Περισσότεροι από 460 πρώην ηγέτες της Ευρώπης και ανώτεροι αξιωματούχοι κάλεσαν την Κομισιόν «να σταματήσει να κλείνει τα μάτια» στη συμπεριφορά του Ισραήλ στην Παλαιστίνη και να επιβάλει κυρώσεις.
Σε άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε σε ευρωπαϊκές εφημερίδες, η ομάδα προτρέπει την ΕΕ να αναστείλει το προνομιακό εμπορικό καθεστώς του Ισραήλ, να εμποδίσει τις εξαγωγές από την παράνομα κατεχόμενη Δυτική Όχθη να εισέρχονται στην Ένωση και να επιβάλει κυρώσεις σε Ισραηλινούς υπουργούς.
Το άρθρο υπογράφεται από 18 πρώην υψηλόβαθμους πολιτικούς, μεταξύ των οποίων ο πρώην πρωθυπουργός της Ιρλανδίας Λίο Βαράντκαρ, ο πρωθυπουργός της Σλοβενίας Ρόμπερτ Γκολόμπ και ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας Στέφαν Λεβέν.
Η πρωτοβουλία υποστηρίζεται επίσης από ηγέτες χωρών που μέχρι σήμερα είχαν αρνηθεί να στηρίξουν εμπορικές κυρώσεις κατά του Ισραήλ, όπως οι πρώην πρωθυπουργοί της Ιταλίας Ρομάνο Πρόντι και Μάσιμο ντ’ Αλέμα, καθώς και ο πρώην αντικαγκελάριος της Γερμανίας Ζίγκμαρ Γκάμπριελ.
Σε μια έμμεση επίπληξη προς την ηγεσία της ΕΕ — την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και την Ύπατη Εκπρόσωπο για την Εξωτερική Πολιτική Κάγια Κάλας — η ομάδα καλεί την Ένωση να επιδείξει ηγετικό ρόλο.
Όπως αναφέρουν: «Σε ανησυχητικό βαθμό, σήμερα η αξιοπιστία της ΕΕ στα μάτια των ίδιων των πολιτών και ψηφοφόρων της — καθώς και μεγάλου μέρους του υπόλοιπου κόσμου — υπονομεύεται από την αποτυχία της να επιδείξει ηθική και πολιτική ηγεσία στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου.»
Η επιστολή επισημαίνει ότι οι βομβαρδισμοί του Ισραήλ στη Γάζα έχουν προκαλέσει τον θάνατο τουλάχιστον 73.000 ανθρώπων, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 21.500 παιδιά, μετά τις «αποτρόπαιες» επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023.
Τι αναφέρει η επιστολή
Ώρα η ΕΕ να σταµατήσει να κλείνει τα µάτια µπροστά στην παράνοµη συµπεριφορά του Ισραήλ στην Παλαιστίνη
Η Ευρωπαϊκή Ένωση βασίζεται στο κράτος δικαίου και οι νόµοι της καθώς και οι διεθνείς
συµφωνίες της είναι δεσµευτικοί για τα κράτη µέλη.
Είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι σήµερα η αξιοπιστία της ΕΕ στα µάτια των δικών της
πολιτών και ψηφοφόρων – και του µεγαλύτερου µέρους του κόσµου – υπονοµεύεται από
την αποτυχία της να επιδείξει ηθική και πολιτική ηγεσία στην προάσπιση του διεθνούς
δικαίου και, ειδικότερα, στην επιβολή των νοµικών όρων της Συµφωνίας Σύνδεσης ΕΕ
Ισραήλ.
Το άρθρο 2 της εν λόγω Συµφωνίας Σύνδεσης ορίζει ότι οι σχέσεις µεταξύ της ΕΕ και του
Ισραήλ, καθώς και όλες οι διατάξεις της ίδιας της Συµφωνίας, πρέπει να βασίζονται στο
θεµελιώδες στοιχείο της Συνθήκης που είναι ο σεβασµός των ανθρωπίνων δικαιωµάτων
και των δηµοκρατικών αρχών.
Είναι σαφές ότι η απαίτηση αυτή δεν πληρούται.
Οι ειδεχθείς επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου 2023 από τη Χαµάς και άλλες ένοπλες οµάδες
εναντίον Ισραηλινών πολιτών και ατόµων άλλων εθνικοτήτων δεν µπορούν να
δικαιολογήσουν τις ενέργειες της ισραηλινής κυβέρνησης για την καταστροφή της Γάζας
και τη συστηµατική παραβίαση βασικών αρχών του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου και
του δικαίου των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Οι στρατιωτικές επιθέσεις του Ισραήλ στη Γάζα
έχουν σκοτώσει τουλάχιστον 73.000 άτοµα, συµπεριλαµβανοµένων πάνω από 21.500
παιδιών, από τον Οκτώβριο του 2023. Πάνω από 900 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από την
«εκεχειρία» του Οκτωβρίου 2025.
Το Διεθνές Δικαστήριο (ICJ) έχει ήδη αποφανθεί ότι υπάρχει πραγµατικός κίνδυνος
ανεπανόρθωτης βλάβης των δικαιωµάτων των Παλαιστινίων βάσει της Σύµβασης για τη
Γενοκτονία, ενώ το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει εντάλµατα σύλληψης εναντίον
ισραηλινών ηγετών για εγκλήµατα πολέµου και εγκλήµατα κατά της ανθρωπότητας.
Παρά ταύτα, η ισραηλινή κυβέρνηση συνεχίζει να παρεµποδίζει την παροχή της
απαραίτητης ανθρωπιστικής βοήθειας στους Παλαιστινίους της Γάζας, µεταξύ άλλων από
την UNRWA και διεθνείς ΜΚΟ, ενώ ταυτόχρονα καταστρέφει τα µέσα παραγωγής
τροφίµων και νερού των Παλαιστινίων, ερηµώνοντας τις καλλιεργήσιµες εκτάσεις τους και
καταστρέφοντας δεξαµενές και µονάδες αφαλάτωσης. Αφού ανάγκασε τους Παλαιστινίους
να ζουν σε άθλιες και απάνθρωπες συνθήκες, η ισραηλινή κυβέρνηση σχεδιάζει τώρα να
συµπιέσει περαιτέρω ολόκληρο τον πληθυσµό της Γάζας στο 30% µόλις του ήδη σοβαρά
υπερπληθυσµένου εδάφους τους, ασκώντας περαιτέρω πίεση στους ταλαιπωρηµένους
Παλαιστίνιους κατοίκους να εγκαταλείψουν µόνιµα την πατρίδα τους.
Τον Ιούλιο του 2024, το Διεθνές Δικαστήριο (ICJ) δήλωσε ότι όλοι οι ισραηλινοί οικισµοί στα
κατεχόµενα παλαιστινιακά εδάφη, όπου σήµερα διαµένουν τουλάχιστον 750.000 άτοµα,
είναι παράνοµοι και πρέπει να κατεδαφιστούν. Η ισραηλινή κυβέρνηση αγνόησε αυτή τη
γνωµοδότηση και, αντίθετα, συνεχίζει να προωθεί ενεργά την περαιτέρω προσάρτηση
παλαιστινιακών εδαφών στη Δυτική Όχθη και στην Ανατολική Ιερουσαλήµ, µεταξύ άλλων
ενθαρρύνοντας και υποστηρίζοντας την αυξανόµενη βία από εξτρεµιστές που εµπλέκονται
στην αρπαγή περισσότερων εδαφών και στην εκδίωξη Παλαιστινίων από τα σπίτια τους.
Για να χειροτερέψει τα πράγµατα, η ισραηλινή κυβέρνηση προετοιµάζει περαιτέρω
κατασχέσεις γης στην περιοχή Ε1 και στην Ζώνη Γ µε στόχο να διχοτοµήσει τη Δυτική Όχθη
και να υπονοµεύσει τη λύση των δύο κρατών, η οποία υποστηρίζεται από την ΕΕ και τη
συντριπτική πλειοψηφία των µελών του ΟΗΕ.
Τα στοιχεία είναι συντριπτικά: η ισραηλινή κυβέρνηση ενεργεί µε απόλυτη ατιµωρησία,
επιδιώκοντας τον αναγκαστικό εκτοπισµό για να ανοίξει δρόµο για παράνοµες αποικίες,
πέραν άλλων διακριτικών πολιτικών κατά των Παλαιστινίων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν µπορεί να παραµείνει αµέτοχη. Πρέπει τώρα να αναλάβει
επείγουσα δράση για την εφαρµογή συστάσεων όπως αυτές που διατυπώνονται
επανειληµµένα από τον Ιούλιο του 2025 σε µια σειρά δηµόσιων δηλώσεων από µια οµάδα
που αριθµεί πλέον πάνω από 460 πρώην Ευρωπαίους υπουργούς, πρέσβεις και ανώτερους
αξιωµατούχους. Συγκεκριµένα, η ΕΕ πρέπει να αναστείλει την προτιµησιακή εµπορική
πρόσβαση του Ισραήλ στο πλαίσιο της Συµφωνίας Σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ, επηρεάζοντας
έτσι το ένα τρίτο του συνολικού εµπορίου αγαθών του Ισραήλ µε τον υπόλοιπο κόσµο. Αυτό
απαιτεί ηγετική πρωτοβουλία από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την Ευρωπαϊκή
Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, οι οποίες, σύµφωνα µε την πρακτική του παρελθόντος, θα
πρέπει να προτείνουν την εφαρµογή αυτών των µέτρων µέσω ψηφοφορίας µε ειδική
πλειοψηφία των κρατών µελών της ΕΕ.
Εν τω µεταξύ, η ΕΕ πρέπει να δράσει αµέσως για να αποτρέψει την είσοδο στην ΕΕ όλων των εξαγωγών που προέρχονται από παράνοµους οικισµούς στη Δυτική Όχθη. Παράλληλα, θα πρέπει να επεκταθεί ο κατάλογος των ισραηλινών υπουργών, αξιωµατούχων, ατόµων και οντοτήτων που έχουν
υποστεί κυρώσεις, οι οποίοι συνδέονται µε τους οικισµούς και υπόκεινται σε απαγόρευση
έκδοσης βίζας και δέσµευση περιουσιακών στοιχείων.
