Του Θεόδωρου Καρυώτη
Ο καθηγητής Θεόδωρος Καρυώτης γράφει με αφορμή μια ομιλία του για την οικονομία
Έχω στα χέρια μου το κείμενο μιας ομιλίας του Ανδρέα, στα αγγλικά, με τίτλο «What Does Socialism Mean Today?» αλλά δυστυχώς δεν έχω την ημερομηνία και το μέρος της παρουσίασης.
Αξίζει τον κόπο να δείτε την ανάλυση του μεγαλύτερου Έλληνα οικονομολόγου, από την εποχή του Αριστοτέλη:
Το ίδιο το γεγονός ότι έχω επιλέξει ως θέμα του παρόντος εγγράφου “τι σημαίνει σήμερα ο σοσιαλισμός;”, αντικατοπτρίζει την πεποίθησή μου – μια πεποίθηση που μοιράζεται ευρέως από πολλούς, αν όχι από όλους τους σοσιαλιστές – ότι είμαστε για άλλη μια φορά σε αναζήτηση την ταυτότητά μας. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη.
Η ξαφνική και πλήρη κατάρρευση αυτού που έχει αποκαλυφθεί ως “πραγματικά υπαρκτός σοσιαλισμός”, θέτει τέρμα σε όλες τις αυταπάτες σχετικά με τη βιωσιμότητα αυτού του τύπου συστήματος. Αλλά έθεσε επίσης τέλος στην απροσδόκητη ελπίδα ότι η κατάρρευση του συστήματος θα μπορούσε βαθμιαία και μέσω της μεταρρύθμισης να επιφέρει έναν κοινωνικό σχηματισμό που θα μπορούσε να ονομαστεί “σοσιαλιστής”. Νομίζω ότι η αλήθεια είναι η αλήθεια ότι το σοβιετικό πρότυπο είναι νεκρό και ότι στις περισσότερες περιπτώσεις η σημερινή πολιτική ηγεσία των εν λόγω χωρών επέλεξε να ταξιδέψει στον δρόμο που οδηγεί στον καπιταλισμό.
Και παρακάτω, ο μεγαλύτερος οικονομολόγος της πατρίδας μας ασχολείται με ένα σημαντικό θέμα στην σκέψη του, αυτό της κατανομής του εισοδήματος και του πλούτου.
Οι οικονομολόγοι αναγνωρίζουν αυτές τις αποτυχίες του καπιταλισμού μιλώντας για την αποτυχία της αγοράς. Τα κριτήρια που χρησιμοποιούνται για την εκτίμηση της απόδοσης της αγοράς είναι δύο: Αποτελεσματικότητα και Ίδια Κεφάλαια στην κατανομή του εισοδήματος. Η αποδοτικότητα σημαίνει ότι η επίτευξη οποιουδήποτε στόχου πρέπει να γίνεται με το ελάχιστο κόστος. Η ισότητα πρέπει να κρίνεται με βάση τις αξίες μιας δεδομένης κοινωνίας. Μπορεί επίσης να υποστηριχθεί ως στόχος που πρέπει να επιδιώξει ένα πολιτικό κόμμα, μια κυβέρνηση και ούτω καθεξής. Αναγνωρίζεται επίσης ότι εάν η αγορά μπορούσε να εκτελεστεί χωρίς παρέμβαση, η κατανομή του εισοδήματος θα κατέστη δραματικά άδικη σχεδόν από οποιαδήποτε πρότυπα. Για τους σοσιαλιστές μια δίκαιη κατανομή του εισοδήματος αποτελεί σημαντική δέσμευση.
Και υπάρχουν, ακόμα και σήμερα, συμπατριώτες μου που λένε ότι ο Ανδρέας δεν ήταν οικονομολόγος!
Τα βιβλία του Ανδρέου Παπανδρέου στην Οικονομική Επιστήμη
Competition and Its Regulation (with J. T. Wheeler), New York: Prentice Hall, 1954.
A Test of a Stochastic Theory of Choice, University of California, Publications in Economics, Vol. 16, No. 1, University of California, 1957.
Economics as a Science, Chicago: J.B. Lippincott, 1958.
A Strategy for Greek Economic Development, Athens: Center for Economic Research (KEPE), 1962.
Planning, Resource Allocation for Economic Development, Athens: Center for Economic Research (KEPE), 1962.
Fundamentals of Model Construction in Macroeconomics, Athens: Center for Economic Research (KEPE), 1962.
Introduction to Macroeconomic Models, Athens: Center for Economic Research (KEPE), 1965.
Economic Development, Balance of Payments and Industrialization Policy, ……………
A New Economic Policy for Greece, …………
The Political Element in Economic Development, Stockholm: Almqvist & Wicksell, 1972.
Paternalistic Capitalism, Minnesota: University of Minnesota Press, 1972.
Economic Development-Rhetoric and Reality, Vancouver: The University of British Columbia, 1973.
Project Selection for National Plans, Volume 1: National Planning and Socioeconomic Priorities (with U. Zohar), New York: Praeger Publishers, 1974.
The Impact Approach in Project Selection, Volume 2: National Planning and Socioeconomic Priorities (with U. Zohar), New York: Praeger Publishers, 1974.
ΑΠΟ ΤΟ HELLAS JOURNAL
