέρ «Στο χιλιοστό» της Ελένης Βαρβιτσιώτη και της Βικτωρίας Δενδρινού στον ΣΚΑΙ.
Πρώην Γενικού διευθυντή Οικονομικού ΔΕΗ