Η αισθητική του πνεύματος και του μαρμάρου, ό,τι απέμεινε

Του Ιωάννη Δαμίγου

 Πόσες προσπάθειες έπρεπε άραγε να καταβάλουμε, για να αποποιηθούμε και όχι μόνο, μα για να καταστρέψουμε σαν άσωτοι κληρονόμοι, τέτοιον και τόσο πλούτο, πνευματικά πολιτισμικό, φυσικής ομορφιάς και σπάνιου από πολλές απόψεις χώρου; Πως, αυτό το “γιατί”, το δαιδαλώδες “γιατί”, μα και το τόσο απογοητευτικά εξηγήσιμο, άργησε να τεθεί ως το σημαντικότερο, αλλά και ανεπίκαιρο ερώτημα; Που από πιθανά σωτήριο προγενέστερο χρόνο, ίσως η απάντηση και να μπορούσε να οδηγήσει σε κάποιες λύσεις; 

  Για να περάσει κανείς, από την βάσανο της εσωτερικής εξερεύνησης της αισθητικής του ανθρώπου, και από την καλλιέργεια της απόδοσης καλαισθησίας στην τέχνης του μαρμάρου, για να καταλήξει στην κατάντια κατάθεσης νυχτερινών αποφάσεων φωτογραφικών τροπολογιών, από εγκληματίες ποινικού δικαίου, τυχοδιώκτες ολκής και πλαστογράφους ιερών και οσίων, ασφαλώς πρόκειται περί μέγιστου εθνικού άθλου. Όλα τα σπουδαία και ιστορικά γνωρίσματα, η σοφία, η παιδεία, η λεπτότητα της χρήσης πλούσιας γλώσσας σε συναισθήματα, εκφρασμένης μέσα από τον θαυμαστό λόγο και έργα μοναδικά, έγιναν αίφνης άμμος που γλίστρησε μέσα από ανίκανα δάχτυλα ακατέργαστων υπανθρώπων, όχλου. Ψάξαμε και βολευτήκαμε πρόσκαιρα σε δικαιολογίες, ρίξαμε τις ευθύνες μας δειλοί σε τρίτους και κουρνιάσαμε στην κακοδαιμονία μας τάχα, πως μας έτυχαν δεινά τόσα, πόλεμοι και απανωτοί κατακτητές. Κι άλλοι πολλοί λαοί, υπέστησαν κακουχίες, πείνες και διώξεις, εμφυλίους και επαναστάσεις, μα προσπάθησαν και κάτι έκαναν, αντιστάθηκαν, μα προχώρησαν, έστω δύσκολα. Αντίθετα, εμείς σαν λαός, όχι απλώς μείναμε στάσιμοι, μα οπισθοδρομούμε ακόμα και στις μέρες μας! Έσχατοι των τελευταίων είμαστε, και το αγνοούμε επιδειχτικά, είτε στα Βαλκάνια, είτε στην Ευρώπη και στον κόσμο όλο! Μας πέρασαν οι καιροί, εφόσον ολοταχώς γυρίζουμε πίσω. Δείτε απλώς τα επίθετα, δείτε τις οικογένειες των πολιτικών, για να αντιληφθείτε την αυταπάτη και την ουτοπία, που αρνούμαστε να δεχτούμε. Βγείτε σε μια από τις τελευταίες χώρες, που βρίσκονται λίγο πιο πάνω μόλις από εμάς, στην κατάταξη της ντροπής, του επιβαλλόμενου ετσιθελικά “Success Story”. Θα νοιώσετε αμέσως την τεράστια διαφορά σε όλα τα επίπεδα, κι ας έχουν καθεστώς, κι ας έχουν απολυταρχία, γιατί δεν είναι εκδικητικά αυτά κατά των λαών των, τους εκμεταλλεύονται μα δεν τους εξοντώνουν, δεν τους βιάζουν καθημερινά! Ενώ εδώ, το βόλεμα ίσως, τα ψίχουλα των επιδομάτων, σε συνδυασμό με την υπέρμετρη ανοχή και αντοχή, τους έχει αποθρασύνει, σε καθημερινούς προκλητικούς σαδιστές κι από πάνω, δυνάστες. Τα όρια, ξεπεράστηκαν την τελευταία δεκαπενταετία τουλάχιστον. Τα πολλά τιμαλφή ξεπουλήθηκαν, και τα ελάχιστα που απόμειναν έχουν ενοικιαστεί εσαεί. Η χώρα μειώνεται, ο χώρος συρρικνώνεται, η φυλή αφανίζεται, ενώ σημειώνεται πληθωρισμός ανευθυνότητας. Η διαφθορά, ο λαϊκισμός και η αμάθεια, συνιστούν το τρίπτυχο της συνταγής για την καταστροφή. Οι τούρτες, το τάβλι, τα νέα προτεινόμενα για πολλοστή φορά συμβόλαια και οι μεταγραφές δεξιών κομματικών χάφ και εξτρέμ, είναι τα μοναδικά δημόσια επιτεύγματα των μισθωμένων ταγών, που προβάλλονται ανάμεσα στις διαφημίσεις της ΔΕΗ και του παιδιού που ρωτά για τις ευθύνες του δημάρχου απέναντι στα ζωάκια. Φευ!  

  Το θετικό, γιατί υπάρχει και θετικό, είναι πως το συνολικό αυτό εθνικό κατάντημα, έχει ελάχιστα περιθώρια επιδείνωσης. Θέλω να πιστεύω, πως αυτή η αλητεία, αυτή η τσογλανιά, εξαντλεί τις τελευταίες δυνατότητες που έχει. Ίσως, τα τελικά και πλέον επώδυνα στάδια, εξαναγκάσουν τους επιτήδειους καθοδηγητές σε πιο ήπιες μελλοντικές καταστάσεις διακυβέρνησης. Δύσκολο ομολογουμένως, μα συνάμα επιτακτικά αναγκαίο. Άλλωστε, ο αφανισμός περιέχει και αυτούς, μοιραία. Η κάστα τους, δεν συνηθίζει την αυτοχειρία. Αυτό βέβαια αποτελεί το πλέον αισιόδοξο σενάριο, καθώς οι σημειώσεις του διαγράμματος στο κρεβάτι νοσηλείας του ασθενούς, καταγράφουν την μοιραία κατάληξη. Η αισθητική του πνεύματος και του μαρμάρου, ό,τι απέμεινε, θα παραμείνει στα αζήτητα του νεκροτομείου. “Άγνωστος” …