Σάββατο 17 Νοεμβρίου 2018 Βρείτε μας στο FacebookΒρείτε μας στο GooglePlus

Deep fake news: Σε λίγο οι πολίτες δεν θα πιστεύουν τίποτα και κανέναν

Συνέντευξη του Στ. Κούλογλου

Με αφορμή την ιστορικής σημασίας απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να εγκρίνει (πνευματικό) δικαίωμα στους εκδότες και δημοσιογράφους, αλλά και στους καλλιτέχνες για την αναπαραγωγή των έργων τους από πλατφόρμες – κολοσσούς του Internet, ο ευρωβουλευτής της Αριστεράς Στέλιος Κούλογλου μιλάει στην «Αυγή» και στην Αγγέλα Νταρζάνου για τη σημασία της επιβίωσης των επιχειρήσεων Τύπου και της ερευνητικής δημοσιογραφίας. Δημοσιογράφος ο ίδιος παλιότερα, κρούει τον κώδωνα για τη νέα μόδα των «deep fake news» και βλέπει τη Ν.Δ. να ακολουθεί στρατηγική Τραμπ για τις ερχόμενες εκλογές.

Σημειωτέον: Η απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου για το δικαίωμα στο Internet προωθείται άμεσα προς έγκριση από το συμβούλιο των υπουργών των κρατών – μελών. Εάν το συμβούλιο δώσει το πράσινο φως, προχωρά η νομική επεξεργασία του κειμένου της Οδηγίας και δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Ε.Ε., οπότε και τίθεται σε ισχύ. Τα κράτη – μέλη έχουν δώδεκα μήνες προθεσμία προκειμένου να εντάξουν την Οδηγία στο δίκαιό τους. Η διαδικασία υπολογίζεται να ολοκληρωθεί εντός του 2021.

Τι πετυχαίνει η Οδηγία που προτείνει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τα πνευματικά δικαιώματα;

Η πρόθεση των ευρωβουλευτών είναι να πληρώσουν επιτέλους οι μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες (Facebook, Google, κ.λπ.) που θησαυρίζουν αξιοποιώντας ξένη πνευματική περιουσία. Είναι, επίσης, πρόθεση να προστατευτούν οι δημιουργοί και οι καλλιτέχνες (γιατί διαφορετικά σε λίγο θα μείνουν μόνο αυτοί που έχουν πλούσιο μπαμπά), οι δημοσιογράφοι που χάνουν τη δουλειά τους, και οι εφημερίδες που κλείνουν ή δεν έχουν χρήματα να επενδύσουν στο σοβαρό ρεπορτάζ.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινούνται οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ένα όχι ασήμαντο μέρος της Αριστεράς πιστεύει ότι τα δικαιώματα στο Internet είναι πρακτικά αδύνατο να προσδιοριστούν, ως χρηματικό ποσό, αλλά και, σε τελικό στάδιο, σχεδόν αδύνατο να αποδοθούν στους δικαιούχους με τρόπο στοιχειωδώς δίκαιο. Καταλήγουν έτσι από αριστερές θέσεις να υποστηρίζουν το σημερινό καθεστώς. Ποια είναι η δική σας προσωπική πεποίθηση;

Θα ήταν λάθος να παραδώσουμε τα όπλα. Ήδη τα τελευταία χρόνια, χάρη στις πιέσεις ευρωβουλευτών αλλά και τη θαρραλέα αρμόδια επίτροπο, εταιρείες γίγαντες έχουν αναγκαστεί να πληρώσουν θηριώδη πρόστιμα για πρώτη φορά στην ιστορία τους. Αυτές είναι και οι προθέσεις της Οδηγίας που ψηφίσαμε την Τετάρτη.

Το πρόβλημα είναι ότι η μάχη είναι ασύμμετρη, γιατί οι εταιρείες κολοσσοί του Διαδικτύου έχουν μεγαλύτερη ισχύ ακόμη και από τα κράτη – μέλη της Ε.Ε. Πρέπει να βάλουμε κανόνες στη ζούγκλα του Internet. Όμως στη ζούγκλα αυτή υπάρχουν θηρία που είναι πολύ μεγάλα και μάλλον θα εξακολουθήσουν να τρώνε τα μικρά.

Οι ευρωβουλευτές που ανέλαβαν το δύσκολο αυτό έργο θα έπρεπε να είχαν αξιοποιήσει περισσότερο χάκερς και ειδικούς, γιατί τα θέματα που προκύπτουν είναι πολύπλοκα και δεν λύνονται όλα με έναν νόμο – πολύ περισσότερο όταν δεν ξέρεις καλά το Internet. Δεν έχει ξεπεραστεί, δηλαδή, ο κίνδυνος οι μεγάλες εταιρείες να αποκτήσουν περισσότερη ισχύ από ό,τι έχουν σήμερα.

Στην Ελλάδα οι παραδοσιακές επιχειρήσεις Τύπου καταρρέουν, ίσως όσο σε καμία άλλη χώρα της Ε.Ε. Από την άλλη πλευρά, ο ηλεκτρονικός Τύπος βρίθει ανακριβειών και fake news, το ίδιο και τα social media, τα οποία εμπιστεύονται οι Έλληνες (!) για την ενημέρωσή τους. Το πεδίο της ενημέρωσης μοιάζει ναρκοθετημένο. Υπάρχει διέξοδος;

Η μοναδική για τα ευρωπαϊκά αλλά και παγκόσμια δεδομένα κατάρρευση των επιχειρήσεων Τύπου στην Ελλάδα οφείλεται βασικά στην απώλεια της αξιοπιστίας τους. Διαβάζεις ορισμένες εφημερίδες και δεν πιστεύεις τα μάτια σου από την παραβίαση κάθε κανόνα δεοντολογίας. Δεν είναι ότι κάπου έξω υπάρχει ο παράδεισος της ενημέρωσης, αλλά εδώ είναι η κόλαση. Πώς να μην ανθούν τα fake news και οι ειδήσεις α λα Facebook (που είναι επίσης επιλεγμένες) σε αυτό τον βάλτο;

Το φαινόμενο έχει ιστορικές ρίζες, πολλαπλασιάστηκε με την είσοδο μεγάλων οικονομικών συμφερόντων και τη διαπλοκή, την απουσία αντιστάσεων από ένα δημοσιογραφικό σώμα που για χρόνια πίστευε ότι αποτελεί μια προνομιούχα, κλειστή συντεχνία και την έλλειψη κουλτούρας ρεπορτάζ: μην ξεχνάμε ότι η ελληνική δημοσιογραφία έχασε την είδηση του 21ου αιώνα, ότι η χώρα καταρρέει και το ΔΝΤ έρχεται.

Προκαλεί επίσης εντύπωση η αδυναμία να προσαρμόσουν την ύλη τους και τη διάθεσή τους στα σύγχρονα ιντερνετικά δεδομένα. Το πρόβλημα είναι μεγάλο γιατί σπάνια πλέον τα ΜΜΕ διαμεσολαβούν ανάμεσα στην εξουσία και στους πολίτες αναδεικνύοντας τα προβλήματα τους. Χρειάζεται, εκ μέρους της Πολιτείας, γενναία ενίσχυση των συνεταιριστικών εφημερίδων, των ανεξάρτητων δημοσιογραφικών εγχειρημάτων καθώς και πολιτική υποστήριξη στα ανεξάρτητα ειδησεογραφικά sites. Δυστυχώς, ελάχιστα πράγματα έχουν γίνει προς αυτή την κατεύθυνση τα τελευταία χρόνια και αυτό δεν είναι κακό μόνο για την Αριστερά αλλά και για τη δημοκρατία: σε λίγο οι πολίτες δεν θα πιστεύουν τίποτα και κανέναν. Δεν εξήγγειλε μέτρα ανακούφισης ο πρωθυπουργός το προηγούμενο σαββατοκύριακο; Αν διαβάσετε τις αντιπολιτευόμενες εφημερίδες τη Δευτέρα, το μόνο που έκανε είναι να προκηρύξει πρόωρες εκλογές (!).

Το ’19 έρχονται εκλογές. Αναμένεται τεράστιος επικοινωνιακός πόλεμος. Το είδαμε ήδη στην ορκωμοσία της νέα κυβέρνησης (εναντίον της Μ. Ζορμπά και του Μ. Καλογήρου), το είδαμε στη ΔΕΘ με σωρεία fake news. Με τι όρους βλέπετε να γίνεται η προεκλογική εκστρατεία;

Προβλέπω ότι η ομάδα «αλήθειας» της Ν.Δ. τρίβει από τώρα τα χέρια της. Ανακοίνωσαν μάλιστα και νέο αντικυβερνητικό προπαγανδιστικό site. Λες και δεν τους έφταναν τα υπάρχοντα ΜΜΕ που πολεμούν με όλα τα μέσα, στη μεγάλη πλειονότητά τους, την κυβέρνηση. Η χώρα έχει παράδοση να ακολουθεί τις αμερικανικές μόδες, άρα ό,τι έγινε με τα fake news στην εκλογή Τραμπ πιθανότατα θα το δούμε και εδώ.

Δεν αποκλείω μάλιστα να χρησιμοποιηθούν τα «deep» fake news: η πρόοδος στην τεχνολογία ήχου – εικόνας έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε μπορούμε στο στόμα ενός πολιτικού που τον βλέπουμε να μιλάει να του βάλουμε -με τη φωνή του- φράσεις που ποτέ δεν έχει πει. Να δούμε π.χ. τον Τσίπρα να λέει ότι δεν τον ενδιαφέρει αν τα Σκόπια πάρουν τη Θεσσαλονίκη! Τι θα εμποδίσει μια αντιπολίτευση χωρίς ηθικούς φραγμούς να χρησιμοποιήσει το νέο σούπερ όπλο;

Οι ευρωεκλογές θα γίνουν σε λιγότερο από δέκα μήνες. Ποιο πιστεύετε θα είναι το διακύβευμα στην Ευρώπη και την Ελλάδα;

Στο επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο η Ακροδεξιά θα είναι δυστυχώς ενισχυμένη. Μεγάλη ευθύνη για αυτό έχουν ορισμένες ευθυνόφοβες κυβερνήσεις που υιοθετούν ακροδεξιά ατζέντα θεωρώντας πως έτσι θα περιορίσουν την άνοδο των ακροδεξιών δυνάμεων, αλλά πετυχαίνουν το αντίθετο: τις ενισχύουν. Πρέπει να διαμορφωθεί ένα ανάχωμα στην Ακροδεξιά και στις απόψεις της, οι οποίες απειλούν κάθε κοινωνικό και εργατικό κεκτημένο, όπως πρόσφατα είδαμε στην περίπτωση της Αυστρίας και της επιστροφής του δωδεκάωρου. Γι’ αυτό θα είναι απαραίτητες οι συμμαχίες της Αριστεράς, των Πρασίνων, των σοσιαλδημοκρατών και όλων των δημοκρατών που αντιμάχονται την Ακροδεξιά και τις θέσεις της.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΥΓΗ