Του Γ. Λακόπουλου
Στις αρχές του 2015, όταν ο Αλέξης Τσίπρας βρισκόταν στην τελική ευθεία προς την πρωθυπουργία, κάλεσε για συζήτηση τον Γιώργο Προβόπουλο- του οποίου τη δεύτερη θητεία που δικαιούνταν στη Τράπεζα της Ελλάδας είχε στερήσει η “συνωμοσία” Σαμαρά-Στουρνάρα, ώστε ο υπουργός Οικονομικών να διορίσει τον …εαυτό του.
Το θέμα που έθεσε ο επί θύραις Πρωθυπουργός στον πρώην κεντρικό τραπεζίτη ήταν ο χειρισμός των εκκρεμοτήτων που του άφηνε ο προκάτοχός του- αρνούμενος να κλείσει το δεύτερο Μνημόνιο με μια παράταση μόλις δυο μηνών.
Με ειλικρίνεια ο Προβόπουλος του εξέθεσε τα δεδομένα τη χώρας, τις πρακτικές των εταίρων και του εξήγησε ότι στην πρώτη επαφή του με την τρόικα πρέπει να βάλει όλα τα θέματα στο τραπέζι, να εκθέσει τις διεκδικήσεις του και τότε έχει πολλές πιθανότητες θα πάρει θετικές απατήσεις σε πολλά.
Σε κάθε περίπτωση όμως θα πρέπει να αναλάβει και δεσμεύσεις- οποία μορφή και αν έχουν- γιατί η χώρα έχει ανάγκη από δημοσιονομική εξυγίανση και μεταρρυθμίσεις.
Έφυγε με την εντύπωση ότι ο Τσίπρας κατανόησε αυτά που του εξέθεσε. Αν μη τι άλλο, κρατούσε σημειώσεις.
Λίγες μέρες αργότερα, πάνω στις δάφνες της νίκης του ο Πρωθυπουργός όρισε υπουργό Οικονομικών και συνεπώς κεντρικό διαπραγματευτή με την τρόικα και την Ευρώπη τον… Βαρουφάκη!
Πώς, γιατί και ποιο ήταν το αποτέλεσμα είναι γνωστά πράγματα. Η ουσία είναι ότι ο Τσίπρας στο πιο κρίσιμο υπουργείο έκανε το πιο κρίσιμο λάθος, το οποίο πληρώθηκε ακριβά και από την κυβέρνησή του και από τον ίδιο και κυρίως από τη χώρα.
Ο Βαρουφάκης έφυγε αφήνοντας πίσω συντρίμμια, αλλά το λάθος στο ίδιο υπουργείο συνεχίσθηκε με άλλο λάθος. Ορίσθηκε στη θέση του ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, πρόσωπο με γνωστές απόψεις που είχαν το κέντρο βάρος τους στη διαχείριση του κράτους και τη στρατηγική του χρέους και σχεδόν αγνοούσαν την ανάπτυξη που περνάει από τις επενδύσεις στον ιδιωτικό τομέα. Επιπλέον είχε και τη δική του ατζέντα εσωκομματικής ανέλιξης, ηγούμενος μιας ιδιότυπη φράξιας, που έχασε νωρίς τον Γαβριήλ Σακελλαρίδη-που ήταν το πιο ενδιαφέρον πρόσωπο στους κόλπους της.
Το αποτέλεσμα της “τσακαλωτοποίησης” των διαπραγματεύσεων είναι γνωστό καθώς ο νέος υπουργός σαν οπαδός του κατενάτσιο επέβαλε στην αξιολόγηση τη θεωρία “η καθυστέρηση συμφέρει”- παρά την ορατή διαφωνία του αναπληρωτή του Γ. Χουλιαράκη.
Όπως όλα δείχνουν και στην περίπτωση Τσακαλώτου ο Τσίπρας κατάλαβε- πάλι καθυστερημένα- ότι έκανε λάθος και όλα δείχνουν ότι οι μέρες του υπουργού Οικονομικών είναι μετρημένες. Άλλωστε χρεώνεται τη γκάφα του Τσίπρα με την ανακοίνωση ανάπτυξης που δεν υπήρξε για το 2016, αλλά και εσωκομματικές αποσταθεροποιήσεις.
Προκύπτει, λοιπόν, ένα ερώτημα. Ποιος θα τον διαδεχθεί; Θα ξεγελαστεί πάλι ο Πρωθυπουργός από κάποιες ιδιότητες των υποψηφίων που ήδη αναδεικνύονται ή θα πάρει την απόφασή του με κριτήρια που εξυπηρετούν το κεντρικό πρόβλημα της χώρας, που είναι η ανάπτυξη και όχι το χρέος, η οικονομία και όχι τα δημοσιονομικά;
Οι επιλογές που έχει στη διάθεση του είναι τόσο πολλές όσες ήταν και το 2015. Υπάρχει ένας μακρύς κατάλογος προσώπων που ακούστηκαν ως τώρα ως υποψήφιοι για αυτή την πυρακτωμένη θέση. Από όλους το ενδιαφέρον βρίσκεται σε δυο πρόσωπα που δεν ανήκουν στον ΣΥΡΙΖΑ – αλλά εκπροσωπούν ό,τι χρειάζεται η χώρα και επί ΣΥΡΙΖΑ.
Η μια επιλογή του Πρωθυπουργού είναι να ξαναθυμηθεί τη συζήτηση του 2015 και να χτυπήσει την πόρτα του Γ. Προβόπουλου, αν και μάλλον αντιλαμβάνεται ότι είναι δύσκολο να το κάνει γιατί θα εισπράξει άρνηση πλέον. Άλλωστε το όνομα του πρώην διοικητή βρίσκεται στη λίστα των διαδόχων του Τσίπρα σε περίπτωση που θα επαναληφθεί το πείραμα Παπαδήμου και αναζητηθεί πρόσωπο ευρύτερης αποδοχής και εκτός Βουλής για κυβέρνησης συνεργασίας.
Η δεύτερη επιλογή είναι η αναζήτηση προσώπου που μπορεί να συνδυάσει την στροφή στην οικονομική πολιτική με τη διόρθωση της διαπραγματευτικής στρατηγικής αλλά και την πολιτική διεύρυνση. Αυτό το πρόσωπο είναι ο Νίκος Χριστοδουλάκης.
Ο πρώην υπουργός συνδυάζει το ήθος της γενιάς του καθώς βρέθηκε στην πρώτη γραμμή των αγώνων της όταν χρειάσθηκε, την επιστημονική κατάρτιση και την πολιτική εμπειρία.
Η αρθρογραφία του και η δημόσια παρουσία του το τελευταίο διάστημα δείχνουν ότι παρακολουθεί στενά τα πράγματα και έχει επεξεργαστεί πολιτικές που είναι περισσότερο από κάθε φορά αναγκαίες. Π.χ. ο σχεδιασμός για επενδύσεις ύψους εκατό δισεκατομμυρίων ευρώ που θα οδηγούν σε ραγδαία α
νάπτυξη- ώστε να βελτιωθούν όλοι οι δημοσιονομικοί δείκτες- ιδέα που υπέκλεψε και παρουσίασε πρόσφατα ο ….Κυριάκος Μητσοτάκης.
Δεν ξέρουμε αν ο Χριστοδουλάκης αποδέχονταν την πρό(σ) κληση, ούτε καν αν ο Τσίπρας έχει την πρόθεση να τον επιστρατεύσει. Η αλήθεια είναι ότι πριν από τον τελευταίο ανασχηματισμό το όνομα του είχε ακουστεί για το υπουργείο Ανάπτυξης -στο οποίο εξέπληξε με την αποτελεσματικότητά του, ως υπηρεσιακός υπουργός στην κυβέρνηση Πικραμένου.
Σε κάθε περίπτωση ο Αλέξης Τσίπρας δεν έχει περιθώριο να αποδείξει ότι υπάρχει κάτι πέρα από το “δις εξαμαρτείν ου ανδρός σοφού”: να βάλει τον τρίτο κατά σειρά λάθος άνθρωπο στο υπουργείο Οικονομικών.
Θα είναι σαν να παραδέχεται προσωπική αδυναμία κατανόησης του περιεχομένου των χαρτοφυλακίων, ή έστω τους εσωκομματικούς περιορισμούς του. Αν δεν βλέπει λύση με τον Χριστοδουλάκη θα πρέπει τουλάχιστον να αναζητήσει κάποιον σαν τον Χριστοδουλάκη.
